Dijital bir araç, Roma İmparatorluğu’nun yol ağında sanal olarak dolaşmayı ve tarihsel verilerle, 2.000 yıl önce şehirler arası yolculuğun ne kadar sürdüğünü hesaplamayı sağlıyor.
Hollandalı bir mühendis, akademik kaynaklar ve eski kartografiden yararlanarak Roma İmparatorluğu’nu birbirine bağlayan yol ağının haritasını yeniden oluşturdu. Ortaya çıkan çalışma, cep telefonundakiler dahil herhangi bir tarayıcıdan erişilebiliyor ve Antik Çağ’ın kentleri arasında güzergahlar çizip yolculuğun yaya ya da at sırtında kaç gün süreceğini görmeye imkân tanıyor.
REKLAM
REKLAM
Araç OmnesViae (Omnesviae.org (kaynak İspanyolca)) adını taşıyor ve temel kaynak olarak, imparatorluğun resmî yol ağını, yani cursus publicus’u gösteren bir Roma haritasının Orta Çağ’dan kalma kopyası olan Tabula Peutingeriana’yı kullanıyor.
Belgenin Batı bölümü kaybolduğu için, bu kesime ait veriler başka bir Roma dönemi kaydı olan Itinerario Antonino’dan alınıyor. Projenin arkasında, Tabula üzerine çalışan tarihçi Richard Talbert’in araştırmalarından (kaynak İspanyolca) ve Pleiades Projesi’nin konum verilerinden yararlanan René Voorburg (kaynak İspanyolca) bulunuyor. Kod ve veritabanı açık erişimli ve Codeberg’de incelenebiliyor.
Nasıl çalışıyor, ne gösteriyor?
Site esas olarak bilgisayarda kullanılmak üzere tasarlanmış, ancak telefon tarayıcısından da sorunsuz çalışıyor. Bir başlangıç noktası ve bir varış noktası girmeniz yeterli; sistem, antik kaynaklarda kayıtlı mesafelere göre en hızlı güzergahı hesaplayarak güncel harita üzerinde sarı renkle işaretliyor.
Ayrıca yol üzerindeki ara duraklara dair ayrıntılı bilgiler sunuyor; bu da özellikle yararlı, çünkü pek çok Roma yolu nehirlerin akışını takip ediyor ya da bugün hâlâ varlığını sürdüren, ancak farklı adlar taşıyan yerleşimlerin yakınından geçiyordu.
Madrid ve Milano’yu hedef olarak girdiğinizde site bunları Miaccum ve Mediolanvm olarak tanımlıyor ve ilk önemli durak olarak bugünkü Alcalá de Henares olan Conplutum’u gösteriyor. Son aşamalar arasında Avgvsta Tavrinorvm (Torino) ve Placentia (Piacenza) yer alıyor.
Planlayıcının hesabına göre yolculuk, 1.500 Roma milini kat etmek için 43 gün sürerdi. Bugünle farkı ortaya koymak için: aynı güzergah günümüzde karayolundan yürüyerek 14 günde (340 saat), arabayla ise 16 saatte (kaynak İspanyolca) kat edilebiliyor.
Büyümeye devam eden bir proje
OmnesViae, Roma dünyasının iletişim haritasını yeniden kurmaya çalışan tek girişim değil. Son yıllarda benzer yaklaşımlara sahip başka projeler ortaya çıktı; bunların bazıları yılın dönemine göre maliyetleri ve seyahat sürelerini hesaplamaya odaklanırken, bazıları da dijital haritacılık teknikleriyle Roma yollarının fiziksel güzergahını daha hassas biçimde belgelemeye yöneliyor.
Voorburg, aracını güncel tutuyor ve 2011 ile 2024 arasında aktif olan özgün sürümü tamamen yeniden yazarak, artık sayfadaki çeviriler ve görseller için yapay zekâ desteği de kullanıyor.