Avrupa Merkez Bankası, 21 Eylül’de sona erecek kamuoyu yoklaması öncesinde, gelecekteki euro banknotlarının tasarımları için Avrupa çapında oylama çağrısı yapıyor.
Kuşlar, nehirler ve bestecilerin de aralarında bulunduğu Avrupa kültüründen figürler, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) gelecekteki euro banknotları için halkın değerlendirmesine sunduğu tasarım seçenekleri arasında yer alıyor. Şimdiden 9 milyondan fazla kişi oy kullandı, ancak ECB, anket gelecek pazartesi sona ermeden önce daha fazla insanı görüşlerini paylaşmaya çağırıyor.
REKLAM
REKLAM
ECB daha önce de Avrupalıların görüşünü yeni tasarım konusunda almıştı, ancak onları finale kalan on tasarımı değerlendirmeye davet eden bir anket (kaynak İngilizce)i ilk kez başlattı. Önerilen tasarımlar, hâlihazırda kullanılan banknotlardakilerden de belirgin biçimde farklı.
Giderek nakitsizleşen bir dünyada ECB, Avrupalılara şu mesajı veriyor: Nakit hayatımızda kalmaya devam edecek ve bunun nasıl görüneceğinin belirlenmesine siz de katkıda bulunabilirsiniz.
“Nakit sadece geçmişten kalma bir miras değil. Milyonlarca Avrupalının günlük yaşamının bir parçası” diyen ECB Yönetim Kurulu üyesi Piero Cipollone, pazartesi günü Brüksel’de euro banknotlarına ilişkin bir etkinlikte konuştu.
Anket, “Avrupa kültürü” ve “Nehirler ve kuşlar” olmak üzere iki olası tema altında finale kalan on tasarımı kapsıyor. Sonuçlar, 2026 sonu civarında açıklanması beklenen nihai kararında ECB Yönetim Konseyi’ne yol gösterecek, ancak kararı tek başına belirlemeyecek. Yeni banknotların hazırlanması ise birkaç yıl sürecek ve 2029’dan itibaren tedavüle kademeli olarak girmeleri bekleniyor.
“Tedavülde, yıllık yaklaşık yüzde 3 oranında büyüyen, toplam değeri 1,6 trilyon euronun üzerinde 31 milyardan fazla euro banknotu bulunuyor. Ayrıca piyasada 150 milyardan fazla euro madeni para var” diyen Cipollone, diğer ödeme yöntemlerinin aksadığı, örneğin elektrik ya da internet kesintileri sırasında da nakdin hâlâ önemli bir işlev gördüğüne dikkat çekti.
Nakdin rolü, Tek Para Paketi olarak bilinen ve öneri aşamasındaki AB mevzuatıyla daha da güçlenebilir. Brüksel’de müzakere edilen paket, nakdin yasal ödeme aracı statüsünü ve zorunlu kabulünü pekiştirmeyi amaçlayan önlemler içeriyor.
Cipollone konuşmasında “Nakit, yerine konması zor bir şey sunuyor: somut bir istikrar ve güven çıpası. Nakit aynı zamanda finansal kapsayıcılığı destekliyor. Basit ve sezgisel. Mahremiyeti koruyor ve belki de en önemlisi, seçim özgürlüğünü güvence altına alıyor” dedi.
ECB’nin 2024 tarihli bir anketine göre, giderek artan sayıda Avrupalı nakdin bir ödeme seçeneği olarak korunmasını önemli buluyor.
“Nakit, her vatandaşın doğrudan sahip olabildiği tek para türü. Elinizde nakit olduğunda, onu kullanmak için herhangi bir aracıya ya da cihaza ihtiyaç duymazsınız” dedi Cipollone.
Dijital ve fiziksel euro
Ödeme stratejisi kapsamında ECB, sadece banknotların yeniden tasarımına değil, nakdi tamamlayacak bir merkez bankası parası türü olan dijital euronun oluşturulmasına da yatırım yapıyor. ECB, hem çevrimdışı hem çevrimiçi işlemlere yüksek düzeyde mahremiyetle imkân sağlaması amaçlanan bu yeni elektronik ödeme aracıyla nakde verdiği desteğin doğrudan bağlantılı olduğunu vurguluyor.
Brüksel’deki müzakerelerin 2026 sonuna kadar tamamlanması halinde dijital euronun ilk kez 2029’da piyasaya sürülmesi mümkün.
Cipollone, “Hem euro nakde hem dijital euroya yatırım yapıyoruz. Birlikte, Avrupalıların günlük işlemlerinde merkez bankası parasına hem fiziksel hem dijital biçimde erişimini güvence altına alacaklar” diye konuştu.
İki tür merkez bankası parasının birlikte, “euro bölgesinin tamamında, her an, her tür ödeme için bir Avrupa çözümünün” kullanılabilir olmasını sağlayabileceğini de sözlerine ekledi.
ECB’nin yeni bir ödeme stratejisi geliştirmesinin nedenlerinden biri, ciddi jeopolitik belirsizlik ortamında stratejik özerklik ihtiyacı ve AB’nin ABD kökenli ödeme altyapısına duyduğu güçlü bağımlılık.
ECB’nin 2025 verilerine göre, ikisi de Amerikan şirketi olan Visa ve Mastercard, euro bölgesindeki kart ödemelerinin yüzde 61’ini ve sınır ötesi kart işlemlerinin neredeyse tamamını gerçekleştiriyor.