Trump etik kurallarda geri adım atıyor: Büyük kripto yasasının önü açılıyor

Amerikalı kripto şirketlerine nihayet hangi düzenleyicinin kendilerini denetlediğini söyleyecek yasa tasarısı yeniden gündeme taşındı.

REKLAM

REKLAM

Cumhuriyetçi senatörler, ABD Başkanı Donald Trump'ın aylardır süren çıkmazın ardından üzerinde uzlaştığı gözden geçirilmiş etik paketini de içeren ve 'nihai metin' olarak tanımladıkları taslağı hafta sonu yayımladı.

CLARITY Yasası, resmi adıyla Dijital Varlık Piyasası Şeffaflık Yasası, dijital varlıkların denetimini ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu ile Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu arasında paylaştırarak, sınıflandırmanın büyük ölçüde yaptırım işlemleri ve davalarla belirlendiği dağınık sistemi değiştirecek.

Temsilciler Meclisi kendi versiyonunu Temmuz 2025'te 294'e karşı 134 oyla kabul etmişti ve o tarihten bu yana süreci tıkayan unsur bizzat Trump'tı.

ABD başkanının mali beyanları, TRUMP memecoin'i ve ailesine bağlı merkeziyetsiz finans girişimi World Liberty Financial dahil olmak üzere, kripto bağlantılı 1,4 milyar dolar (1,2 milyar avro) ile 2,2 milyar dolar (1,9 milyar avro) arasında gelir elde ettiğini ortaya koydu.

Demokratlar, Beyaz Saray'ın bugüne kadar direndiği, bağlayıcı nitelikte kısıtlamalar talep ediyordu.

Üzerinde uzlaşılan metne göre, federal yetkililer ve eşleri, kayda değer kripto varlıklarını elden çıkarmak ya da kör bir vakfa devretmek zorunda kalacak ve görevde oldukları sürede dijital varlık ihraç etmeleri veya bunlara sponsor olmaları yasaklanacak.

Eyalet başsavcıları bu kuralları uygulayabilecek; bu da, başkanın kendisinin atamadığı savcıların yetkisine açık hale gelmesi nedeniyle, Beyaz Saray'ın daha önce reddettiği bir tavizdi.

Wyomingli Cumhuriyetçi senatör Cynthia Lummis, 2022'de Sorumlu Finansal İnovasyon Yasası'nı eş yazarı olarak hazırlamasından bu yana Senato'daki kripto mevzuatına öncülük ediyor; Lummis, tasarıyla yetkileri paylaştırılan iki kurumu denetleyen Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott ve Tarım Komitesi Başkanı John Boozman ile birlikte metni yayımladı.

Lummis, sosyal medyada yaptığı paylaşımda Trump'ın "emsali görülmemiş etik kısıtlamaları gönüllü olarak kabul ettiğini" söyledi.

Geçen hafta ABD Hazine Bakanı Scott Bessent de tasarının ilerlemesi için parlamenterlere kamuoyu önünde baskı yapmıştı.

Piyasalar kıpırdadı, ancak oylama sadece usule ilişkin

Bitcoin, haberlerin ardından pazartesi sabahı yüzde 1,3 artarak yaklaşık 77.700 dolara yükseldi.

Daha sert hareket ise, yüzde 3'ten fazla artışla 80 dolar civarına çıkan Hyperliquid'in token'ı HYPE'ta görüldü.

Hyperliquid, vadesiz vadeli işlem sözleşmelerinin işlem gördüğü, süresiz kontratlar sunan en büyük merkeziyetsiz borsayı işletiyor ve zincir üzerindeki türev işlemlerinin kayda değer bir kısmını tek başına gerçekleştiriyor.

Wall Street buna hızla ısındı; Mayıs ayında üç ABD spot ETF'si piyasaya sürüldü ve S&P Dow Jones, S&P 500 endeksini süresiz bir kontrat için lisansladı. Buna karşın Amerikalı kullanıcılar hâlâ platformda doğrudan işlem yapamıyor ve tam da merkeziyetsiz protokollerin nasıl düzenleneceğini tanımlayan bir yasal çerçeve bunu değiştirecek.

Ancak takvim açısından temkinli olmak gerekiyor; zira salı günkü oylama, yalnızca müzakerelerin açılmasını sağlayan ve 60 oy gerektiren bir 'cloture' (görüşme sınırlama) önergesi.

Cumhuriyetçilerin 53 sandalyesi bulunuyor; dolayısıyla en az yedi Demokrat'ın karşı tarafa geçmesi gerekiyor ve değişiklik önerileri, nihai oylama ve Temsilciler Meclisi ile uzlaşma süreci, ara seçim kampanyası başlamadan giderek daralan takvime sığdırılmak zorunda.

Senatör Lummis, tasarının şimdi başarısızlığa uğraması halinde yasanın 2030'a kadar ertelenebileceği ve dosyanın bir sonraki ABD yönetiminin insafına kalabileceği uyarısında bulundu.

Avrupa'nın halihazırda kuralları var ve bunları gözden geçiriyor

Alışıldık olduğu üzere, düzenleme konusunda ilk adımı Avrupa Birliği attı.

Kripto Varlık Piyasaları Yönetmeliği, bilinen adıyla MiCA, Aralık 2024'ten bu yana birlik genelinde uygulanıyor ve Washington yetki tartışmalarıyla meşgulken Avrupa'ya tek bir lisans rejimi sağlıyor.

Varlığa referanslı token'lar ve elektronik para token'ları, yani para birimlerine veya varlık sepetlerine endeksli stablecoin'ler, en sıkı rejime tabi; ihraççıların rezerv tutması, bir teknik doküman (whitepaper) yayımlaması ve piyasaya çıkmadan önce yetki alması gerekiyor.

Bitcoin'den daha küçük token'lara kadar kalan tüm varlıklar ise daha hafif açıklama kuralları kapsamında değerlendiriliyor.

Ayrı olarak, borsalar, saklama kuruluşları ve aracı kurumlar kripto varlık hizmet sağlayıcısı olarak kaydolmak zorunda; bunlar sermaye yeterliliği, yönetişim standartları ve müşteri varlıklarının yönetimine ilişkin kurallara tabi.

Rejimin iş dünyası için başlıca cazibesi 'pasaportlama': Bir üye devlette lisans alan bir şirket, Avrupa bankacılığı ve fon yönetiminin de temelini oluşturan aynı ilke uyarınca, 27 üyenin tamamında yeniden onay aramadan faaliyet gösterebiliyor.

MiCA ayrıca kriptoda içeriden öğrenenlerin ticaretini ve piyasa manipülasyonunu yasaklıyor ve sağlayıcıların, müşterilerini varlıklarının tazminat mekanizmaları kapsamında korunmayabileceği konusunda uyarmasını şart koşuyor.

Ancak bu çerçeve şu anda gözden geçiriliyor.

Avrupa Komisyonu, MiCA'nın uygulamada nasıl işlediğine ilişkin bir istişare süreci yürütüyor; bir ay uzatılan bu süreç 30 Eylül'de sona erecek.

Sorulan sorular arasında, kuralların merkeziyetsiz finansı nasıl ele alması gerektiği de var; bu, Amerikan tasarısını da gecikmeye uğratan meseleyle aynı.