Dünya rekor hızla ısınırken, Kış Oyunları’nı güvenle ağırlayabilecek yerlerin listesi önümüzdeki yıllarda belirgin ve hatırı sayılır ölçüde daralacak.
İtalyan kar yapımı uzmanı Davide Cerato, yaklaşan Olimpiyatlarda kayak ve snowboard etkinliklerinde önemli bir rol oynayacak.
2026 Milano Cortina Kış Oyunları’nda yer alacak parkurların bazılarının kusursuz hale getirilmesinden sorumlu ve işini ciddiye alıyor.
“Bu, hayatlarının en önemli yarışı,” diyor Cerato. “Bizim görevimiz onlara en iyisini sunmak; bunca sıkı antrenmandan sonra performanslarını en iyi şekilde sergileyebilecekleri en iyi parkurları hazırlamak.”
Günümüzde, Cerato’nun “teknik kar” dediği yapay kar, kayak yarışlarında adeta yaşamın bir parçası haline geldi; öyle ki Olimpiyat sporcuları üzerinde yarışmayı hiç yadırgamıyor.
Her şeyden önce, birden çok antrenman geçişine ve yarışların kendisine dayanacak; fazla yumuşamadan ya da oluklanmadan kalacak bir parkur istiyorlar.
Doğa her zaman bunu sağlayamıyor ve özellikle kış sporlarını etkileyen iklim değişikliğiyle birlikte, kar yapımı vazgeçilmez hale geldi.
Olimpiyatlar için 1,6 milyon metreküp yapay kar hazır
Cerato, yeni kar yapımı sistemlerinin kurulduğu tesislerdeki operasyonları denetliyor; Bormio’da alp disiplini kayak yarışları ve kayaklı dağcılık, Livigno’da ise serbest stil kayak ve snowboard etkinlikleri için.
2014 Soçi Olimpiyatları’ndan bu yana Uluslararası Kayak ve Snowboard Federasyonu ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi ile çalışıyor.
Organizasyon komitesi Cuma günü, tüm tesisler için yaklaşık 1,6 milyon metreküp teknik kar ürettiklerini, bunun öngörülenden daha az olduğunu açıkladı. Cerato, kar yapımı için su depolamak üzere yüksek irtifada yeni su rezervuarlarının açılması çalışmalarını denetledi.
Livigno Snow Park’ta yaklaşık 200 milyon litre su tutabilen bir havza inşa ettiler. Cerato’ya göre bu, artık Alplerin İtalya tarafındaki en büyük rezervuarlardan biri. Orada yaklaşık 300 saatte yaklaşık 800 milyon litre kar üretmek için 50’den fazla kar makinesi eklendi.
Cerato, Bormio’da 2.300 metre rakımda 88 milyon litre su tutacak bir göl inşa ettiklerini söylüyor. Ayrıca alp disiplini kayak ve kayaklı dağcılık için 75 kar makinesi daha eklendi.
“Bormio pistini yeni bir seviyeye taşıdık,” diyor; bunu “yeni viteslere sahip bir Ferrari”ye benzetiyor.
Kış sporları neden giderek daha fazla yapay kara dayanıyor
Cerato’ya göre kar üreterek organizatörler pistin kalitesini ve sertliğini kontrol edebiliyor, FIS gerekliliklerine göre hazırlayıp koşulların tutarlı olmasını sağlıyor.
Teknik karla çalışmanın daha kolay olduğunu söylüyor; çünkü daha yoğundur ve doğal kar kadar çabuk bozulmadığı için daha güvenlidir, oysa doğal kar daha fazla iş gerektirir. Kar tabakasına derinlemesine su enjekte edebiliyorlar; bu su donarak daha stabil bir yarış yüzeyi oluşturuyor.
Ancak iklim değişikliği de yapay karı vazgeçilmez kılıyor. Artan sıcaklıklar etkinliklerin çoğunun yapılacağı Dolomitler’i eritmeyi sürdürüyor.
Son beş yılda İtalya, artan sıcaklıklar nedeniyle bildirildiğine göre 265 kayak merkezini kaybetti; öte yandan geçen yıl yayımlanan kapsamlı bir analiz, küresel ısınmanın Alpler dahil dağ bölgelerini ova alanlara kıyasla “daha yoğun” vurduğunu ortaya koydu.
Dahası, Dünya rekor hızda ısınırken, araştırmacılara göre güvenilir biçimde Kış Oyunları’na ev sahipliği yapabilecek yerlerin listesi önümüzdeki yıllarda kayda değer ölçüde daralacak.
Waterloo Üniversitesi’nden Prof. Daniel Scott ile Innsbruck Üniversitesi’nden Doç. Robert Steiger’in yürüttüğü araştırmaya göre, hâlihazırda elit yarışmaları düzenlemek için kış sporları altyapısına sahip 93 dağ konumunun sadece 52’si, 2050’lerde bir Kış Olimpiyatı’na ev sahipliği yapabilecek kar kalınlığına ve yeterince düşük sıcaklıklara sahip olacak.
Dünya karbondioksit kirliliğini ne ölçüde dizginlerse, bu sayı 2080’lerde 30’a kadar düşebilir.
Paralimpik Kış Oyunları için tablo daha da kasvetli; genellikle Kış Olimpiyatları bittikten iki hafta sonra aynı tesislerde düzenleniyorlar.
Araştırmaları, yüzyıl ortasına gelindiğinde kar yapımı olmadan güvenilir biçimde kar sporlarına ev sahipliği yapabilecek neredeyse hiç yer kalmayacağını da ortaya koydu.
Ancak bu bile bir çözüm değil. “Kar üretimi… iklim değişikliğinin etkilerine karşı yalnızca göreli ve geçici bir koruma sağlar,” diye uyardı Fransa Sayıştayı (Cour des Comptes) 2024’te yayımlanan bir raporda.
Emisyonları marjinal olsa da, yapay kar yapımı para, enerji ve su açısından yoğun bir süreç; yakında yerel kaynaklar üzerinde aşırı baskı oluşturabilir.