ABD ve Çinli üst düzey yetkililer, Fransa'nın başkenti Paris'te iki gün süren ekonomik görüşmeleri tamamladı.
Hazine Bakanı Scott Bessent ve Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer liderliğindeki ABD ticaret heyeti, pazartesi günü Paris'te Çinli mevkidaşlarıyla iki günlük temaslarını noktaladı.
Görüşmelerin ardından yapılan ilk resmi açıklamada Bessent, sürecin "çok iyi" ilerlediğini söyledi.
ABD heyeti, Paris'te Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng ve baş ticaret müzakerecisi Li Chenggang ile bir araya geldi.
Görüşmelerde Amerikalı yetkililerin; Pekin yönetiminden Boeing yolcu uçakları ile Amerikan kömürü, petrolü ve doğal gazı ithalatını artırmasını talep ettiği bildirildi.
Paris turu Cenevre, Londra, Stockholm, Madrid ve Kuala Lumpur'da gerçekleştirilen ve geçen yılki gümrük vergisi artışlarının ardından ikili ilişkileri istikrara kavuşturmayı amaçlayan görüşmeler zincirinin son halkasını oluşturuyor.
Bu diplomatik trafik, aynı zamanda Başkan Trump’ın mart ayı sonunda Pekin’e yapmayı planladığı ziyaretin ön hazırlığı niteliğini taşıyor. Ticaret görüşmeleri, Orta Doğu'da devam eden İran Savaşı'nın gölgesinde yürütülüyor.
Çin tarafının, kümes hayvanları, sığır eti ve soya dışı tarım ürünleri de dahil olmak üzere ek ABD tarım ürünleri alımına açık olduğu mesajını verdiği belirtildi. Ayrıca Pekin, önümüzdeki üç yıl boyunca her yıl 25 milyon metrik ton Amerikan soya fasulyesi satın alma planını yeniden teyit etti.
Delegasyonlar, hassas olmayan sektörlerde ticaret ve yatırımı yönetmek amacıyla "ABD-Çin Ticaret Kurulu" ve "Yatırım Kurulu" gibi resmi mekanizmaların kurulmasını da masaya yatırdı. Kritik mineraller konusunda da ilerleme kaydedilirken, ABD tarafı jet motoru türbinleri için hayati önem taşıyan nadir toprak elementi itriyuma erişim talebinde bulundu.
Bakan Bessent, Paris'teki temasların ardından yaptığı açıklamada, somut çıktıların 31 Mart - 2 Nisan tarihleri arasında yapılması planlanan Pekin zirvesinde bizzat Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping tarafından karara bağlanacağını vurguladı. Bu ziyaret, Trump'ın ilk dönemindeki 2017 seyahatinden bu yana görevdeki bir ABD başkanının Çin’e yapacağı ilk ziyaret olacak.
Ekonomik diyalog, küresel petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği ve Çin’in ham petrol ithalatının ana güzergahı olan Hürmüz Boğazı’nın İran Savaşı nedeniyle kapalı olduğu bir dönemde gerçekleşiyor.
Trump, Çin'in petrol tankerlerine eşlik edecek ABD liderliğindeki deniz misyonuna destek vermemesi halinde Pekin ziyaretinin ertelenebileceğinin sinyalini vermişti. Ancak Bessent düzenlediği basın toplantısında, olası bir ertelemenin yalnızca lojistik nedenlerle olabileceğini savundu.
Bessent, "Toplantılar ertelenirse, bu başkanın Çin’den Hürmüz Boğazı’nda güvenlik sağlamasını talep etmesi nedeniyle olmayacaktır. Eğer bir tarih değişikliği yaşanırsa, bu tamamen lojistik sebeplerle ve başkanın başkomutan olarak savaş sürerken Beyaz Saray'da kalma kararıyla ilgili olur," ifadelerini kullandı.
Marco Rubio heyette yer alabilir
Öte yandan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da Pekin ziyaretinde Trump'a eşlik etmesi bekleniyor. Pekin yönetimi, Rubio’ya senatör olduğu 2020 yılında Hong Kong ve Sincan konusundaki tutumu nedeniyle yaptırım uygulamış ve seyahat kısıtlaması getirmişti.
Çin Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu önlemlerin Rubio’nun geçmişteki senatörlük faaliyetlerini hedef aldığını ve zirveye katılımını mutlaka engelleyeceği anlamına gelmediğini ima etti.
Rubio gibi Çin politikalarında "şahin" olarak bilinen bir ismin heyette yer alması, Trump yönetiminin ekonomik ilişkiler ile güvenlik öncelikleri arasındaki denge arayışını yansıtıyor.
Paris görüşmelerinin tamamlanması ve Pekin zirvesine iki haftadan az bir süre kalmasıyla birlikte Bessent'in tarif ettiği "olumlu havanın" uçak, enerji ve tarım alanlarında somut taahhütlere dönüşüp dönüşmeyeceği merakla bekleniyor.