Buzların erimesi, kutup ayılarının avlanmasını kısa süreliğine kolaylaştırıyor olabilir; ancak bilim insanlarına göre yakında popülasyonları olumsuz etkileyebilir.
2015’te, “dehşet verici derecede zayıf” bir kutup ayısı fotoğrafı dünyayı ayağa kaldırdı; insan kaynaklı iklim değişikliğinin türü yok oluşa nasıl sürüklediğine dair tartışmaları alevlendirdi.
Zayıf düşmüş bu ayının (yayımlandıktan sonraki ilk iki ayda 52 binden fazla paylaşılan) düşük kilolu olmasının doğrudan küresel ısınmadan kaynaklandığına dair bir kanıt yoktu; buna karşın, IUCN’ye göre kutup ayıları hassas türler arasında sınıflandırılıyor.
2020 tarihli bir çalışma, sera gazı emisyonları azaltılsa bile 2100’e gelindiğinde Arktik’in bazı bölgelerinde kutup ayılarının yerel yok oluşlar yaşayabileceğini öngörüyor.
Ancak Norveç’e bağlı Svalbard adası çevresinde yaşayan kutup ayısı popülasyonları için tablo oldukça farklı.
Svalbard’daki kutup ayıları kilo mu alıyor?
Scientific Reports’ta yayımlanan yeni bir çalışma, çevredeki sularda deniz buzunun ciddi ölçüde azalmasına rağmen Svalbard’daki kutup ayılarının “vücut kondisyonunun” iyileştiğini ortaya koyuyor. Bu bulgu, buzların erimesiyle birlikte kutup ayısı popülasyonlarında düşüş bildirilen önceki gözlemlerle çelişiyor.
1980’den bu yana Svalbard çevresindeki Barents Denizi bölgesinde sıcaklık her on yılda bir 2°C’ye varan oranlarda arttı. Ancak 2004’te yapılan sayımın ardından Barents Denizi’ndeki kutup ayısı popülasyonunun yaklaşık 2.650 birey olduğu belirlendi ve yakın zamana dek bu sayının küçülmediği görülüyordu.
Araştırmacı Jon Aars ve meslektaşları, 1992 ile 2019 arasındaki vücut ölçümü kayıtlarını kullanarak bu istikrarlı nüfusun olası nedenini inceledi. Yağ rezervleri ve genel kondisyon için sıkça bir gösterge olarak kullanılan vücut bileşimi indeksi (BCI) değerlerindeki değişimleri karşılaştırdılar.
Çalışma, buzsuz günlerin sayısı 27 yıllık dönemde yaklaşık 100 gün artsa da, 2000 yılından sonra yetişkin kutup ayılarının ortalama BCI değerinin yükseldiğini ortaya koydu. Basitçe söylemek gerekirse, buz miktarı azaldıkça ayıların yağ depoları arttı.
Buzların erimesi kutup ayılarını nasıl etkiliyor
Bilim insanlarına göre bunun nedeni, geçmişte insanlar tarafından aşırı avlanan kara kökenli av türlerinin (ren geyiği ve mors gibi) yeniden toparlanması olabilir.
Bir diğer görüşe göre, deniz buzu kaybı, halka fokları gibi av hayvanlarının daha küçük deniz buzu alanlarında yoğunlaşmasına yol açıyor; bu da ayılar için avlanmayı çok daha verimli hale getiriyor.
Ancak yazarlar, deniz buzundaki daha fazla azalışın, avlanma alanlarına ulaşmak için kat etmeleri gereken mesafeleri artırarak Svalbard’daki popülasyonları olumsuz etkilemeye başlayabileceği uyarısında bulunuyor. Bu durum, diğer kutup ayısı popülasyonlarında şimdiden gözlemlendi.
Bu da bilim insanlarının, ısınan Arktik’e farklı kutup ayısı popülasyonlarının nasıl uyum sağlayacağını anlamak için daha fazla araştırma yapmaya hevesli olduğu anlamına geliyor.