Norveç yetkililer, Ukrayna devlet enerji şirketi Naftogaz’ın talebiyle, Rusya’nın Kırım’ı yasa dışı ilhakından doğan tahkim alacağı için Svalbard’da Rusya’ya ait bir keşif kruvaziyer gemisine el koydu.
Norveçli yetkililer, Svalbard Arktik takımadalarındaki Barentsburg limanında Rusya devletine ait "Professor Molchanov" adlı gemiye çarşamba günü el koydu.
REKLAM
REKLAM
Yetkililer, Ukrayna'nın devlet enerji şirketi Naftogaz'ın başvurusu üzerine harekete geçti. Naftogaz, Rusya'nın 2014'te Kırım'ı yasadışı şekilde ilhak ederken el koyduğu enerji varlıkları için tazminat talep ediyor.
El koyma kararı, Norveç'teki Nord-Troms ve Senja Bölge Mahkemesinin pazartesi günü verdiği bir hükmün ardından uygulandı.
Operasyonu yerel icra makamı olarak yürüten Svalbard Valisi Lars Fause, geminin bulunduğu yerden ayrılamayacağını açıkladı. Gemide bulunan yolcularla ise Norveç makamlarının ayrı olarak ilgilendiği bildirildi.
Haberin yazıldığı saat itibarıyla Kremlin durumla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı.
Moskova'nın ödemeyi reddettiği 4,2 milyar dolarlık fatura
Lahey'deki Daimi Tahkim Mahkemesi bünyesindeki bir tahkim heyeti, 2023 yılında, Rusya'nın Naftogaz ve bağlantılı altı şirkete, aralarında gaz sahaları, boru hatları ve Karadeniz'deki üretici Chornomornaftogaz'ın da bulunduğu Kırım varlıklarına hukuka aykırı şekilde el koyması nedeniyle tazminat ödemesi gerektiğine hükmetti.
Faiz ve masraflar hariç ana para tutarı yaklaşık 4,22 milyar dolar (3,64 milyar avro) seviyesinde; faiz ve diğer giderlerle birlikte toplam meblağ 5 milyar dolara (4,31 milyar avro) kadar çıkabilir.
Rusya ödemeyi reddetti.
Bu nedenle Naftogaz, Rusya'ya ait ticari mal varlığının bulunduğu ülkelerdeki mahkemelere başvuruyor ve karara, bu haftaki karardan önce zaten Norveç'te icra edilebilir statü tanınmıştı.
Naftogaz'ın vekaleten görev yapan üst yöneticisi Sergii Fedorenko, el koymayı "adaletin yeniden tesisine doğru atılmış bir diğer önemli adım" olarak nitelendirerek, "Rusya, uluslararası bir tahkim kararına uymayı reddederek sorumluluktan kaçamaz" dedi.
Fedorenko, para tahsil edilene kadar şirketin "dünya genelindeki Rus varlıklarının peşine düşmeye" devam edeceğini de sözlerine ekledi.
Norveç'te Naftogaz'ı, Wikborg Rein hukuk bürosu ile uluslararası hukuk şirketi Covington & Burling birlikte temsil ediyor.
Genişleyen bir küresel avın parçası
Arktik'te yapılan bu operasyon tek başına bir istisna değil.
Kırım davasına ilişkin icra süreçleri yaklaşık on farklı ülkede yürütülüyor; Rus varlıklarına Finlandiya ve Fransa'da da halihazırda el konulmuş durumda.
Barentsburg, Norveç toprağı üzerinde yer alan Rus kömür madenciliği yerleşimi; burası, takımada üzerindeki Norveç egemenliğini teyit ederken taraf devletlere –aralarında Rusya'nın da bulunduğu– bölgede ticari faaliyette bulunma konusunda eşit haklar tanıyan 1920 tarihli Svalbard Antlaşması'nın bir mirası.
Rusya Federasyonu'na ait "Professor Molchanov" gemisi, Svalbard seferlerinin de yer aldığı ticari keşif turları düzenliyor.