Ortak düzenleme, Çin'e olan bağımlılığı azaltmak amacıyla madencilik, rafinaj ve geri dönüşüm alanlarındaki projeleri belirleyip destekleyerek talebi artırmaya ve kritik ham madde arzını çeşitlendirmeye odaklanacak.
Avrupa Birliği, kritik ham maddelerin tedarikini güvence altına alarak "ekonomik güvenliği ve ulusal güvenliği arttırmak" amacıyla ABD ve Japonya ile ortak çabalar konusunda anlaşmaya bir adım daha yaklaştı.
Önümüzdeki 30 gün içinde AB ve iki ülkenin, Başkan Donald Trump yönetimindeki ABD'nin nadir ve şaşırtıcı bir ticari uzlaşma gösterisiyle, kritik mineral tedarik zinciri güvenliğini arttırmak içinbir mutabakat zaptı imzalaması bekleniyor.
Basın açıklamasına göre, planlanan ortaklık "madencilik, rafinaj, işleme ve geri dönüşüm alanlarındaki projeleri belirleyip destekleyerek her iki katılımcı için de talebi canlandırmak ve arzı çeşitlendirmek için işbirliği alanlarını belirleyecek."
Ayrıca tedarik zincirindeki aksaklıkların önlenmesi, araştırma ve inovasyonun teşvik edilmesi ve stoklama konusunda bilgi alışverişinin kolaylaştırılmasına yönelik tedbirlerin tartışılmasını da içerecektir.
AB, kritik ham madde tedarikini çeşitlendirmek için bugüne kadar 14 önemli yeni ticaret anlaşması imzaladı; zira bu minerallere yönelik yarış, bloğun 2050'ye kadar karbon nötrlüğüne ulaşma ve 2030'a kadar Birliğin savunma yeteneklerinden yararlanma yönündeki iklim hedefleri açısından kilit önem taşıyor.
Arsenik, baryte, galyum, grafit, tungsten ve tüm kalıcı mıknatıslar gibi mineraller hem temiz teknolojilerin hem de silahların geliştirilmesi için çok önemli.
'Hazırız'
AB’nin sanayi politikalarından sorumlu yetkilisi Stephane Sejourne, kritik minerallere ilişkin görüşmelerde AB üyesi 27 ülkeyi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun ev sahipliğinde gerçekleştirilen toplantılarda temsil ediyor.
Görüşmeler, AB’nin bu minerallere yönelik 2030 tedarik hedeflerini karşılamaktan uzak olduğunu ve Çin’e yüksek düzeyde bağımlılığı ortaya koyan sert bir AB denetim raporunun yayımlanmasından yalnızca birkaç gün sonra yapılıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Rubio, çarşamba günü Washington'daki Dışişleri Bakanlığı'nda 50'den fazla ülkenin "kritik mineral tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi ve çeşitlendirilmesine yönelik ortak çabaların ilerletilmesi" amacıyla davet edildiği ilk "Kritik Mineraller Bakanlar Toplantısı "na ev sahipliği yaptı.
Rubio, "Oynayabileceğiniz özel bir rol bulmak için hazırız ve bugün burada her ülkeyle birlikte çalışma niyetindeyiz," dedi. "Eğer mineralleriniz yoksa, onları rafine etmeye yardımcı olabilirsiniz ve burada toplanan ülkeler, birlikte daha dayanıklı ve çeşitli bir küresel pazar oluşturmak için satın alma gücüne sahip olan kritik mineral ürünlerin en büyük tüketicilerini içermektedir."
Toplantı, bu kritik bileşenleri güvence altına almak ve aynı tedarikçilere teklif verilmesini önlemek için iş birliğine ivme kazandırmayı ve tekliflerin verildiği yerlerde ülkelerin birbirlerinin iş girişimlerini tamamlamanın yollarını bulmasını amaçlıyor.
