'Kıyamet Buzulu' olarak da bilinen devasa buz kütlesi, tamamen erimesi halinde küresel deniz seviyelerini 60 santimetreden fazla yükseltebilecek miktarda su barındırıyor.
40 bilim insanından oluşan bir grup, iklim değişikliğinin en tehlikeli sembollerinden biri haline gelen Antarktika’daki Thwaites Buzulu’nu yakından incelemek üzere zorlu bir sefere çıktı.
“Kıyamet Buzulu” olarak da bilinen devasa buz kütlesi, tamamen erimesi halinde küresel deniz seviyelerini 60 santimetreden fazla yükseltebilecek miktarda su barındırıyor.
Yaklaşık Florida eyaleti büyüklüğündeki Thwaites Buzulu’nun hızla eridiği uzun süredir biliniyor. Ancak bu erimenin ne kadar hızlanacağı ve gezegen için ne anlama geleceği halen belirsiz. Bu kritik sorulara yanıt bulmak isteyen yaklaşık 40 araştırmacı, haftasonu Yeni Zelanda’daki bir limandan gemiyle Antarktika’ya doğru yola çıktı.
'Plan A’dan F’ye kadar hazırlıklıyız'
Seferde birçok deney planlanıyor ancak ekip üyeleri her şeyin planlandığı gibi gitmeyeceğinin farkında. Montana Eyalet Üniversitesi'nden buzul bilimci Chris Pierce, New York Times’a yaptığı açıklamada ekibinin Thwaites Buzulu’nu adeta "röntgenlemek" için havadan radar sistemleri kullanmayı hedeflediğini belirterek, “Plan A’dan F’ye kadar hazırlığımız var,” dedi.
Bilim insanlarının üzerinde uzlaştığı tek nokta, Thwaites’in hızlı biçimde eridiği. Asıl belirsizlik ise bu sürecin ne kadar hızlanacağı ve sonuçlarının ne kadar yıkıcı olabileceği.
Batı Antarktika'da domino etkisi riski
Uzmanlar, Thwaites’in erimesinin daha geniş bir felaketi tetikleyebileceğinden endişe ediyor. Bu buzulun çökmesi, Batı Antarktika buz tabakasının da dengesini bozabilir. Bazı bölgelerinde 1,5 kilometreden daha kalın olan bu dev buz tabakası çökerse, deniz seviyeleri birkaç yüzyıl içinde yaklaşık 4,5 metreye kadar yükselebilir. Bu, gezegenin büyük bölümünü sular altında bırakabilecek bir senaryo.
Bu “en kötü ihtimal” olarak görülse de, bilim insanları olasılığın ciddiyeti nedeniyle göz ardı edilemeyeceğini vurguluyor. Bazı bulgular, benzer bir çöküşün yaklaşık 120 bin yıl önce yaşanmış olabileceğine işaret ediyor.
'Gözlerimizin önünde parçalanıyor'
Son araştırmalar, Thwaites’in sanılandan çok daha kırılgan olduğunu ortaya koydu. En endişe verici keşiflerden biri, buzulun deniz tabanına yaslandığı için sıcak sudan korunduğu düşünülen alt kısmının, aslında ılık deniz suyuna maruz kaldığının anlaşılması oldu. Yükselen gelgitler buzulun deniz tabanından hafifçe kalkmasına neden oluyor ve sıcak su alttan sızarak “şiddetli bir erimeyi” tetikliyor.
Seferin en ilginç deneylerinden biri ise alışılmadık bir veri toplama yöntemine dayanıyor. Araştırmacılar, robotlar yerine foklardan yardım alacak. Bu deniz memelilerinin üzerine yerleştirilecek sensörler, okyanus sıcaklığı ve tuzluluk verilerini toplayarak uydulara iletecek.