Avrupa Birliği liderleri, ABD ile gerilimi düşürmeye çalışırken bir yandan da Trump'ın gümrük vergisi tehditlerini hayata geçirmesi durumunda misilleme yapmaya hazırlanarak kritik bir haftayla karşı karşıya.
Avrupa Birliği liderleri, Grönland etrafındaki gerilimi azaltmak amacıyla Davos ve Brüksel arasında mekik diplomasisine hazırlanırken, aynı zamanda bloğun "ticaret bazukası" da dahil olmak üzere geniş kapsamlı misilleme önlemleri üzerinde çalışıyor.
Avrupa hükümetleri, bölge üzerindeki gerilimi hafifletmek için en iyi yolun çift yönlü bir strateji olduğuna ve ABD Başkanı Donald Trump ile Davos'ta yapılacak kritik yüz yüze görüşmelere hazırlanırken diplomatik bir çözümün hala mümkün olduğuna inanıyor.
Pazar günü yapılan olağanüstü büyükelçiler toplantısı, AB'nin stratejisini netleştirdi ve Avrupa Komisyonu'nun vereceği yanıtı şekillendiriyor. Konuya aşina bir diplomata göre, toplantıda üye devletler Danimarka ile dayanışma sergilerken, cezai önlemlere başvurmadan önce tüm diplomatik yolların tüketilmesi çağrısında bulundu.
Bu yaklaşım pazartesi günü Almanya Başbakanı Friedrich Merz tarafından da doğrulandı.
Merz, Avrupalıların bu anlaşmazlıkta mümkünse herhangi bir tırmanıştan kaçınmak istediklerini belirtirken, ABD yönetimine AB ülkelerinin de misilleme yapabileceğini hatırlattı.
Avrupa Komisyonu ayrıca, diplomatik çabaların başarısız olması durumunda devreye sokulacak bir dizi misilleme önlemini araştırmakla görevlendirildi. Bunlar arasında ABD şirketlerinin Avrupa tek pazarına erişimini kapatabilecek Zorlamaya Karşı Caydırma Aracı (ACI) da yer alıyor.
Diplomata göre AB ayrıca, pasif misilleme hamlesi olarak ABD mallarına uygulanan 93 milyar euroluk misilleme vergilerinin dondurulması kararının süresinin dolmasına izin verebilir.
Diplomat, karşılık vermenin en kolay yolunun karşı vergilerdeki duraklamanın sona ermesine izin vermek olduğunu, AB'nin çok fazla şey yapmasına gerek kalmayacağını ve paketin oldukça büyük olduğunu ekledi. Diplomat, bunun tercih edilen seçenek olmaya devam eden diyalogla uyumsuz olmadığını da belirtti.
Bir Komisyon sözcüsü pazartesi günü yaptığı açıklamada, paketin dondurulma süresinin 6 Şubat'ta otomatik olarak sona erdiğini, yani AB askıya alma kararını yenilemediği takdirde karşı vergilerin ertesi gün otomatik olarak devreye gireceğini doğruladı.
Pazar günkü olağanüstü AB büyükelçileri toplantısı, Trump'ın Kopenhag'ı Grönland'ı ABD'ye satmaya zorlamak amacıyla aralarında AB üyeleri Danimarka, Fransa ve Almanya'nın da bulunduğu sekiz Avrupa ülkesine yüzde 10 gümrük vergisi getirme tehdidine yanıt olarak gerçekleşti.
Toplantı aynı zamanda, blok üzerindeki "yağmacı davranışlara" karşı nihai ticaret silahı olarak görülen ACI'nın devreye sokulması konusundaki nabzı tutmaya da yaradı. Bu araç geçen yıl ABD'nin AB mallarına uyguladığı vergileri üç katına çıkarması sırasında gündeme gelmiş olsa da, devreye alınması hiçbir zaman ciddi olarak düşünülmemişti. Ancak bu sefer ton farklı.
Başka bir AB diplomatı, Danimarka'nın satmaya zorlanıp zorlanmadığı sorusuna elbette yanıtını vererek, bu sefer aracı tetiklemek için gereken nitelikli çoğunluğa ulaşacaklarını söyledi. Diplomat ayrıca aracın her derde deva olmadığını ve etkisinin otomatik olmadığını da kaydetti.
Zorlamaya karşı caydırma aracı kendi içinde geniş bir önlem yelpazesini barındırıyor. Şimdi amaç, Avrupa Komisyonu'nun bu aracın nasıl konuşlandırılacağını ve neye benzeyeceğini tanımlaması.
AB, ancak Trump'ın yeni gümrük vergileri için belirlediği 1 Şubat tarihi geçtikten sonra harekete geçecek.
Şimdilik AB, konuya aşina kişiler tarafından kilit önemde olarak nitelendirilen bir dizi toplantıya odaklanmış durumda.
Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen salı günü Davos'taki Dünya Ekonomik Forumu'nda konuşacak. Onu çarşamba günü Trump izleyecek. Bu arada AB, yüz yüze bir görüşme ayarlamayı umuyor.
Bu buluşma, bloğun Grönland'ı ve daha geniş Arktik bölgesini kötü niyetli aktörlere karşı koruma taahhüdünü vurgulayarak gerilimi düşürmeye hizmet edebilir.
Beyaz Saray, AB'nin Arktik bölgesini güvence altına alacak sert güçten yoksun olduğunu ve Grönland ile Kuzey Amerika'nın Arktik sınırını yalnızca ABD mülkiyetinin koruyabileceğini aktarmıştı.
Hafta sonu İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Trump'ın gümrük vergilerinin "bir hata olduğunu" söyledi ancak Grönland konusunda "bir yanlış anlaşılma olabileceğini" öne sürdü.
Avrupalı askerlerin liderliğindeki ortak bir keşif görevi hafta sonu Trump'ın öfkesini çekmiş ve Trump'ın olaya dahil olan sekiz ülkenin "oyun oynadığını" belirtmesine neden olmuştu.
Bir diplomat Euronews'e verdiği demeçte, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin bu hafta Davos'a katıldığında, "Arctic Endurance Operasyonu" adı verilen konuşlandırmanın "tehdit edici olmayan doğası konusunda Trump'ı ikna etmede kilit bir rol oynayabileceğini" söyledi.
AB liderleri, İsviçre'deki forumda yaşanan olayları değerlendirmek üzere perşembe günü Brüksel'de bir araya gelecek.