Calabria, bölgedeki Küba sağlık misyonlarının sona erdirilmesi yönündeki ABD baskısına karşı çıkıyor. Bölge yönetimi, doktorların kaybedilmesini göze alamayacaklarını belirtiyor.
İtalya'nın güneyindeki Calabria bölgesi, Küba'nın uzun yıllardır yürüttüğü ve ABD'nin sona erdirmek istediği bir program kapsamında sağlık çalışanı gönderdiği Avrupa'daki nadir yerlerden biri.
Küba, dünyadaki kişi başına düşen doktor sayısı en yüksek ülkelerden biri konumunda bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre ülkede her bin kişiye yaklaşık 9,5 doktor düşüyor. Bu oran Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ortalamasının neredeyse üç katı. Küba'nın toplum temelli koruyucu sağlık modeli de dünya genelindeki sağlık sistemleri tarafından inceleniyor.
Ülke, özellikle sınırlı kaynaklarla sağlık hizmeti sunma konusundaki deneyimleri nedeniyle onlarca yıldır Gambiya ve Venezuela gibi gelişmekte olan ülkelere doktor gönderiyor.
İtalya'nın en yoksul bölgesi Calabria'daki kırsal hastanelerde şu anda 200'den fazla Kübalı sağlık çalışanı görev yapıyor. Yerel sağlık personeli eksikliği nedeniyle bazı hastane bölümleri kapanma noktasına gelmişti.
Polistena Hastanesi Başhekimi Francesco Moschella, Kübalı doktorların Ocak 2023'te gelişinden önceki dönemi hatırlatarak Associated Press'e, "Tam bir felaketti. Acil servisi tek başıma açık tutmaya çalışıyordum," dedi.
Kübalı sağlık çalışanlarının bölgedeki varlığı, Washington yönetiminin eleştirileri üzerine ABD'li yetkililerin ziyaretine de neden oldu. ABD, söz konusu programı, Trump yönetiminin tecrit ettiği ve yaptırımlar uyguladığı sosyalist Küba hükümeti için bir gelir kaynağı olarak nitelendiriyor.
Calabria Bölge Başkanı ise programı sonlandırmayı reddediyor. Küba'nın sosyalist yönetim anlayışı kendi siyasi görüşleriyle örtüşmese de bölgenin bu doktorlara ihtiyaç duyduğunu belirtiyor.
ABD baskısı altındaki ülkeler
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Kübalı misyonları “insan ticaretinin bir türü” olmakla suçladı. Bu, Küba hükümetinin doktorların maaşlarının büyük bölümüne el koymasına ve bazı pasaportlara el konulduğu iddialarına atıfta bulunuyordu.
ABD'nin Küba’daki misyon şefi Mike Hammer, şubat ayında Napoli’deki Amerikan başkonsolosuyla birlikte Calabria’ya uçtu.
“Biden yönetimi döneminde de belli baskılar gördüm. Ama asıl baskı Trump zamanında arttı,” diyen Occhiuto, Hammer’a hükümetinin Calabrialı doktorları eve döndürmek için teşvik paketleri üzerinde çalıştığını söyledi.
“Ama aynı zamanda, hastaneleri açık tutmam gerektiğini ve şu anda İtalya’da görev yapan Kübalı doktorları bulundukları görevlerde tutmaya niyetli olduğumu ABD Büyükelçisi Hammer’a yineledim,” diye konuştu.
İtalya, Küba ile iş birliğini kesmesi için ABD baskısı gören tek ülke değil. Mart ayında Jamaika, yaklaşık 300 sağlık çalışanını kapsayan 50 yıllık tıbbi iş birliği anlaşmasına son verdi. Aynı ay Honduras da 150’den fazla Kübalı sağlık çalışanını sınır dışı etti.
Calabria’nın zorlanan sağlık sistemi
Turizmin büyümesine ve güçlü tarım ekonomisine rağmen Calabria’da ücretler İtalya ortalamasının yaklaşık yüzde 30 altında, işsizlik oranı ise ülke ortalamasının iki katı.
Sağlık bakanlığına göre bölge, kamu sağlık hizmetlerine erişimde İtalya’nın son sırasında yer alıyor.
Covid-19 pandemisi sırasında Küba, İtalya'nın çeşitli bölgelerine doktor gönderdi ve sağlık acil durumu sona erdikten sonra Calabria bu doktorları çalıştırmaya devam etti.
2023’te Küba’dan ayrılan acil tıp uzmanı Zoila Yakelin Arevalo Cruz, “Birinci dünya ülkesi Avrupa’ya dair bambaşka bir fikrimiz vardı. Doktor açığının bu kadar ciddi olduğunu düşünmemiştik,” dedi.
Polistena’daki acil serviste çalışan Cruz’un görev yaptığı birim, yılda 30 bin hastayı kabul ediyor; altı Kübalı doktor, personelin yarısını oluşturuyor.
“Bu hastanede daha önce kuyruklar 8 hatta 12 saate kadar uzuyordu. Şimdi, bizim sayemizde bir saatten kısa sürede bir doktor sizi muayene ediyor.”
Bölge, Kübalı doktorlara doğrudan ödeme yapıyor
Calabria, doktorlarla bireysel sözleşmeler imzaladı ve ödemeleri tıbbi misyonları yürüten Küba devlet ajansına göndermek yerine doğrudan onların İtalya’daki banka hesaplarına yatırıyor.
Kübalı doktorlar AP’ye, maaşlarının yarısına yakınını hâlâ kendi hükümetlerine gönderdiklerini söyledi.
Arevalo Cruz, “Hepimiz Küba’nın içinde bulunduğu ekonomik durumun farkındayız. Bu, gönüllü olarak yaptığımız bir katkı; çünkü bizi yetiştiren, eğiten ve doktor yapan Küba’dır,” dedi.
Kübalı kardiyolog Daisy Luperon Loforte da aynı görüşü paylaştı: “Bazılarının söylediği gibi kendimizi kesinlikle modern köleler olarak görmüyoruz. Ülkemizi seviyoruz, ekonomik olarak katkıda bulunuyoruz ve bunu yapmaktan mutluyuz.”
Occhiuto, aralarında daha önce Küba’nın uluslararası sağlık misyonlarında görev yapanların da bulunduğu 63 Kübalı doktorun, kısa süre önce bölgenin sağlık sisteminde bağımsız olarak çalışmak için başvurduğunu doğruladı.