Portekiz başbakanı, Orta Doğu’daki savaş gerekçesiyle akaryakıt için olağanüstü destekler ve konutta yeni önlemler açıkladı; KDV indirimi gündemde değil.
Başkanlık ettiği Bakanlar Kurulu toplantısının ardından Luís Montenegro, profesyonel kullanıma yönelik akaryakıt ve konut gibi kriz yaşayan sektörlere ilişkin önlemleri açıklamak üzere ulusa seslendi.
REKLAM
REKLAM
Portekiz başbakanı, ülkesinin Avrupa’da "ekonomik ve mali açıdan bir referans" haline geldiğini gururla vurguladı ve Portekiz’in bu nedenle "Avrupa’nın Ekonomik ve Mali İstikrar Şampiyonlar Ligi’nde" yer aldığını söyledi.
Bunun kanıtı olarak da, "Portekiz, akaryakıt fiyatlarındaki artışa karşı önlem alan ilk Avrupa ülkesi oldu" ifadesini öne çıkardı.
"Daha ilk haftada, akaryakıt üzerindeki özel tüketim vergisinde (ISP) bir indirim getirdik; bu indirim, yakıt fiyatlarındaki artış 10 euro sentini aştığında devreye giriyor" dedi ve geçen yıldan beri yürürlükte olan indirimle birlikte bugün sağlanan avantajın, "mazotta litre başına yaklaşık 20 euro senti, benzinde ise yaklaşık 16 euro senti bulduğunu" hatırlattı.
Bunun üzerine Luís Montenegro yeni önlemler açıkladı, ancak bu kez odağı profesyonel sektörlere çevirerek, uzun süredir beklenen KDV indiriminin dışında bırakıldığını duyurdu.
Bakanlar Kurulu, 1 Nisan ile 30 Haziran arasındaki dönemde, "profesyonel mazot için olağanüstü bir mekanizma" uygulanmasına karar verdi. Buna göre, daha önce açıklanan indirime ek olarak litre başına 10 euro senti tutarında ilave destek sağlanacak ve bu destek, söz konusu üç ayda 15 bin litreye kadar kullanılabilecek. Önlem, 35 tonun üzerindeki yük taşıma araçlarında kullanılan mazotu ve "22’nin üzerinde yolcu koltuğu bulunan otobüsleri" kapsayacak.
Ayrıca tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörleri için de olağanüstü destekler açıklandı ve Tarım ve Balıkçılığı Finansman Enstitüsü’nün (IFAP, I.P.) "boya katkılı mazotta litre başına ilave 10 euro senti tutarında destek" ödemesi öngörüldü.
Montenegro, bu iki desteğin, ortalama fiyatların 2-6 Mart haftasındaki seviyenin 10 euro sent üzerinde seyrettiği haftalarda, yani ilk artıştan önceki referans dönemin aşıldığı zamanlarda geçerli olacağını açıkladı.
Ayrıca itfaiyecilerin insani yardım derneklerine, taksi taşımacılığı yapan şirketlere ve özel sosyal dayanışma kurumlarına da olağanüstü destek sağlanmasına karar verildi.
Genel olarak, akaryakıt alanında öngörülen bu destek paketinin aylık maliyetinin yaklaşık 150 milyon avroyu bulacağı hesaplanıyor.
Luís Montenegro, hükümetin Portekizlilerin günlük yaşamına yönelik etkileri hafifletmek istediğini, ancak aynı zamanda devletin mali müdahale kapasitesini korumak zorunda olduğunu vurguladı. Amaçlarının, "kamu maliyesinde dengesizlik yaratmayarak yıllara yayılan ortak çabayı heba etmemek" olduğunu söyledi.
Konut sektörü
Bakanlar Kurulu, aynı zamanda dönüşüm ve reform niteliğinde, yapısal ve stratejik bazı yeni araçları da onayladı.
Luís Montenegro konut alanında üç önlem sıraladı: "İlki, vergi politikasına odaklanarak yatırımı ve konut arzını teşvik etmeyi amaçlıyor. Bu çerçevede, makul düzeyde kira bedelleri için kira gelirlerinin vergilendirilmesi düşürülecek; parlamentoda kabul edilen yetki kanunu hayata geçirilecek ve daimi ikamet amaçlı konut inşaatı için yapılan müteahhitlik işlerinde ya da (makul kiralar karşılığında) kiraya verilmek üzere yapılan inşaatlarda, öz yapım da dahil olmak üzere, indirimli KDV oranı uygulanacak" dedi.
Ayrıca "makul kira bedeliyle kiraya verilmek üzere konut satın alınması halinde, mevcut konutun satışından elde edilen değer artış kazancına vergi istisnası" getirileceğini de belirtti.
Hükümet, orta vadede bu önlemlerin hem kiralık hem de satılık konut arzını artırarak fiyatları dizginleyebileceğine inanıyor.
İkinci adım olarak ise, Cumhurbaşkanı’nın onayına sunulmayı bekleyen imar ve yapılaşmaya ilişkin hukuki çerçevenin gözden geçirilmesini öne çıkardı.
Bu düzenlemenin amacı daha net kurallar, "öngörülebilir süreçler, daha kısa ve daha hızlı süreler" sağlamak. Montenegro’ya göre, "daha az süre, Portekizlilerin kullanımına sunulacak daha fazla konut, inşaat yapanlar için daha düşük maliyet ve bunun sonucu olarak hem alıcılar hem kiracılar için daha erişilebilir fiyatlar" anlamına geliyor.
Üçüncü olarak da bölünemeyen taşınmaz malların satışına ilişkin özel bir usul getirilmesi öngörülüyor. Bu adım, paylı mirasların yol açtığı kilitlenmeleri aşmayı hedefliyor. Başbakan, "Boş durumda olan ve hatta kent merkezlerinde bile kiralık ya da satılık konut piyasasını güçlendirmeyen çok sayıda mülk var" diyerek, bu nedenle Bakanlar Kurulu’nun nihai metninde, "iki yıl boyunca paylı kalan bir taşınmazda, mirasçılar arasında anlaşma sağlanamazsa, bir veya birden fazla mirasçının satış sürecini başlatabilmesine" imkân tanındığını aktardı.
Luís Montenegro, gazetecilerin KDV indirimi ve temel gıda sepetine yönelik olası adımlar hakkındaki sorularıyla da karşılaştı; ancak Portekiz başbakanı, şimdilik bu yönde herhangi bir önlem planlanmadığını açıkça ifade etti.