'Made in Europe' (Avrupa Malı) tartışması, AB liderlerinin perşembe günü gerçekleştirecekleri gayrı resmi zirvede yapacakları görüşmelerin merkezinde yer alacak.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği liderlerinin gündeminde tartışmalı bir konu olarak yer alacak gayri resmi zirve öncesinde, kamu ihalelerinde “Avrupa Malı” (Made in Europe) tercihinin uygulanmasının “ince bir çizgide yürümek” anlamına geldiğini açıkladı.
REKLAM
REKLAM
Von der Leyen, çarşamba günü Strazburg’da yaptığı açıklamada, “Stratejik sektörlerde Avrupa tercihi, Avrupa’nın üretim tabanını güçlendirmeye katkı sağlayacak gerekli bir araçtır. Bu, söz konusu sektörlerde öncü pazarların oluşmasına ve Avrupa üretim kapasitesinin ölçeklenmesine yardımcı olabilir,” dedi.
Ancak başkan, temkinli yaklaşımını vurgulayarak, “Net olmak isterim ki bu, ince bir çizgide yürümek demek. Herkes için geçerli tek bir formül yok. Bu nedenle her öneri, sağlam bir ekonomik analizle desteklenmeli ve uluslararası yükümlülüklerimizle uyumlu olmalıdır,” ifadelerini kullandı.
Von der Leyen’in “Avrupa yapımı” konseptine temkinli desteği, ekonomik durgunluk, ABD’nin yaptırımları ve Çin’in agresif ticaret uygulamaları arasında AB siyasetinde giderek öne çıkan tartışmalı niteliği yansıtıyor. Son bir yılda blok çapında savunma harcamalarını artırmak için 150 milyar euro, Ukrayna’ya destek için ise 90 milyar euro kredi tahsis edilmesi, kamu harcamalarının yabancı şirketler yerine yerli şirketlerin yararına olup olmayacağı konusunda endişeleri artırdı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bu önceliğin en güçlü savunucusu olarak öne çıkıyor.
Macron, perşembe günkü zirve öncesinde çeşitli gazetelere yaptığı açıklamada, söz konusu maddenin, “ticaret kurallarına artık saygı göstermeyenlere karşı savunma önlemi” olduğunu söyledi.
Macron, “Sanayimizi korumalıyız. Çinliler bunu yapıyor, Amerikalılar da. Avrupa şu anda dünyanın en açık pazarı. Bunu göz önüne aldığımızda çözüm korumacılık değil; tutarlı olmak, yani Avrupa üreticilerine uyguladığımız kuralları Avrupa dışı ithalatçılara da uygulamak demektir,” dedi.
Fransız lider, “Avrupa tercihini cep telefonlarına uygulamayacağız; artık bunları Avrupa’da üretmiyoruz. Odaklanmamız gereken stratejik sektörler temiz teknoloji, kimya, çelik, otomotiv ve savunmadır. Aksi takdirde Avrupalılar geride kalır,” ifadelerini kullandı.
Perşembe günkü zirveye katılması beklenen ve rekabetçilik üzerine hazırladığı etkili bir raporla tanınan Avrupa Merkez Bankası (ECB) eski başkanı Mario Draghi de Avrupa tercihine destek verdi, ancak bunu hedefe yönelik bir yaklaşım olarak savundu.
Hassas bir tartışma
Buna karşın, Fransa’nın önerisi Hollanda, Kuzey Avrupa ülkeleri ve Baltık ülkeleri tarafından güçlü bir dirençle karşılandı. Bu ülkeler, Avrupa tercihi uygulamasının düzenleyici yükleri artıracağını, pazarları daraltacağını ve yatırımcıları uzaklaştıracağını savunuyor.
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, zirve öncesinde Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Avrupa üretimi malları korumaya çalışmak, eğer 'Buy European’in amacı buysa, yani diğer ülkelerle ticaret yapmayı veya ortaklık kurmayı engellemekse, bu konuda oldukça şüpheciyim,” dedi.
Kristersson, “Rekabet edebilmemiz kalite ve yenilik sayesinde olmalı, Avrupa pazarlarını korumaya çalışmakla değil. Temel olarak rekabetçi olmayan Avrupa şirketlerini korumak istemiyoruz,” ifadelerini kullandı.
Bu arada Almanya, blokla ticaret anlaşmaları imzalayan “benzer düşünceye sahip” ortak ve ülkeleri de kapsayan daha geniş bir kavram olan “Avrupa yapımı” yaklaşımını savunuyor.
Perşembe günü Belçika’nın doğusundaki Alden Biesen kalesinde düzenlenecek zirve, gayri resmi bir buluşma olarak tasarlandı ve liderlerin serbest bir şekilde görüş alışverişi yapmasına imkân tanıyacak. Zirvede yazılı sonuçlar yayımlanmayacak ve resmi kararlar alınmayacak.
Avrupa tercihi zirvenin üst sıralarında yer alacak, dedi bir üst düzey AB yetkilisi.
Yetkili, “Liderlerle yaptığımız görüşmelerden gördüğümüz, giderek daha fazlasının, belki hepsinin, bu konuda tartışmaya hazır olduğudur. Belki de denge aynı değil. Bazıları Avrupa tercihinin her alanda uygulanmasını istemiyor,” ifadelerini kullandı.
“Ancak bu, yapılması gereken önemli bir tartışma. Birkaç yıl önce, aynı düzeyde bir uzlaşı sağlanamazdı," diye ekledi.