Antik Roma kiremiti kılığında ya da tarihi silüetlere uyumlu güneş panelleri. Pompei ve Evora, mirasla sürdürülebilirliğin el ele gidebileceğini kanıtlıyor.
Her yıl milyonlarca turist, antik kentin fresklerini ve arkeolojik kalıntılarını görmek için Pompeii'yi ziyaret ediyor. Ancak ziyaretçilerin çoğu, antik Roma dönemine ait Gizemler Villası'nın çatısına yerleştirilen güneş panellerini fark etmiyor.
REKLAM
REKLAM
Pompeii Arkeoloji Parkı Direktörü Gabriel Zuchtriegel, panellerin tarihi yapıyla uyumlu olacak şekilde tasarlandığını belirterek, “Ön taraftan bakıldığında sıradan bir Roma kiremidi gibi görünüyor. Ancak arkasına geçtiğinizde bunun aslında küçük bir fotovoltaik panel olduğunu görebiliyorsunuz,” dedi.
Sistem, villanın aydınlatılması için gerekli elektriği üretiyor. Zuchtriegel, yapının enerji ihtiyacının önemli bir bölümünün doğrudan çatıdaki bu kurulumdan karşılandığını söyledi.
Pompeii yönetimi, çözümü elektrik şebekesine erişimin sınırlı olduğu arkeolojik alanların diğer bölümlerinde de uygulamayı değerlendiriyor. Benzer bir teknoloji, Portekiz'in tarihi kenti Évora'da da kullanılıyor. Kent yönetimi, geleneksel güneş panellerinin tarihi dokuda yaratabileceği görsel etkiyi azaltmak amacıyla fotovoltaik kiremitlere yönelmiş durumda.
Belediye binasının çatısındaki bazı kiremitler ilk bakışta yalnızca biraz daha açık renkli görünüyor. Ancak bu kiremitlerin içine enerji üreten güneş hücreleri yerleştirilmiş durumda.
EDP Ar-Ge Merkezi'nde proje yöneticisi olan Humberto Queiroz, “Bunlar sıradan kiremitler değil. Orta kısmına yerleştirilen güneş hücreleri sayesinde bina kendi enerji tüketiminin bir bölümünü karşılayabiliyor,” dedi.
Yaklaşık 20 kilovat pik (kWp) kurulu güce sahip fotovoltaik kiremitler, Evora'nın tarihi siluetine uyum sağlayacak şekilde tasarlandı. Böylece kent, kültürel mirasını korurken yenilenebilir enerji üretimini artırmayı hedefliyor.
Evora’nın tarihi merkezi, 1986 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alıyor. Kentte kullanılan fotovoltaik kiremitler, Avrupa Birliği destekli POCITYF projesi kapsamında geliştirilen ve miras koruma ile sürdürülebilirlik hedeflerini bir araya getiren çözümler arasında bulunuyor.
Evora Belediyesi’nde AB proje koordinatörü olarak görev yapan Nuno Bilo, uygulamanın kentin tarihî dokusunu koruma sorumluluğuyla birlikte ele alındığını belirterek, “Evora bir Dünya Mirası kenti ve Avrupa’daki çoğu tarihi şehir gibi, tarihi merkezini koruma ve kültürel mirasını güvence altına alma sorumluluğu var,” dedi.
Bilo, buna rağmen kentlerin durağan kalamayacağını vurgulayarak, “Ancak zaman içinde donup kalamaz. İlerlemek ve tarihi şehirlerin – bu durumda Evora’nın – günümüzün en büyük sorunlarından biri olan karbonsuzlaşmaya çözüm bulmasını sağlayacak yollar keşfetmemiz de gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
'Eğer burada işe yarıyorsa her yerde işe yarar'
Bunu mümkün kılmak için geliştirilen çözümler arasında, kuzeydoğu İtalya merkezli küçük bir aile şirketinin geliştirdiği bir ürün de var. Dyaqua'da çalışan Matteo Quagliato süreci şöyle anlattı.
“Kiremit, ilk katmanı oluşturan bir reçine bileşiğinden yapılıyor. Ardından, önceden birbirine lehimlenmiş fotovoltaik hücreleri alıp içine yerleştiriyoruz. Daha sonra özel formülasyonlu başka bir bileşikle ikinci katmanı ekliyoruz. Son adımda kalıbı kapatıp bitmiş ürünü çıkarıyoruz: Fotovoltaik hücreleri içinde barındıran reçine bir kiremit.”
Bu tür çözümler ve Pompeii'de kullanılan farklı teknolojiler, dünyanın geri kalanına umut verici bir mesaj gönderiyor.
“Pompeii'nin verdiği ders şu: Eğer bu teknoloji, bu kadar hassas, yakından denetlenen, kırılgan ve geniş bir alanda işe yarıyorsa, her yerde işe yarayabilir,” dedi Gabriel Zuchtriegel.
Fotovoltaik panellerle entegre cam çatı sistemleri ve tarihi merkezdeki okulların avlularına kurulan güneş gölgelikleri, Evora'da test edilen diğer çözümler arasında yer alıyor. Portekiz kenti, Hollanda'daki Alkmaar ile birlikte, bu yeniliklerin Avrupa genelinde yaygınlaştırılma potansiyelini değerlendirmek için POCITYF projesi kapsamında incelemeler yürütüyor.