Muhalifler, anlaşmanın halihazırda tartışmalı olan Mercosur anlaşmasıyla kabul edilen ithalata ek olarak hassas ürünlerin girişine kapı araladığını ve bazı bölgesel AB ürünlerini yeterince korumadığını savunuyor.
Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya arasında imzalanan yeni ticaret anlaşması, Avrupalı çiftçiler ve Avrupa Parlamentosu (AP) üyelerinin tepkisini çekti. Muhalifler, anlaşmanın halihazırda tartışmalı olan Mercosur anlaşmasıyla kabul edilen ithalata ek olarak hassas ürünlerin girişine kapı araladığını ve bazı bölgesel AB ürünlerini yeterince korumadığını savunuyor.
AB'nin en güçlü çiftçi lobisi olan Copa-Cogeca, salı günü yaptığı açıklamada, Avustralya ile imzalanan ticaret anlaşmasında Canberra yönetimine verilen tavizlerin Avrupalı üreticileri korumada yetersiz kaldığını ve bu durumun "kabul edilemez" olduğunu belirtti.
Lobi tarafından yapılan açıklamada, "Mercosur sonrası süreçte, birbirini izleyen ticaret anlaşmalarının kümülatif etkisi bu tavizleri kabul edilemez kılmaktadır. Avrupalı çiftçiler, yeterli ve gerçekten etkili koruma önlemleri olmaksızın ikili ticaret serbestleşmesinin maliyetini üstlenmeye devam edemezler," ifadelerine yer verildi.
Hassas ürünlerde kota endişesi
AB-Avustralya anlaşması, belirli hassas ürünler için yıllık kotalar belirliyor. Buna göre sığır eti için 10 yılda kademeli olarak 30 bin 600 ton, koyun eti için yedi yılda 25 bin ton, şeker için 35 bin ton ve pirinç için beş yılda kademeli olarak 8 bin 500 ton kota ayrıldı.
Ancak Copa-Cogeca, bu rakamların Brezilya, Arjantin, Uruguay ve Paraguay'dan oluşan Mercosur ülkelerine halihazırda ayrılan 99 bin tonluk sığır eti kotasına ve mevcut şeker kotalarına eklendiği konusunda uyarıda bulundu.
Avrupa Komisyonu, ithalattaki ani bir artışın her iki tarafın pazarında ciddi bozulmalara yol açması durumunda, ilk yedi yıl içinde geçici tedbirler alınmasına izin veren bir koruma mekanizmasını anlaşmaya dahil etti. Ancak çiftçi lobisi bu önlemleri sadece birer "iletişim aracı" olarak nitelendirerek, pazar krizi durumunda bu mekanizmaların devreye girmesinin çok yavaş olacağını savundu.
AP üyelerinden sert tepki
Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için üye devletlerin ve AP üyelerinin onayından geçmesi gerekiyor. Bazı parlamenterler şimdiden anlaşmaya karşı olduklarını açıkladı.
Belçikalı çiftçi ve liberal AP üyesi Benoît Cassart, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in bu süreçte "tek başına hareket ettiğini" belirterek, "Mercosur vakasında endişelerimizi dile getirmiş olmamıza rağmen, sığır eti ve şeker gibi hassas sektörlerde ek ithalatla karşı karşıya kalacağız," dedi.
Anlaşma kapsamında 165 AB gıda ürünü ve 231 alkollü içecek "Coğrafi İşaret" (GI) korumasına alındı. Ancak Yunan "Feta" (beyaz peynir) ve Fransız "Gruyère" peyniri gibi ürünler için bir istisna getirildi. Anlaşmadan önce bu isimleri en az beş yıldır "iyi niyetle" kullanan Avustralyalı üreticilerin bu isimleri kullanmaya devam etmesine izin verilecek.
En sert tepkilerden biri ise İtalya'nın dünyaca ünlü "Prosecco" şarabı konusunda geldi. Bir AB yetkilisinin verdiği bilgiye göre, Avustralyalı üreticiler "Prosecco" ismini Avustralya içinde bir üzüm çeşidi olarak kullanmaya devam edebilecek, ancak 10 yıl sonra bu isimle ihracat yapmayı durduracaklar.
İtalyan AP üyesi Carolina Morace, bu kararın "İtalyan gibi görünen" taklit ürünleri yasallaştırdığını savunarak, "Bu karar, geleneklerimize yönelik bir saldırıdır ve İtalya'nın şarap sektörünü güçlendirmek yerine zayıflatmaktadır" dedi.