Avrupa’nın en büyük petrol ve gaz şirketi, İran’daki savaş ve Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasının enerji fiyatlarını sert yükseltmesiyle ilk çeyrek kârını iki kattan fazla artırdı.
İran savaşı petrol ve gaz fiyatlarını yukarı çekerken ve ticaret kârlarını artırırken, çatışmaya bağlı üretim düşüşlerini telafi eden Shell plc, beklentilerin üzerinde birinci çeyrek sonuçları açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Şirketin üst düzey yöneticisi (CEO) Wael Sawan, "Küresel enerji piyasalarındaki eşi benzeri görülmemiş kesintilerin damga vurduğu bir çeyrekte, operasyonel performansa yönelik tavizsiz odağımız sayesinde güçlü sonuçlar elde ettik," dedi.
Düzeltilmiş gelir, önceki çeyrekteki 3,3 milyar dolardan (2,8 milyar euro) 6,9 milyar dolara (5,86 milyar euro) yükseldi. Shell ayrıca temettüsünü yüzde 5 artıracağını ve önümüzdeki üç ay içinde 3 milyar dolarlık hisse geri alım programı yürüteceğini duyurdu.
AJ Bell'in piyasalardan sorumlu yöneticisi Dan Coatsworth, "Temel kâr itici güçlerinden biri, petrol fiyatlarında sıçramaya yol açan Orta Doğu'daki çatışma oldu. Bu da Shell'in ürünlerini çok daha yüksek fiyatlardan satabilmesi anlamına geliyor," dedi. Coatsworth, "Çatışmanın başlamasından bu yana, bir var bir yok olan çözüm umutlarına paralel olarak petrol fiyatı dalgalı seyretti ve bu oynaklık Shell'in alım satım birimi için fırsatlar yarattı," diye ekledi.
Savaş patlak vermeden önce uluslararası petrol fiyatları varil başına yaklaşık 70 dolar seviyesinde işlem görüyordu. Çatışmanın tetiklediği arz şoku daha sonra Brent petrolünü varil başına yaklaşık 126 dolarla son dört yılın en yüksek düzeyine taşıdı. Perşembe sabahı ise, ABD ile İran arasında diplomatik bir atılım sağlanabileceğine dair umutlarla, önümüzdeki ay vadeli Brent petrolü 100 doların altına geriledi.
Orta Doğu üretimine etkiler ve görünüm
Yükselen ham petrol fiyatları ve güçlenen rafineri marjları, sektör genelinde kârları yukarı çekti. Ancak Coatsworth, Shell'in de çatışma sırasında Katar'daki tesislerinden birinin zarar görmesi ve Avustralya'daki sıvılaştırılmış doğal gaz sahalarından birinde siklon kaynaklı duruşlar dahil bazı operasyonel aksaklıklarla karşı karşıya kaldığını vurguladı.
Shell'in petrol ve gaz üretiminin yaklaşık yüzde 20'si Orta Doğu'dan geliyor. Bu da şirketi bölgede uzayan kesintilere karşı kırılgan bırakıyor.
Shell, Katar'daki gaz üretiminin 2026'nın ilk üç ayına kıyasla ikinci çeyrekte en az yüzde 30 azalmasının beklendiği sinyalini verdi. Buna karşın Umman'daki varlıklarının faaliyette olduğunu ve yukarı akım üretiminin etkilenmediğini açıkladı.
Quilter Cheviot küresel enerji analisti Maurizio Carulli, şirketin önündeki zorluklara atıfla, "Stratejik açıdan bakıldığında, uzun vadeli soru hâlâ rezervlerin yenilenmesi ve üretim artışı," dedi. "Son ARC Resources alımı bu açıdan anlamlı bir adım. Shell'in üretim görünümünü durgunluktan mütevazı ama somut bir büyüme patikasına taşıyor."
Şirket kısa süre önce Kanada'daki Montney şeyl havzasına odaklanan üretici ARC Resources Ltd.'yi satın aldığını açıkladı. Analistlere göre bu anlaşma, Shell'in Kanada'daki şeyl gazı ve sıvı hidrokarbon üretimini güçlendiriyor.
Beklenmedik kâr vergisi uzatılacak mı?
İngiltere'de Shell'in kârındaki sert artış, enerji gelirlerine uygulanan beklenmedik kâr vergisinin uzatılmasına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Friends of the Earth iklim kampanyacısı Danny Gross, BBC'ye yaptığı açıklamada, "Bir kez daha, fosil yakıt devleri akıl almaz kârları ceplerine indirirken, sürücüler akaryakıt istasyonlarında sıkıştırılıyor ve haneler daha yüksek enerji faturaları ödemek zorunda kalıyor," dedi. Gross, fosil yakıt şirketlerinin kârlarına uygulanan beklenmedik kâr vergisinin güçlendirilmesini önerdi.
İngiltere'de faaliyet gösteren enerji şirketleri hâlihazırda bir beklenmedik kâr vergisine tabi. Ancak bu vergi yalnızca ülke sınırları içindeki petrol ve gaz çıkarımından elde edilen kârlara uygulanıyor. İngiltere, Shell'in küresel petrol ve gaz üretiminin yüzde 5'inden daha azını oluşturuyor.
Coatsworth, "Orta Doğu'daki savaşın doğrudan sonucu olarak hem Shell hem de BP plc rekor seviyede kârlar açıkladığına göre, petrol kârlarına beklenmedik kâr vergisi getirilmesi yönündeki çağrılar artık daha da gür çıkacak," dedi. "Petrol fiyatları ne kadar uzun süre yüksek kalırsa, bu tür bir vergi önerisine karşı çıkmaları da o kadar zor olacak," diye ekledi.
Sonuçların ardından Shell hisseleri yaklaşık yüzde 2 geriledi. Analistlere göre ise bu düşüş, şirketle ilgili özgül kaygılardan çok, Hürmüz Boğazı'ndan deniz taşımacılığının yakında yeniden başlayabileceğine dair genel piyasa beklentilerini yansıtıyor.
"Shell'in ilk çeyrek rakamları açıkça beklenenden daha iyiydi," diyen Carulli, "Hisse fiyatındaki ilk zayıflık, şirketle ilgili gelişmelerden ziyade tamamen makro faktörlerden kaynaklanıyor gibi görünüyor. Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin hızla çözüleceği umutlarıyla petrol hisseleri genel olarak baskı altında," değerlendirmesinde bulundu.