100'den fazla ülkeden yaklaşık 4.000 katılımcı Taşkent'te buluştu; hükümet yetkilileri, uluslararası finans kurumları ve küresel şirketler yatırım imkanlarını, bölgesel bağlantıyı ve sanayi kalkınmasını ele aldı.
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu’nun resmi açılış töreninde yeni bir uluslararası finans merkezi kurma planlarını açıkladı ve yabancı yatırımı çekmeye yönelik altı öncelikli alanı sıraladı.
Bu girişim, yatırımcılar için hukuki korumayı güçlendirmeyi, sermaye piyasalarını genişletmeyi ve sanayi kalkınmasını hızlandırmayı hedefliyor.
Cumhurbaşkanına göre Merkez, İngiliz teamül hukuku ilkelerine dayanan özel bir hukuki rejim ve buna ilişkin özel bir anayasal yasa çerçevesinde faaliyet gösterecek. Yetkililer ayrıca kurumlar vergisi, katma değer vergisi, emlak vergisi ve gümrük vergilerinden ilk etapta 50 yıllık bir süre için muafiyetleri de içeren kapsamlı vergi teşvikleri getirmeyi planlıyor.
Özbekistan Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakanı Laziz Kudratov, girişimin uluslararası yatırımcılar için tanıdık bir düzenleyici ortam yaratmayı amaçladığını söyledi.
“Özbekistan’da iş yapmak isteyen tüm şirketler, finans sektöründeki yabancı şirketler, yerel mevzuatı ayrıntılı biçimde anlamak zorunda kalmayacak. Operasyonlarını ve işlerini uluslararası standartlara, teamül hukukuna göre yürütebilecekler” dedi Kudratov.
Bakan, yetkililerin alternatif yatırım fonlarına ilişkin mevzuat da hazırladığını ekledi.
“Ayrıca alternatif yatırımlara ilişkin yeni bir yasa çıkarıyoruz. Böylece girişim sermayesini, sınırlı ortak ve genel ortak yatırımlarını ve Özbekistan’daki özel sermaye yatırımlarını koruyacak bir çerçeve oluşturulmuş olacak.”
Finansal başarılar
Forumu açan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Özbekistan’ın son yıllarda 150 milyar doların (130 milyar avro) üzerinde yabancı yatırım çektiğini, bunun 123 milyar dolarının (107 milyar avro) yalnızca son beş yılda gerçekleştiğini söyledi.
“Özbekistan ile işbirliğiyle ilgilenen ve eşit, karşılıklı faydaya dayalı ortaklık kurmaya hazır yatırımcılara her zaman açığız” diye konuştu Mirziyoyev.
Cumhurbaşkanı, ülkenin reform sürecinin göstergesi olarak kesintisiz ekonomik büyümeye ve iyileşen uluslararası notlara dikkat çekti.
Dünya Bankası (kaynak İngilizce)’na göre geçen yıl Özbekistan ekonomisi yüzde 7,7 büyürken, ülkeye giren yabancı yatırımlar 43 milyar dolara (37,4 milyar avro) ulaştı. Forumda sunulan verilere göre ülkenin uluslararası rezervleri 70 milyar doların (60,8 milyar avro) üzerine çıktı.
Ülkenin GSYİH’sinin bu yıl 180 milyar doları (156,4 milyar avro) aşması bekleniyor.
Mirziyoyev ayrıca Özbekistan’ın uluslararası endekslerde son dönemde kaydettiği ilerlemeyi vurguladı.
“Özbekistan’ın uluslararası kredi itibarı her geçen yıl güçlenmeye devam ediyor. Ülkemiz bu yıl saygın Ekonomik Özgürlük Endeksi’nde 14 basamak yükselerek ilk kez ‘kısmen özgür ekonomi’ye sahip ülkeler grubuna katıldı” dedi.
“Bu başarılar, Özbekistan ekonomisinin yeni bir ivme kazandığının ve yeni fırsatlar dönemine girdiğinin somut göstergesidir.”
Yatırım için altı öncelik
Şavkat Mirziyoyev, yatırımcılarla gelecekteki işbirliği için altı öncelikli alan belirledi.
Bunlar arasında yatırımcılar için hukuki güvencelerin güçlendirilmesi, sermaye piyasalarının ve alternatif finansman araçlarının geliştirilmesi, yüksek katma değerli üretimin genişletilmesi, yeşil enerji ve yapay zekâ alanlarında işbirliğinin derinleştirilmesi, bölgesel ulaşım bağlantılarının iyileştirilmesi ve bölgesel kalkınmada yatırım işbirliğinin artırılması yer alıyor.
Hükümet ayrıca sermaye piyasaları ve alternatif yatırım fonlarına ilişkin yeni mevzuat çıkarmayı, devlet İslami tahvillerini ihraç etmeyi ve bu yıl yaklaşık 6 milyar dolar (5,2 milyar avro) değerinde varlığı ihaleye çıkaracak özelleştirme programını sürdürmeyi planlıyor.
Uluslararası ortaklıkların güçlendirilmesi
Açılış gününün genelinde uluslararası işbirliği ön plana çıktı.
Foruma katılan yabancı liderler arasında, iki ülkenin bölgesel bağlantısallık ve ekonomik kalkınma konusunda benzer hedefleri paylaştığını söyleyen Arnavutluk Cumhurbaşkanı Bajram Begaj da vardı.
“Arnavutluk ve Özbekistan’ın, coğrafyanın ima ettiğinden daha fazla ortak yanı var. Her iki ülkemiz de bağlantısallığa yatırım yapıyor. İkisi de daha geniş bölgesel ağlarla rollerini güçlendirmeye çalışıyor” dedi Begaj.
“Her iki ülke de ekonomik başarının yalnızca ulusal kaynaklara değil, aynı zamanda pazarları birbirine bağlama, yatırım çekme, yeniliği teşvik etme ve verimli ortaklıklar kurma becerisine bağlı olduğunu çok iyi biliyor.”
Genel oturumun yanı sıra katılımcılar sürdürülebilir altyapı, enerji dönüşümü, sanayi kalkınması ve bölgesel ticaret konulu panellere katıldı.
Forum kapsamındaki önemli yan oturumlardan biri, Yatırım, Ticaret ve Sürdürülebilir Altyapı Gelişimi için AB-Orta Asya Stratejik Ortaklığına odaklandı.
Konuşmacılar, özellikle yeni ticaret koridorlarının geliştirilmesi ve uzun vadeli yatırımların çekilmesine vurgu yaparak, iki bölge arasında ulaştırma, enerji ve kritik ham maddeler alanlarında artan işbirliğini öne çıkardı.
Katılımcılar, bu yılın başlarında Semerkant’ta yapılan ilk AB-Orta Asya Zirvesi’nin ardından ilişkilerin yeni bir aşamaya girdiğini, odağın siyasi taahhütlerden somut projelerin hayata geçirilmesine kaydığını belirtti.
Forum marjında Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, Kazakistan Başbakanı Olzhas Bektenov, Birleşik Arap Emirlikleri Enerji ve Altyapı Bakanı Suhail Al Mazrouei başkanlığındaki heyet, Çin Ulusal Enerji İdaresi Başkanı Wang Hongzhi, Birleşik Krallık Yatırım Bakanı Lord Jason Stockwood’un başını çektiği iş dünyası temsilcileri ve ACWA Power yönetim kurulu başkanı Mohammad Abunayyan ile bir dizi ikili görüşme gerçekleştirdi.
Görüşmelerde enerji, altyapı, sanayi, ulaştırma ve yatırım projelerinde işbirliğinin genişletilmesi ele alındı.