Toplantıda hazır bulunan ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance de Washington'un kritik ham maddeler için taban fiyat belirleyecek bir sistem kuracağını söyledi. Vance, ABD'nin bu mineraller için bir ticaret bloğu önerdiğini ve birçok ülkenin şimdiden plana imza attığını söyledi.
"Fiyatları daha öngörülebilir ve daha az değişken hale getirelim ki yerel tedarik zincirlerini ve bu tedarik zincirlerini mümkün kılan yatırımları destekleyebilelim," diyen Vance, "ekonomilerimizin bu kritik minerallere ne kadar bağlı olduğunu" vurguladı.
"Tedarik zincirleri kırılgan ve olağanüstü derecede yoğunlaşmış durumda. Varlık ve emtia fiyatları, herhangi bir ülkenin kontrolü dışındaki güçler tarafından aşağıya doğru çekilerek sürekli olarak baskı altında tutuluyor."
Vance, ABD'nin erişimini garanti altına alırken "aynı zamanda tüm bölgede üretimi genişleten" bir "müttefikler ve ortaklar arasında ticaret bloğu" çağrısında bulundu.
ABD İçişleri Bakanı Doug Burgum ise salı günü düzenlediği basın toplantısında, 30 kadar ülkenin kritik madenlerin ticaretini yapmak ve Çin'e olan bağımlılığı azaltmak için müttefik ve ortaklardan oluşan bir kulübe katılmak istediğini söyledi.
Burgum, "Genelde ABD olarak biz serbest piyasa insanlarıyız, piyasalarla uğraşmayı sevmeyiz," dedi. "Ama eğer piyasada baskın olan, piyasayı belirli bir malzeme ile doldurabilen biri varsa, bu kişi bir şirketin ya da ülkenin üretiminin ekonomik değerini yok etme kabiliyetine sahiptir."
ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick ile Komisyon Üyesi Sejourne arasında perşembe günü bir toplantı yapılması planlanıyor.
İtalya ve Almanya güçlerini birleştiriyor
Bu arada Avrupa'da İtalya ve Almanya salı günü Avrupa Komisyonu'na kritik ham maddelerle ilgili bir belge göndererek Avrupa'nın sektöre olan bağlılığını yineledi ve stratejik bağımlılıkları azaltmayı ve Avrupalı şirketler için güvenli tedarik zincirleri oluşturmayı amaçladı.
Roma ve Berlin'in AB yürütme organına yaptığı ortak başvuru, iki ülkenin dışişleri bakanları Adolfo Urso ve Katherina Reiche'nin 23 Ocak'ta düzenlenen İtalya-Almanya Zirvesi'nde kritik ham maddeler konusunda verdikleri sözlerin ardından geldi.
İtalya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan resmi açıklamada, "İtalya ve Almanya çeşitli uluslararası forumlardaki tutumlarını yakından koordine edecek ve önümüzdeki haftalarda Avrupa Birliği'nin kritik mineraller konusunda ABD ile ortaklık kurma müzakerelerine tam destek vereceklerini ifade edecekler," denildi.
Avrupa Çevre Bürosu adlı sivil toplum kuruluşunun Hammaddeler Politika Sorumlusu Robin Roels, Euronews'e yaptığı açıklamada ABD'nin baskısı karşısında AB'nin stratejik özerklik vaatlerinden bu kadar çabuk vazgeçmesinden üzüntü duyduğunu söyledi.
Roels, "AB'nin Donald Trump'ın Grönland üzerindeki zorlayıcı tehditlerine ve kılıç sallamalarına karşı koymasından sadece birkaç hafta sonra, Stephane Sejourne'nin gelecekteki bir Hammadde Mutabakat Zaptı'nı görüşmek üzere Washington'a uçması 'babaya' geri dönmek gibi görünüyor," dedi.
Roels, gerçek özerkliğin talep artışlarını azaltmak için döngüselliğimizi arttırmak, geri dönüşüm ve ikameye ciddi yatırım yapmak ve bugünün krizlerini yaratan doğrusal kaz-kullan-çöpe at modelinden kurtulmak anlamına geldiğini söyledi.