İtalya hükümeti, Bienal’in Rusya’nın uluslararası sergiye katılmasına izin verme kararına karşı çıkıyordu.
Venedik Bienali’nin uluslararası jürisi, dünyanın en eski ve en önemli çağdaş sanat etkinliklerinden birinin açılışına günler kala perşembe günü topluca istifa etti.
Herhangi bir gerekçe açıklanmazken, bu adımın İtalya hükümetinin Rusya’nın katılımına karşı çıkmasıyla aynı döneme denk gelmesi dikkat çekti.
Bienal tarafından yapılan açıklamada, başkan Solange Farkas ile birlikte Zoe Butt, Elvira Dyangani Ose, Marta Kuzma ve Giovanna Zapperi’den oluşan jürinin görevlerinden ayrıldığı bildirildi. Açıklamada, olağan dışı olarak nitelendirilen bu kararın nedenine yer verilmedi.
İstifalar, Kültür Bakanlığı yetkililerinin Rusya Pavyonu’nun yeniden açılmasına ilişkin bilgi toplamak üzere çarşamba günü Bienal’i ziyaret etmesinin ardından geldi. İtalya hükümeti, Rusya’nın uluslararası sergiye katılmasına izin verilmesine karşı çıkıyordu. Jürinin, 9 Mayıs’taki resmi açılış gününde prestijli Altın Aslan başta olmak üzere ödül kazananları belirlemesi bekleniyordu.
Bienal, jürinin istifasının ardından iki ödülün kazananlarının ziyaretçiler tarafından belirleneceğini duyurdu. Buna göre, “In Minor Keys” başlıklı küratöryel sergide En İyi Katılımcı ile 100 ulusal pavyon arasından En İyi Ulusal Katılım ödülleri verilecek.
Ödüllerin, Bienal’in kapanış günü olan 22 Kasım’da sahiplerini bulacağı belirtildi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, istifalara ilişkin soruya yanıtında hükümetin Rusya’nın katılımına izin verilmesi kararına katılmadığını yineledi, ancak Bienal’in özerk bir kurum olduğunu kabul etti.
Meloni, istifaların Kültür Bakanlığı’nın Venedik’e müfettiş gönderme kararıyla bağlantılı olup olmadığını bilmediğini söyledi.
Bakanlar Kurulu üyesi Matteo Salvini ise Bienal yönetiminin, kazananı izleyicilerin belirlemesine yönelik kararını “harika bir fikir” olarak nitelendirdi.
“Böylece özerk ve demokratik bir Bienal olacak,” diyen Salvini, “Bundan daha iyisi olamaz,” ifadelerini kullandı.
Avrupa Birliği, geçen hafta Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinden bu yana ilk kez sergiye katılması nedeniyle Bienal’e sağladığı 2 milyon euroluk hibeyi kesmişti.
Rus sanatçılar 2022’de katılımlarını geri çekmiş, Rusya 2024’te ise kalıcı pavyonunda sergi düzenlememiş, bu alanı Bolivya’ya tahsis etmişti.
Rusya, Uluslararası Sanat Sergisi’ne en son 2019 yılında katılmıştı.
Bienal açıklamasında, “Herhangi bir ülkenin katılımını engelleme yetkisine sahip değiliz. İtalya Cumhuriyeti tarafından tanınan her ülke katılım talebinde bulunabilir,” denildi. 1914 yılında Giardini’de inşa edilen pavyonun Rusya’ya ait olması nedeniyle, katılım için yalnızca başvuru bildiriminde bulunmasının yeterli olduğu ifade edildi.
“Venedik Bienali, kültür ve sanatın dışlanması ya da sansürlenmesinin her türlüsünü reddeder. Bienal, Venedik kenti gibi, halklar ve kültürler arasında bağları teşvik eden; diyalog, açıklık ve sanatsal özgürlüğün mekânı olmaya devam etmekte ve çatışmalar ile acıların sona ermesi umudunu taşımaktadır,” ifadelerine yer verildi.
Venedik Bienali çağdaş sanat sergisi, ana serginin yanı sıra katılımcı ülkeler tarafından ayrı ayrı düzenlenen ulusal pavyonlardan oluşuyor. Bu etkinlik, dünyanın en eski ve en önemli çağdaş sanat organizasyonu olarak kabul ediliyor.