Avrupa İklim Değişikliği Bilimsel Danışma Kurulu’nun son raporuna göre sel, orman yangını, tekrarlayan sıcak hava dalgaları ve kuraklık gibi iklim kaynaklı olayların artması ihtiyatlı bir yaklaşımı gerekli kılıyor.
AB’nin iklim değişikliği danışma kurulunun salı günü yayımladığı rapora göre, sel, şiddetli fırtına ve sıcak hava dalgaları gibi etkileri öngörmek ve azaltmak için AB ülkelerinin “acilen koordinasyon sağlaması” gerekiyor.
REKLAM
REKLAM
Avrupa İklim Değişikliği Bilimsel Danışma Kurulu’nun (ESABCC) bilimsel raporu, AB'nin tehlikeleri azaltıp risklere uyum sağlayarak iklim değişikliğinin etkileriyle başa çıkmaya hazır olmasını güvence altına almak için AB27’nin kural koyma mekanizmalarını güçlendirmesi çağrısı yapıyor ve Avrupa Komisyonu’nun 2021 uyum stratejisinin yetersiz kaldığını ortaya koyuyor.
Uyarı, İspanya ve Portekiz’in çok sayıda can kaybına ve milyarlarca euro zarara yol açan sel, heyelan ve fırtına kabarmaları tetikleyen üç güçlü fırtınanın etkileriyle sarsıldığı dönemde geldi.
Sadece Marta Fırtınası Portekiz’de 26 binden fazla kurtarma görevlisinin sahaya çıkmasına neden oldu. Dalgalar 13 metreye ulaştı, nehirler taştı.
Güney İspanya’daki Endülüs başta olmak üzere geniş çaplı tahliyeler yapıldı, kritik altyapı ağır hasar gördü. Acil barınaklar binlerce kişiyi ağırlarken sahada sağlık ekipleri görev yaptı.
Yerel medyaya göre Portekiz’in ekonomik kaybının 3,3 milyar euroyu aşması beklenirken çiftçiler de büyük ürün kaybıyla karşı karşıya.
Ekim 2024’te Valencia’da, Temmuz 2021’de Almanya ve Belçika’da yaşanan yıkıcı seller de iklim uyumuna yönelik çağrıları artırdı.
Danışma Kurulu Başkanı Prof. Ottmar Edenhofer, aşırı hava ve iklim olaylarının Avrupa genelinde zaten ciddi hasara yol açtığını söyledi.
Edenhofer, "Sadece aşırı sıcaklar son yıllarda on binlerce erken ölüme yol açtı; 2025 yazında bunun yaklaşık 24 bini bulduğu tahmin ediliyor. Altyapı ve fiziksel varlıklara verilen ekonomik zarar artık yılda ortalama 45 milyar euro civarında," dedi ve ekledi:
"Bu artan etkiler, uyumu güçlendirmenin isteğe bağlı değil, hayatları, geçim kaynaklarını ve Avrupa ekonomisinin temellerini korumak için zorunlu olduğunu gösteriyor."
Uyum ve azaltım birlikte ilerlemeli
ESABCC, “kaçınılmaz sıcaklık artışlarına” hazırlık ve Avrupa’nın stratejik önceliklerini korumak için uyum ve emisyon azaltımının birlikte ilerlemesi gerektiği uyarısında bulundu. Öngörüler iklim tehlikelerinin yoğunlaşacağını gösteriyor.
Raporda, "Uyuma parçalı yaklaşım kolektif dayanıklılığı zayıflatabilir; bir ülkedeki yetersiz önlemler komşu bölgelerde etkileri artırabilir," denildi.
Danışma Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Laura Diaz Anadon, gıda, su ve enerjiye erişimi bozabilecek sistemik risklerle başa çıkmanın anahtarının güçlü bir AB uyum çerçevesi olduğunu söyledi.
Anadon, uyumun yalnızca iklim politikası olmadığını, bugünden atılacak adımların vatandaşların sağlığını, ekosistemleri ve tek pazarın bütünlüğü ile rekabet gücünü koruyacağını belirtti.
Başkan yardımcısı Prof. Jette Bredahl Jacobsen ise uyumun tüm kayıpları önleyemeyeceğini, riskleri yönetilebilir seviyede tutmak için emisyon azaltımının da gerekli olacağını söyledi.
Jacobsen, "Sağlam risk yönetimi, dayanıklı bir Avrupa için farklı olası gelecek senaryolarına hazırlanmayı gerektirir. Uyumun azaltımla birlikte güçlendirilmesi vatandaşları, güvenliği ve AB’nin stratejik hedeflerini korumak için şart," dedi.
Risk analizleri ve finansman
Bilim insanları, Avrupa Komisyonu’nun yıl sonuna kadar açıklaması beklenen iklim dayanıklılığı stratejisi için öneriler sundu.
AB politikaları ve ulusal hükümetler arasında ortak iklim senaryoları ve yöntem standartlarıyla uyumlu risk değerlendirmeleri yapılması savunuluyor.
Ayrıca 2100 yılına kadar 2,8-3,3°C küresel ısınma senaryosuna uygun ortak bir uyum planlama yaklaşımı benimsenmesi çağrısı yapılıyor.
Bilim insanlarına göre kamu ve özel yatırımların harekete geçirilmesi de kritik. Bu fonlar AB bütçesi, ekonomik yönetişim ve risk paylaşım mekanizmaları aracılığıyla artan iklim maliyetlerini yönetmeye yardımcı olabilir.
Raporda, bina ve altyapı değişiklikleri, sıcaklık uyarı sistemleri ve kentsel yeşil alanların artırılması gibi önlemlerin sıcak hava dalgalarında ölümleri azaltmada şimdiden önemli rol oynadığı belirtildi.
AB, 2021-2027 uzun vadeli bütçesinin yaklaşık 658 milyar eurosunu iklim eylemine ayırdı. 2028-2034 bütçesi için fon dağılımı müzakereleri sürüyor.
Avusturyalı Yeşiller Partisi milletvekili Lena Schilling ise kısa süre önce Viyana Opera Balosu’nda “Zenginleri vergilendirin” yazılı bir elbiseyle görünerek varlıklılara vergi çağrısı yaptı.
Schilling Euronews Green’e, “Süper zenginler yarın yokmuş gibi vergisiz miraslarla yaşarken ve birçok kişi için hayat pahalılaşırken iklim krizini önleyemeyiz,” dedi.