Yeni bir araştırmaya göre Dünya Kupası maçlarının canlı yayınları sırasında abur cubur, alkol ve kumar reklamları toplam yayın süresinin neredeyse dörtte birini kapladı.
2026 Dünya Kupası’nı televizyondan izlediniz mi? Öyleyse, yeni bir araştırmaya göre her yedi saniyede bir sağlıksız gıda, alkol ya da kumar reklamıyla karşılaşmış olabilirsiniz.
REKLAM
REKLAM
İnsan sağlığına zarar verme potansiyeli taşıyan ürünlere yönelik 93 binden fazla reklam, bugüne kadarki en büyük FIFA Dünya Kupası’nın yayınları sırasında ekrana geldi; turnuvayı televizyon, yayın platformları, dijital ve sosyal medya üzerinden yaklaşık altı milyar kişi takip etti. Bu tür reklamlar, canlı oyun süresinin 39,3 saatinde görünürdü; bu da turnuvanın toplam canlı yayın süresinin neredeyse dörtte birine karşılık geliyor.
“Bu durum, sağlıksız ürünler, alkol ve kumar pazarlamasını artan tüketimle ve özellikle çocuklar ile gençler arasında görülen sağlık, sosyal ve finansal zararların geniş bir yelpazesiyle ilişkilendiren güçlü kanıt birikimi düşünüldüğünde özellikle endişe verici,” dedi çalışmanın ortak yazarı, Bristol Üniversitesi’nden Raffaello Rossi.
Birleşik Krallık’taki Bristol ve Oxford üniversitelerinden araştırmacılar, Bristol’de bulunan ülkenin en güçlü süper bilgisayarı Isambard-AI’yi kullanarak turnuvanın 104 maçında oynanan toplam 172,6 saatlik canlı oyunu analiz etti.
“Dünyanın en çok izlenen spor etkinliklerinden biri olarak milyarlarca insana ulaşan bu yılki FIFA Dünya Kupası, reklamcılık için eşi benzeri görülmemiş bir platform sundu,” diye ekledi Rossi.
Analiz, yalnızca canlı maç yayınına gömülü olan, örneğin saha kenarı panolarda beliren reklamları saydı; bu da izleyicilerin maçı seyrederken bunlardan kaçınamaması anlamına geliyor.
Canlı oyun sırasında izleyiciler, sağlık ya da finansal açıdan zararla ilişkilendirilen markalara ait logoları dakika başına ortalama dokuz kez gördü.
En çok hangi ürünlerin reklamı yapıldı?
Belirlenen tüm reklamlar, insan sağlığına zarar verme potansiyeli taşıyan ürünlerle bağlantılıydı; ancak hepsi maçlar sırasında ekranda aynı ölçüde yer kaplamadı.
Sağlıksız yiyecek ve içecek markaları, toplam 65.722 kez ekrana gelerek tüm görünümlerin onda yedisinden fazlasını oluşturdu. Bu reklamların toplam görünürlüğü 28,1 saat ile tüm canlı oyun süresinin yüzde 16,3’üne denk geldi. Araştırmacılar, sağlıksız beslenmenin kalp hastalığı, inme, kanser ve diyabet gibi önlenebilir bulaşıcı olmayan hastalıkların başlıca itici güçlerinden biri olduğu için bunun özellikle kaygı verici olduğuna dikkat çekti.
“Çocukluk çağı obezitesi ve beslenmeye bağlı hastalıklar konusunda küresel bir krizle karşı karşıyayız; buna rağmen dünyanın en büyük spor etkinliği sağlıksız yiyecek ve içeceklerin pazarlamasıyla kuşatılmış durumda,” dedi çalışmanın Oxford’daki ortak yazarı Elisa Becker.
“Spora, kötü sağlığın çözümünün parçası olarak yer verilmesi gerekir; sağlığı bozan ürünler için dünyanın en güçlü reklam mecralarından biri olarak değil.”
İkinci en büyük kategori, 9.360 logo ve 8,8 saatlik ekran süresiyle tahmin piyasalarıydı; bunu 9.266 logo ve 8,2 saatlik ekran süresiyle alkol, 6.429 logo ve 4,2 saatle kumar reklamları izledi.
Yazarlar, alkol tüketiminin de bulaşıcı olmayan hastalıkların başlıca nedenlerinden biri olduğunu, kumarın ise finansal, fiziksel, duygusal ya da sosyal birçok zarara yol açabildiğini vurguladı.
Dünya çapındaki erişime ilişkin özel veri bulunmamakla birlikte, çalışma Birleşik Krallık’taki 53 yayının verilerini inceledi ve zararlı ürün reklamlarının yaklaşık 267 milyar gösterime ulaştığını ortaya koydu.
Araştırmacılara göre çalışma, turnuvanın, “dünyada önlenebilir hastalık ve zararın önde gelen nedenlerinden bazılarıyla bağlantılı ürünlerin tanıtımı için güçlü bir platform” işlevi gördüğünü ortaya koyuyor.