Zorunlu askerlik reformuna yönelik protestolarda ortaya çıkan ve daha sonra Başbakan Friedrich Merz'e yönelik siyasi eleştirilerin sembolüne dönüşen "Mehrzweckeier" ifadesi, 2026 Yılın Gençlik Kelimesi oylamasında dikkat çekiyor.
Almanya'da yaklaşık bir haftadır vatandaşlar, "Yılın Gençlik Kelimesi" seçimi için önerilerini sunabiliyor. Yarışmada şimdiden bir ifade öne çıkmaya başladı. Yayıncı kuruluş Pons Langenscheidt'e göre, en çok dikkat çeken adaylardan biri "Mehrzweckeier" oldu.
REKLAM
REKLAM
"Mehrzweckeier" ifadesi, Almanya Başbakanı Friedrich Merz'e gönderme yapan ve Almanca argo bir slogan olan "Merz leck Eier" sözleri üzerine kurulmuş bir kelime oyunu olarak kullanılıyor. Söz konusu slogan, aylardır devam eden zorunlu askerlik reformu karşıtı protestolarda gündeme gelmişti.
İfade ilk olarak mart ayı başında Berlin'de düzenlenen bir gösteriye katılan 18 yaşındaki bir öğrencinin taşıdığı pankartta yer aldı. Polis, pankarta el koydu.
Benzer bir olay birkaç hafta sonra Giessen kentindeki bir protestoda da yaşandı. Bunun üzerine Giessen Savcılığı, "kamu hayatında yer alan kişilere hakaret ve karalama" şüphesiyle soruşturma başlattı.
Ancak yargının bu tutumu, sosyal medyada ve çevrimiçi platformlarda tepkiyle karşılandı. Kullanıcıların gösterdiği yoğun reaksiyon, "Mehrzweckeier" ifadesinin kısa sürede geniş kitleler tarafından tanınmasına ve yaygınlaşmasına yol açtı.
Sosyal medya platformu Instagram'da kullanıcılar, üzerinde "Merz leck Eier" ifadesinin yer aldığı görseller paylaşmaya başladı.
"Sacksaftbeats" takma adını kullanan bir aktivist ise Almanya'daki bazı CDU parti merkezlerinin isimlerini Google Maps üzerinde "Eierhaus" olarak değiştirdiğini öne sürdü.
Aktivistin Instagram paylaşımında yer alan ekran görüntüsünde, "Yaptığınız 161 değişiklik artık yayında" ifadesi görüldü.
Zorunlu askerlik reformuna yönelik eleştirilerle başlayan tartışmalar, zamanla Almanya Başbakanı Friedrich Merz'e yönelik eleştirilere dönüştü.
Merz, gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, Alman haber dergisi Der Spiegel'e verdiği röportajda, "Benim hakkımda yayılanlara, maruz kaldığım saldırı ve aşağılamalara bakıldığında, benden önce hiçbir başbakanın böyle bir durumla karşılaşmadığını düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Öte yandan "Mehrzweckeier" kelimesi, 2026 Yılın Gençlik Kelimesi seçimi için çok sayıda kişi tarafından aday gösterilmeye başlandı. Sosyal paylaşım platformu Reddit üzerindeki kullanıcılar da söz konusu ifadenin yarışmaya aday olarak sunulmasını önerdi.
Söz konusu paylaşımın altındaki yorumlarda kullanıcılar, "Tamamdır" ve "Ben de üzerime düşeni yapıyorum" gibi ifadeler kullandı.
Muhafazakârlar Ceza Kanunu'nun 188. maddesini değiştirmek istiyor
Muhafazakâr CDU/CSU ittifakı ise yaşanan tartışmaların ardından Alman Ceza Kanunu'nun 188. maddesinde değişikliğe gitmek istiyor.
madde, siyasetçilere yönelik hakaret, iftira ve karalama suçlarını düzenliyor.
188. Madde daha önce 2021 yılında da sıkılaştırılmıştı. Yapılan değişiklikle hakaret suçu da kapsam içine alınmış ve üç yıla kadar hapis cezası öngörülmüştü. Ayrıca düzenleme sayesinde, siyasetçilere yönelik hakaretler mağdurun suç duyurusunda bulunmasına gerek kalmaksızın soruşturulabilir hale gelmişti.
Cezalar daha sık uygulanıyor
Yasal düzenlemenin sertleştirilmesinin ardından bu kapsamda verilen cezaların sayısında artış yaşandı.
Son olarak Baden-Württemberg eyaletinde yaşayan bir kişi, Facebook'ta Başbakan Friedrich Merz için "Lügenfritz" ifadesini kullandığı gerekçesiyle yaklaşık bir aylık net maaşına denk gelen para cezasına çarptırıldı.
Bir başka vatandaş ise Merz'i "Lackaffe" olarak nitelendirmesi nedeniyle Heilbronn Bölge Mahkemesi tarafından 20 günlük para cezasına mahkûm edildi. Ancak yapılan itiraz sonrasında dava belirli bir ödeme karşılığında düşürüldü.
İfade özgürlüğü mü, hakaret mi?
"Lügenfritz" ve "Lackaffe" gibi ifadelerin hakaret olarak mı değerlendirilmesi gerektiği, yoksa ifade özgürlüğü kapsamında mı korunacağı Almanya'da yeni bir tartışma başlattı.
Siyasetçilere yönelik bu tür ifadelerin cezalandırılması gerekip gerekmediği ve siyasetçilerin sıradan vatandaşlardan daha fazla hukuki korumaya ihtiyaç duyup duymadığı konusunda siyasetçiler arasında görüş birliği bulunmuyor.
Carsten Linnemann ve muhafazakâr ittifakın meclis grup başkanı Jens Spahn da dahil olmak üzere CDU ve CSU içindeki bazı isimler, 188. maddenin daha da sıkılaştırılmasına karşı çıkıyor.
Alman haber dergisi Der Spiegel'in aktardığına göre, söz konusu siyasetçiler, 2021 reformundan önce olduğu gibi, siyasetçilere yönelik hakaretlerin yalnızca mağdurun resmi şikâyeti üzerine soruşturulması gerektiğini savunuyor.
Yeşiller Partili siyasetçi Erik Marquardt da Ceza Kanunu'nun 188. maddesinin kaldırılmasından yana tavır alıyor. Marquardt, ifade özgürlüğünün korunması gerektiğini savunuyor.
Buna karşılık SPD, muhafazakâr partiler ve Alternative for Germany (AfD) tarafından talep edilen 188. maddenin kaldırılmasına karşı çıkıyor. Parti, kamusal yaşamda görev yapan kişilerin hakaret ve karalamalara karşı özel korumaya ihtiyaç duyduğunu savunuyor.
SPD'nin hukuk politikaları sözcüsü Carmen Wegge, bu kapsamda yürütülen soruşturmaların sayısındaki artışa dikkat çekti. Wegge, soruşturmaların 2025 yılında 2 bin 600 seviyesindeyken son dönemde 4 bin 500'e yükseldiğini belirtti.
2026 Yılın Gençlik Kelimesi ne zaman açıklanacak?
Siyasi ve hukuki tartışmalardan bağımsız olarak, "Mehrzweckeier" ifadesi 2026 Yılın Gençlik Kelimesi seçilme ihtimalini koruyor.
Aday önerileri haziran ayının ortasına kadar toplanacak. Temmuz ayının sonunda ilk 10 kelimeden oluşan kısa liste belirlenecek. 2026 Yılın Gençlik Kelimesi ise sonbaharda açıklanacak.