Avrupa Birliği ile Mercosur arasındaki serbest ticaret anlaşması, AB Adalet Divanı’ndaki hukuki itiraza rağmen Cuma günü geçici olarak yürürlüğe girdi.
25 yılı aşkın süren müzakerelerin ardından, Avrupa Birliği ile Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay'dan oluşan Mercosur ülkeleri arasındaki ticaret anlaşması cuma günü geçici olarak yürürlüğe girdi.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği Adalet Divanı'nda açılan hukuki itiraza rağmen geçici uygulamaya geçerek, böylece anlaşmanın tam onayına ilişkin parlamento oylamasını fiilen baypas etmiş oldu.
"Geçici uygulama, anlaşmanın somut faydalarını gösterecek" diye X'te yazdı von der Leyen.
"Ve meşru hassasiyetlerin nasıl ele alındığını ortaya koyacak."
AB Komisyonu Başkanı'nın, cuma günü Mercosur ülkelerinin liderleriyle anlaşmayı kutlamak üzere bir video konferans gerçekleştirmesi bekleniyor.
Anlaşma, iki taraf arasındaki ticaretin büyük bölümündeki gümrük vergilerini ortadan kaldırarak AB ile Mercosur ülkeleri arasında 700 milyonu aşkın insanı kapsayan bir serbest ticaret bölgesi yaratıyor.
Perşembe günü AB Komisyonu Başkanı, anlaşmayı "her ölçekte AB işletmesi için iyi haber, tüketicilerimiz için iyi haber ve hassas sektörler için tam koruma sağlanırken değerli yeni ihracat fırsatları elde edecek çiftçilerimiz için iyi haber" sözleriyle tanımladı.
Anlaşmaya karşı muhalefet
Ancak anlaşma herkes tarafından aynı ölçüde memnuniyetle karşılanmadı. Destekçiler ekonomiye hayati önemde yeni pazarlar açtığını düşünürken, eleştirmenler bunun çevre standartlarını ve düzenlemeleri zayıflatabileceği ve AB'nin tarım sektörüne zarar verebileceği uyarısında bulunuyor.
Üye ülkelerin çoğunluğunun desteğini aldıktan sonra Avrupa Komisyonu anlaşmayı 17 Ocak'ta imzaladı. Ancak bazı üye devletler, başını Fransa'nın çektiği muhalefetle anlaşmaya karşı olmaya devam etti.
Birçok AB çiftçisi de memnuniyetsizliğini dile getirdi. Anlaşmanın imzalanmasına giden süreçte, traktörleriyle sokaklara çıkarak Mercosur ithalatını haksız rekabet olarak gördükleri gerekçesiyle protesto gösterileri düzenlediler.
Ancak Avrupa Parlamentosu'nda, muhalifler anlaşmanın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi için Avrupa Birliği Adalet Divanı'na havale edilmesini sağlayacak çoğunluğu elde etti. Bu Avrupa yargı organı anlaşma aleyhine hüküm verirse süreç durdurulacak.
Yükselen jeoekonomik gerilimler ortamında yeni pazarlara erişmeye hevesli Almanya ve İspanya gibi anlaşma yanlısı ülkelerin baskısı altında von der Leyen bu nedenle geçici uygulama yolunu seçti.
Komisyon ise bunu ancak en az bir Mercosur ülkesinin anlaşmayı onaylayıp resmen bildirmesinin ardından yapabildi.
Bu şartı Brezilya, Arjantin ve Uruguay şimdiden yerine getirdi; Paraguay'ın da yakında bunu takip etmesi bekleniyor.
"Demokrasinin işlemesine, çok taraflılığa ve uluslar arasındaki dostane ilişkilere inanmaktan daha iyi bir şey yok" diyen Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, gelişmeyi kutlamak üzere Brasília'da düzenlenen törende konuştu.
Mercosur'un en yeni üyesi Bolivya müzakerelere dahil değildi, ancak önümüzdeki yıllarda anlaşmaya katılabilecek.