Vizyoner tasarımcının kariyerine kapsamlı bir bakış, affetme, unutma ve modanın en büyük onuru üzerine hararetli tartışma başlattı.
Met Gala, bir sonraki etkinliğine neredeyse bir yıl varken şimdiden tartışma yaratıyor.
REKLAM
REKLAM
31 Temmuz'da Metropolitan Museum of Art’ın Kostüm Enstitüsü, 2027 ilkbahar sergisinin efsanevi İngiliz tasarımcı John Galliano’nun çalışmalarını kutlayacağını duyurdu.
“John Galliano: Horizons” başlığını taşıyan sergi, onlarca yıla yayılan kariyerine geriye dönük bir bakış sunacak; eşlik eden Met Gala ise tema olarak Galliano’yu işleyecek.
Ancak bu karar, pop kültür dünyasının dört bir yanından anında eleştiri aldı.
Bunun nedeni, tasarımcının Givenchy ve Dior gibi lüks markalardaki dönemleri ne kadar etkili olsa da, belki de en çok 2011’de nefret suçu işlemekten mahkûm edilmesine yol açan antisemitikve ırkçı patlamalarıyla tanınıyor olması.
John Galliano kimdir?
Cebelitarık’ta doğan Galliano, altı yaşındayken ailesiyle birlikte Birleşik Krallık’a taşındı ve 1984’te saygın Central Saint Martins’de eğitim gördü. Tasarım alanındaki yetkinliği, profesyonel dünyaya adım atmadan önce bile kabul görmüştü.
Mezuniyet koleksiyonu Les Incroyables, Terör Dönemi’nin ardından gelen aristokrat hedonizmden esinlenmişti ve İngiliz büyük mağaza Browns tarafından tamamen satın alındı.
O dönem Vogue’un editörü ve Met Gala’nın değişmez ismi olan Anna Wintour’un desteğiyle Galliano, 1990’ların başında Paris’te büyük çıkış yaptı. 1994’te Givenchy’nin baş tasarımcılığına getirildi ve böylece büyük bir Fransız moda evinin başına geçen ilk Britanyalı oldu.
1996’da Givenchy’nin de sahibi olan LVMH, Galliano’yu Dior’a transfer etti. O andan itibaren kariyeri adeta roket gibi yükseldi.
Galliano, ‘Sex and The City’ dizisindeki Carrie Bradshaw karakterinin de katkısıyla tüm zamanların en popüler çantalarından biri haline gelen Dior saddle bag’in yaratıcısı olarak kabul ediliyor. 2000’li yılların başına gelindiğinde, pop kültürün tam anlamıyla içine işlemişti.
2011’de ne oldu?
Galliano, 2011 sonbahar/kış Paris Moda Haftası’ndan kısa bir süre önce, Paris’te bir kafede bir çifte peş peşe ırkçı ve antisemitik sözler savururken videoya çekilmesiyle adeta yere çakıldı. Bir noktada, “Hitler’i seviyorum” dediği kayıtlara geçti.
Galliano, Dior tarafından kovuldu ve daha sonra köken, dini aidiyet, ırk veya etnik kimliğe dayalı kamuya açık hakaret suçundan hüküm giydi; savcı bu sözleri “acınası ve dehşet verici” olarak nitelendirdi. Mahkeme, yakın bir arkadaşının ölümünün ardından duygusal olarak kırılgan durumda olduğu yönündeki savunmasını reddederek kendisine 6.000 avro para cezası verdi.
Ancak 2013’e gelindiğinde imajının onarılması çoktan başlamıştı. Wintour, 2013 sonbahar New York Moda Haftası öncesinde Dominikli tasarımcı Oscar de la Renta’nın atölyesinde ona geçici bir çalışma imkânı sağlanmasına yardımcı oldu. Ortaya çıkan işbirliği övgü aldı; eleştirmenler, de la Renta’nın hazır giyim koleksiyonunda Galliano’nun kendine özgü teatral üslubunun altını çizdi.
2014’te Fransız moda evi Maison Margiela’nın kreatif direktörlüğüne getirildi ve bu görevi 2024’e kadar sürdürdü.
Bu yıl Mart ayında Galliano, iki yıllık Zara ile yaratıcı işbirliği anlaşmasına imza attı.
Horizons’un ötesine bakmak
Artık 65 yaşında olan Galliano, patlaması için defalarca özür dileyerek alkolizm ve uyuşturucu bağımlılığıyla mücadele ettiğini söylüyor. Pek çok Yahudi lider de pişmanlığını samimi bulduklarını ifade etti.
‘Horizons’ sergisi hayata geçirilmeden önce Wintour ve Kostüm Enstitüsü küratörü Andrew Bolton, Anti-Defamation League ve Union for Reform Judaism de dahil olmak üzere birçok Yahudi liderle istişarede bulundu. Hepsi projeye onay verdi.
Wintour, “Bu ölçekte bir sergiyi John Galliano’dan daha çok hak eden kimse yok” dedi. “O büyük bir tasarımcı ve kariyeri, hayatının geri kalanında birlikte yaşamak zorunda kalacağı tek bir anla tanımlanmıyor.”
Ancak bu duyuru, itibarını geri kazanma hikâyesi üzerine tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Eleştirmenler, Galliano’yu 1983’te Yves Saint Laurent ve 2017’de Rei Kawakubo’dan sonra, Kostüm Enstitüsü’nde tek başına sergi açılan üçüncü yaşayan tasarımcı yaparak moda dünyasının panteonuna yükseltmenin yerinde olup olmadığını sorguluyor. Üstelik antisemitizmin Avrupa ve ABD’de yeniden yükselişte olduğu bir dönemde.
Anti-Defamation League’in genel müdürü Jonathan Greenblatt, Page Six (kaynak İngilizce)’e şunları söyledi: “Karar verildiğine göre artık sorumluluk, tek bir sergi etrafında sembolik jestler yapmakta değil, antisemitizme karşı gerçek adımlar atmakta; Met’e ve ortaklarına düşüyor.”
Yazar ve moda gazetecisi Dana Thomas da Galliano’nun daha az bilinen sorunlu davranış geçmişine dikkat çekti.
New York Times (kaynak İngilizce)’ta kaleme aldığı bir yazıda, Galliano’nun huysuz ve aşağılayıcı konuşmalarından, Londra’daki Ritz otelinden soyunup çıplak hâlde bir asansörü işgal ettiği ve içeri girmeye çalışan konuklara aslan olduğunu söyleyerek onlara hırladığı için kovulduğu ana kadar uzanan pek çok olayı hatırlattı.
Ancak müze, Galliano sergisinin eserlerini kutsayan bir övgü şöleni olmayacağını söylüyor. ‘Horizons’, 200’den fazla giysi, eskiz ve arşiv malzemesini bir araya getirerek kırk yılı aşkın bir üretim dönemini kapsayacak; serginin bir bölümü ise 2011’deki antisemitik sözlerine ve ardından modaya dönüşüne ayrılacak.
Müze, yaptığı açıklamada şunları belirtti: “Galliano’nun olağanüstü yaratıcı başarılarının yanında, sergi kariyerini ve kamuoyu nezdindeki algısını kökten değiştiren aşağılayıcı davranışlarını da ele alacak. Böylece sergi, sanatsal başarının etik sorumlulukla birlikte nasıl anlaşılması gerektiğini irdeleyecek.”
Sergi, 3 Mayıs’ta düzenlenecek Met Gala’nın bir hafta ardından, 9 Mayıs 2027’de kapılarını açacak.