Kanada'nın milyarlarca dolar değerindeki ABD ürünlerine misilleme tarifeleri Salı günü yürürlüğe girerek iki Kuzey Amerika komşusu arasındaki 18 aylık ticaret anlaşmazlığını tırmandırdı.
Kanada’nın çeşitli ABD mallarına uyguladığı misilleme gümrük vergileri, iki komşu arasındaki ticaret görüşmelerinin geçen ay çökmesinin ardından ABD’nin Kanada ürünlerine getirdiği tarifelere karşılık olarak salı günü yürürlüğe giriyor.
REKLAM
REKLAM
Misilleme önlemleri, değeri 27,6 milyar Kanada doları (17 milyar avro) olan ABD mallarını kapsıyor.
Yüzde 15, 25 ve 50 oranındaki vergiler; çelik ve alüminyum, mobilya, giyim, kozmetik, beyaz eşya, elektronik, tarım ekipmanları ve peynir gibi süt ürünleri de dahil yüzlerce ürüne uygulanıyor.
Ottawa, önlemlerin son ABD tarifeleriyle “dolar bazında bire bir” ve “oran oran” eşleştiğini belirtti. Kanada’nın ilk listesinde yer alan bazı deniz ürünleri ise çıkarıldı.
Associated Press’e göre misilleme vergileri, ABD’nin geçen yıl Kanada’ya ihraç ettiği malların yaklaşık yüzde 6’sını kapsıyor.
Kanada, gümrük vergilerinin ötesinde de misilleme yaptı. AP’nin aktardığına göre, 10 eyaletinden 8’i ABD menşeli alkollü içeceklerin satışını kısıtlamaya ya da yasaklamaya devam ediyor. Amerika Damıtılmış İçkiler Konseyi, söz konusu kısıtlamaların yürürlüğe girmesinden bu yana Kanada’ya yapılan Amerikan sert içki ihracatının yıllık bazda yüzde 70’ten fazla düştüğünü bildirdi.
RBC Economics, Kanada’nın önlemlerinin ABD’nin genel büyümesi üzerinde kayda değer bir etki yaratmasının beklenmediğini, ancak bazı Amerikalı şirketlerin çok daha ağır darbe alabileceğini söyledi.
ABD tarifelerinin Kanada ekonomisi genelinde sınırlı ölçüde olumsuz risk oluşturduğu, ancak analistlerin bunların özellikle Orta Kanada’daki imalat sektörünü daha sert vurduğuna dikkat çektiği belirtiliyor.
Bu tarifeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın 22 Ağustos’tan itibaren aynı tutardaki Kanada ürünlerine yüzde 50 gümrük vergisi getirmesinin ardından devreye girdi; Washington yönetimi bunu, ABD’nin alkol, otomotiv ve süt ürünleri sektörlerine yönelik “ayrımcı muamele” olarak tanımlamıştı.
ABD önlemleri; şarap, mobilya, süt ürünleri, çimento, giyim, olta kamışları ve hokey ekipmanının da aralarında bulunduğu ürünleri etkiliyor. Toplamda, Kanada’nın ABD’ye ihracatının yaklaşık yüzde 5,5’ini kapsıyor.
Trump’tan Bombardier’e tehdit
Trump, pazartesi günü, üretimini ABD’ye taşımadığı takdirde Kanadalı uçak üreticisi Bombardier’in ülke içindeki satışlarını engellemekle tehdit etti.
“Artık ABD’de Bombardier satışı yok!” ifadesini Truth Social platformunda tamamı büyük harflerle paylaşan Trump, böyle bir yasağın nasıl uygulanacağına ise açıklık getirmedi.
Şu anda ABD’li hava yolu şirketlerinin iç hat filolarında binlerce Bombardier uçağı hizmet veriyor.
Şirket, yaptığı açıklamada, doğrudan istihdam sağladığı 20’den fazla eyalet de dahil olmak üzere, Amerika Birleşik Devletleri genelinde “on binlerce istihdamı” desteklediğini belirtti. Ayrıca 47 eyaletteki yaklaşık 2 bin 800 ABD’li tedarikçiyle yılda 2,5 milyar doların (2,1 milyar avro) üzerinde harcama yaptığını bildirdi.
“Bombardier, Amerikalı şirketlerle kurduğu güçlü ortaklığa ve ABD’deki çalışanlarına büyük değer veriyor” denildi.
Ticaret görüşmeleri askıda
Washington’da birkaç gün süren toplantıların ardından müzakereler 21 Ağustos’ta çöktü.
Kanada Başbakanı Mark Carney, Trump yönetiminin sunduğu şartların kabul edilemez olması nedeniyle görüşmeleri askıya aldığını söyledi. ABD’li müzakerecilerin, Kanada’nın diğer ülkelerle ticaret anlaşmaları yapma yetisine son dakikada kısıtlamalar getirdiğini belirtti.
Anlaşmazlık giderek ticaret politikasının ötesine taşmış durumda. Trump, ağustos ayında, iki ülke sınırında yer alan Ontario Gölü’nün ABD hükümeti tarafından “Lake America” olarak anılmasını öngören bir kararname imzaladı.
Ardından Google ve Apple da ABD’li kullanıcılar için bu adı benimsedi, ancak Kanada bu değişikliği tanımıyor.
Carney, Amerikalıların “meme yapmayı, laf sokmayı, kabadayılık taslamayı bırakıp ciddileştiği” zaman görüşmelerin yeniden başlayabileceğini söyledi.
Ticaret krizleri, Trump’ın yeniden göreve dönmesinin ardından, ilk döneminde müzakere edip defalarca övdüğü Kuzey Amerika ticaret anlaşmasına rağmen Kanada mallarına bir dizi gümrük vergisi getirmesiyle başladı. Bu tarifelerin çoğu, söz konusu anlaşmayı ihlal ediyor.
İlişkilerdeki kopuş özellikle dikkat çekici; zira iki ülke, derin biçimde bütünleşmiş ekonomiler, yakın savunma ve güvenlik işbirliği, geniş kültürel bağlar ve ilişkiler bozulmadan önce her gün sınırı geçen yaklaşık 400 bin kişiyle dünyanın en yakın ortaklıklarından birini paylaşıyordu.
Carney Kanada’da güçlü bir kamu desteğine sahip olsa da ülke komşusuna büyük ölçüde bağımlı olmaya devam ediyor. Kanada’nın ithalatının neredeyse yüzde 60’ı Amerika Birleşik Devletleri’nden geliyor; ihracatının yaklaşık yüzde 70’i ise ABD pazarına gidiyor.
Kanada hükümeti, etkilenen şirketleri ve çalışanları desteklemek için 7,5 milyar Kanada doları (4,6 milyar avro) tutarında bir yardım paketi açıkladı.