Kompleksin içinde cami, müze ve yoğun günlük ziyaretçi akışını yönetmek için tasarlanmış ziyaretçi hizmetleri bulunuyor. Ulaşım ve konaklama altyapısı da, alanın erişilebilirliğini destekleyecek şekilde geliştirilmiş durumda.
Özbekistan'ın Semerkant kentinde, İslam dünyasının en önemli muhaddislerinden biri olarak kabul edilen İmam el-Buhari’ye adanmış yeni anıtsal külliye kapılarını ziyaretçilere açtı. Kapsamlı bir yenileme projesinin ardından Ramazan Bayramı öncesinde Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev tarafından hizmete alınan devasa kompleksin, bölgenin yeni manevi merkezlerinden biri olması hedefleniyor.
REKLAM
REKLAM
İmam el-Buhari, Kur’an’dan sonra en güvenilir kaynak kabul edilen hadis derlemesini hazırlamasıyla İslam dünyasında geniş çapta kabul görmüş bir isim. Türbesi, artık çok daha fazla ziyaretçiyi ağırlayabilecek ve hizmet kapasitesi genişletilmiş biçimde tasarlanan külliyenin merkezinde yer alıyor.
Açılış töreninde konuşan Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev, projenin ülkenin kalkınma önceliklerini ve dini ile kültürel altyapıya yapılan yatırımları yansıttığını söyledi. Ayrıca mekânın, Özbekistan'dan ve yurt dışından gelen ziyaretçiler için bir öğrenme ve tefekkür alanı olarak hizmet vermesinin beklendiğini ifade etti.
Kompleksin ölçeği, ziyaretçi kapasitesi ve müze bölümleri
Kompleks, 45 hektarlık bir alanı kaplıyor ve merkezi bir cami, İmam el-Buhari’nin türbesi, idari binalar ile 154 sütunun taşıdığı geniş bir eyvanı içeriyor. Dört minare 75 metreye kadar yükseliyor ve alanda 14 kubbe yer alıyor.
Yeni düzenlemeyle kapasite, önceki yapıya kıyasla kayda değer ölçüde artırıldı. Eski kompleks günde en fazla 12 bin hacıyı kabul edebilirken, şimdi günde 65 bin ziyaretçiye kadar hizmet sunulabiliyor. Caminin içi 10 bin kişiyi ağırlayabilirken, avlu Ramazan ve Kurban Bayramı namazları gibi büyük dini etkinliklerde 35 ila 40 bin kişiyi barındırabiliyor.
Kompleksin bir parçası olarak 9 bölümden oluşan bir müze de kuruldu. Müze, İmam el-Buhari'nin hayatını ve çalışmalarını sunuyor, hadislerin toplanması ve kaydedilmesi sürecini açıklıyor. Sergide ayrıca, Kur'an'da adı geçen peygamberlerle ilgili materyallerin yanı sıra, Hz. Muhammed'in Mekke ve Medine'deki hayatına dair tarihi bilgiler yer alıyor.
Yüksek ziyaretçi sayısına uygun olarak tasarlanan tesisler
Kompleksin bölüm müdürü Sahobiddin Arzikulov, projenin güncel inşaat standartlarına uygun olarak hayata geçirildiğini açıkladı. Arzikulov, ibadet ve destek hizmetlerine ayrılmış özel alanlarla tesislerin çok sayıda ziyaretçiyi kaldıracak şekilde tasarlandığını doğruladı.
Kadınlar ve erkekler için abdesthaneler kuruldu ve yüksek ziyaretçi yoğunluğunu karşılayacak donanıma sahip. Ziyaretçi akışını düzenlemek ve alan hakkında bilgi vermek amacıyla rehberlik hizmetleri de organize edildi.
Yapımda kullanılan inşaat malzemeleri farklı ülkelerden temin edildi. Dış cephede kullanılan taşlar Türkiye, Yunanistan, İtalya ve Çin’den getirilirken, türbede Hindistanlı ustalar tarafından işlenen doğal taşlar kullanıldı. Toplamda mermer ve granitin de aralarında bulunduğu on sekiz farklı taş türü komplekste yer aldı.
Ziyaretçiler, kompleksi gezerken özellikle kullanılan malzemeler ve yapım detaylarına dikkat çekiyor. Mermer sektöründe çalışan Abidin Özkul, taş işçiliğinin kalitesinin her noktada görülebildiğini ve bunun ithal malzeme ile uzman işçilikten kaynaklandığını vurguladı.
Yine Türkiye’den gelen Havva Nur ise kompleksin atmosferine ve İmam el-Buhari’ye adanmış bir mekân olarak uygunluğuna dikkat çekti.
Turizm altyapısı ve ziyaretçi hizmetleri
Dinî ve kültürel yapılara ek olarak, külliyenin yanında 15 hektarlık bir alanda bir turizm merkezi oluşturuldu. Bölgede bir adet dört yıldızlı otel, iki adet üç yıldızlı otel, toplam 176 yatak kapasitesine sahip 22 aile pansiyonu ve bir otopark bulunuyor.
Kompleksin çevresinde ziyaretçi erişimini kolaylaştıracak iletişim ağları kuruldu ve alan, yüksek yoğunluğa uygun şekilde düzenlendi.
İnşaatın tamamlanmasının ardından yeni camide ilk Ramazan Bayramı namazı kılındı. Artık külliye tamamen faal ve Semerkant’a gelen hacı ile ziyaretçilere açık durumda.