Hollanda, devlet şirketi Gasunie’ye göre, kışlık gaz depolama hedefini kaçıracak ve ek önlem olmadan çok sert bir kışa hazırlıksız yakalanacak.
Hollanda'nın gaz rezervleri, piyasa koşullarının stok yapmayı kârsız hale getirmesi nedeniyle, olağanüstü soğuk bir kışı atlatmak için gerekli görülen seviyeye ulaşamayacak, uyarısında bulundu Gasunie.
"Son gelişmelere dayanarak, Hollanda bu kış için daha önce belirlenen doluluk hedefi olan 115 TWh'ye – ki bu, ülkenin gaz tüketiminin yaklaşık yarısına karşılık geliyor – artık ulaşamayacak," dedi şirket yaptığı açıklamada.
115 TWh'lik ulusal hedef, Hollanda'nın depolama kapasitesinin yüzde 74'ünün doldurulmasını öngören AB yükümlülüğünün de üzerinde. NL Times, her iki hedefin de artık erişilemez durumda olduğunu bildirdi.
Ulusal hedefler, son 30 yılın en sert kışına dayanabilmek için gerekli görülen gaz eşiğine göre belirlendi. Gasunie, bu eşik tutturulmasa da bunun, bu kış mutlaka gaz yetersizliği yaşanacağı ya da arzın risk altında olduğu anlamına gelmediğini vurguladı. Ancak şirket, "ilave politika önlemleri olmadan, Hollanda en sert kış senaryolarından birine yeterince hazırlıklı değil," ifadelerini kullandı.
Yaz aylarında gaz fiyatlarının, bu kış için beklenenden daha yüksek seyretmesi, enerji şirketlerinin şimdi gaz satın alıp kışın satmak üzere depolamasını kârsız hale getiriyor.
Avrupa gaz fiyatları, çarşamba günü megavatsaat (MWh) başına yaklaşık 64 avro seviyesinde işlem gördü; bu, yıl başındaki seviyenin iki katından fazla. Fiyatlar son günlerde sert yükseldi; bunun nedeni, Hürmüz Boğazı'nın kışa kadar kapalı kalabileceği endişesi.
Çarşamba günü ise Orta Doğu'daki görüşmelerde ilerleme sağlandığına dair haberler arz endişelerini bir miktar hafifletti. Buna karşın, Hürmüz Boğazı'ndaki ablukanın sürmesi, Katarlı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının gecikmesine yol açtığı için riskler devam ediyor.
Jeopolitik duruma atıf yapan şirket, "Değişen jeopolitik ve piyasa koşullarında gaz arzını mümkün olduğunca güçlü tutmak ve gaz piyasası ile dolayısıyla fiyatlar üzerindeki gereksiz baskıyı önlemek için neler yapabileceğimizi şu anda değerlendiriyoruz," açıklamasında bulundu.
Aşırı sıcaklar ayrı bir baskı unsuru yarattı; rekor yaz sıcaklık dalgaları klima kullanımı için elektrik talebini artırırken, aynı sıcaklıklar ve kuraklık hidroelektrik ve nükleer santrallerin üretimini sınırladı.
Sıcak hava, klima kaynaklı elektrik talebini yükselterek Avrupa gaz piyasası üzerindeki baskıyı artırdı; sıcaklık ve kuraklık bazı hidroelektrik ve nükleer üretimi kısıtlarken, bu durum gazla çalışan santrallerden gelen talebi artırarak depolamaya ayrılabilecek gaz miktarını azaltabiliyor.
Hollanda gaz depoları ne kadar dolu?
Hollanda'daki depolama tesisleri, 23 Ağustos itibarıyla yüzde 44,26 doluluk oranına sahipti; bu da 1 Kasım'a kadar ulaşılması hedeflenen yaklaşık yüzde 80'lik oranın oldukça gerisinde. Bu oran, o gün için verisi bulunan AB ülkeleri arasında en düşük seviyeyi oluşturdu.
Hollanda İklim ve Yeşil Büyüme Bakanlığı'ndan bir sözcü, Euronews Business'a yaptığı açıklamada, Avrupa genelinde şirketlerin gaz depolarını şu anda ekonomik olarak kârlı olmadığı için sadece sınırlı ölçüde doldurduğunu söyledi. Sözcü, "Avrupa Komisyonu, gaz fiyatlarının gereksiz yere yükselmesini önlemek amacıyla, üye devletlere daha önce (AB) doluluk hedeflerini aşağı çekmeleri yönünde tavsiyede bulundu," dedi.
Hollanda hükümeti, ticari şirketlerin yetersiz kaldığı durumlarda devlete ait Energie Beheer Nederland'ı (EBN) 80 TWh'ye kadar gaz depolamakla yetkilendirdi; bakanlık, söz konusu programın takvime uygun ilerlediğini belirtti.
Gasunie, EBN'nin görevini gereği gibi yerine getirdiğini doğruladı, ancak depoların hâlâ çok yavaş dolduğunu kaydetti. Şirket, bu konudaki endişelerini daha önce de bakanlığa ilettiğini açıkladı.
Şirket, gelişmeleri izlemeyi ve bakanlığı bilgilendirmeyi sürdüreceğini, ancak ek destekle ilgili kararların hükümete ait olduğunu vurguladı. "Son tahlilde, alınan tavsiyeler ve güncel gelişmeler ışığında politika kararlarını vermek bakana düşmektedir," denildi.
Buna rağmen bakanlık, bir kıtlık beklemediğini vurguladı: "Hükümet, kış için yeterli gaz olacağı konusunda güven duyuyor ve durumu yakından izlemeye devam ediyor."
Hükümet, eylül ayında Temsilciler Meclisi'ne duruma ilişkin bir güncelleme ve olası sonraki adımlara dair değerlendirmesini içeren bir mektup gönderecek.