Orta Doğu’da savaş sürerken, bölgedeki kültürel ve tarihi alanlar giderek daha fazla tehdit altında. Bu durum, Orta Doğu ülkeleri ile UNESCO’nun mirasın korunması için yardım çağrılarını yeniden gündeme taşıdı.
BM'nin kültür kuruluşu UNESCO, devam eden ABD-İsrail savaşı sürerken İran'daki miras alanlarının akıbetine ilişkin yeni bir uyarıda bulundu.
UNESCO ile Lübnan Eski Eserler Genel Müdürlüğü arasında kısa süre önce yapılan bir toplantıda, ülke genelinde risk altındaki kültürel varlıkların korunmasının güçlendirilmesine yönelik “acil önlemler” ele alındı.
Geçen hafta UNESCO, bölgedeki “birkaç kültürel öneme sahip alanın” savaşta etkilendiğinin ve zarar gördüğünün bildirildiğini teyit etti. Kuruluş, “toplumların sosyal temelinin” korunması için azami itidal çağrısını yineledi ve tarafların uluslararası hukuka saygı gösterme yükümlülüğünü hatırlattı.
İran, UNESCO listesinde yer alan 29 alana ev sahipliği yapıyor.
Zarar görenler arasında Tahran'daki Gülistan Sarayı, İsfahan'daki Çehel Sotun Sarayı, aynı kentteki Mescid-i Cuma Camii ve Hürremabad Vadisi'ndeki tarih öncesi alanlar bulunuyor.
Tahran Belediye Meclisi Miras Komitesi Başkanı Ahmed Alavi, geçen hafta yaptığı açıklamada, savaşın başlamasından bu yana ülke genelinde kültürel ya da tarihi açıdan önemli en az 120 alanın hava saldırılarında zarar gördüğünü söyledi.
Alavi, başkentin en çok ziyaret edilen turistik yerlerinden biri olan Sadabad Sarayı kompleksiyle birlikte Tahran'daki Mermer Saray ve Teymurtaş Evi'ni de bunlar arasında saydı.
İşte tırmanan savaşta zarar gören başlıca alanlardan bazıları.
Gülistan Sarayı, Tahran, İran
Tahran'a düzenlenen ortak ABD-İsrail hava saldırısından saçılan şarapnel, Gülistan Sarayı'na zarar verdi. AP'nin aktardığına göre Kaçar dönemine ait sarayın aynalı tavanları, pencereleri ve kemerleri geçen ayın başında hasar gördü.
Bu hasar, UNESCO'nun kaygılarını artırdı. Kuruluş, çatışma sırasında bu alanların hedef olmaması için Dünya Mirası niteliğindeki yerlerin ve ulusal açıdan önemli alanların coğrafi koordinatlarını ilettiğini bildirdi.
Çehel Sotun Sarayı, İsfahan, İran
İsfahan kentinde valilik binasını hedef alan saldırılar, hemen yakınındaki Çehel Sotun Sarayı'nın iç kısmına da zarar verdi. 17. yüzyıldan kalma köşk, Pers Bahçeleri'nin bir parçası.
Bu saldırılar, Gülistan Sarayı'nın zarar görmesinden sadece bir hafta sonra gerçekleşti.
Ali Kapu Sarayı, İsfahan, İran
İsfahan'daki Ali Kapu Sarayı da valilik binasına yakınlığı nedeniyle kentteki saldırılardan etkilendi. Sarayın iç mekânında, ayrıntılı çini süslemeleri de dahil olmak üzere hasar bildirildi.
Mescid-i Cuma Camii, İsfahan, İran
İsfahan'a yönelik saldırıların yarattığı şok dalgalarının, İran'ın en eski cuma camisi olan Mescid-i Cuma Camii'ne de zarar verdiği bildirildi.
Sur, Lübnan
Bir zamanlar Fenike şehri olan, güney Lübnan'daki Dünya Mirası kenti Sur, İsrail'in Lübnan'a düzenlediği saldırılar nedeniyle tehlike altına girdi. UNESCO'nun son açıklamasına göre sit alanının bazı bölümlerinin zarar gördüğü bildirildi.