İran savaşının başlamasından bu yana AB'nin Körfez'e yaptığı en üst düzey ziyarette AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB'nin Körfez ülkeleriyle stratejik ortaklıklarını pekiştirdi ve 'feci sonuçlar' uyarısında bulunarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için bastırdı.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa çarşamba günü Doha'da Suudi Arabistan, BAE ve Katar'ı kapsayan Körfez turunu tamamlarken, "kırılgan bir ateşkes ve İran'ın haksız saldırıları bağlamında kritik bir anda" 27 üyeli AB ile Körfez ülkeleri arasında "daha derin ve güçlü" bir ortaklık çağrısında bulundu.
REKLAM
REKLAM
BAE ve Katar, İran'ın saldırıları sırasında AB'nin Körfez'i savunma ve destekleme rolünü defalarca selamlamış, Katar da "dostlarınızın kim olduğunu bildiğiniz zamandır" demişti.
Costa'nın ziyareti, tüm Orta Doğu coğrafyası İran'daki savaşla yeniden şekillenirken, Avrupa ile Körfez arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcına işaret ediyor.
Euronews'e konuşan AB Konseyi Başkanı, Körfez liderlerinin kendisine "Avrupa Birliği ve Körfez'deki işbirliği ülkelerinin birlikte çalışmasının her zamankinden daha önemli olduğunu" söylediğini ve "AB'nin bunu yapmaya istekli olduğunu" sözlerine ekledi.
Euronews'e konuşan Costa, "Bazılarıyla serbest ticaret anlaşmaları müzakere ediyoruz, diğerleriyle bir ortaklık var ve hepsiyle konuşuyoruz," dedi.
Costa ayrıca, Avrupa'nın İran savaşına verdiği siyasi ve askeri yanıtla şekillenen, Avrupa savaş uçakları ve diğer askeri yeteneklerin Körfez ülkelerini İran saldırılarına karşı savunmak için konuşlandırıldığı, AB'nin Körfez'de yeni ortaklıklara yönelik güçlendirilmiş yörüngesinin altını çizdi.
Körfez ülkelerine bölgede yaşayan Avrupa vatandaşlarına gösterdikleri ilgi için teşekkür eden Costa, AB'nin yılsonuna kadar Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ile bölgede ikinci bir zirve düzenleyeceğini ve bunun için "somut çıktılar belirlemek, inşa etmek ve elde etmek" istediğini çünkü "bunu başarmamız her zamankinden daha önemli" olduğunu söyledi.
"Bölgenin istikrar ve güvenliğini desteklemek için buradayız" diyen Costa, turunun sonunda Doha'da yaptığı açıklamada, "Körfez ülkelerinin şimdi ve gelecekte Avrupa Birliği'ne güvenebileceğini" ve "Avrupa Birliği'nin Körfez için güvenilir ve öngörülebilir bir ortak olduğunu" vurguladı.
İstikrarlı ateşkes ve seyrüsefer serbestisi
AB Konseyi Başkanı ziyaretinin amacının aynı zamanda "Körfez liderlerini dinlemek ve istikrarlı bir ateşkesin sağlanması ve deniz yollarının yeniden açılmasının sağlanması gibi iki öncelik konusunda AB'nin desteğini sunmak" olduğunu söyledi.
Costa'nın Körfez liderleriyle yaptığı görüşmelerde ilk önceliği "bölgede sürdürülebilir barışın yolunu açabilecek istikrarlı ve kalıcı bir ateşkes için çalışmak" oldu.
Costa, "Tüm tarafların, Pakistan'ın arabuluculuk yaptığı son ABD-İran ateşkesinin yarattığı ivmeyi kullanması elzemdir" dedi.
Konsey Başkanı'na göre, ikinci öncelik "Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün yeniden sağlanmasıdır ki bu çok önemli ve acildir."
Costa şu uyarıda bulundu: "Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz küresel ekonomi, tedarik zincirleri ve dünya ticareti için hayati önem taşıyan arterlerdir ve bu savaşın şimdiden tüm dünyada hissedilen feci sonuçları olmuştur ve bu çatışmaya bir çözüm bulunmadığı takdirde her geçen gün daha da kötüleşecektir."
"Avrupa, Fransa ve İngiltere'nin dünyanın dört bir yanındaki ortaklarıyla bir araya getirdiği ülkeler koalisyonunun amacı olan gemilerin güvenli ve engelsiz geçişini garanti altına almaya yardımcı olmaya kararlıdır."
Konsey Başkanı, İran'ın nükleer programının yanı sıra balistik füze programının ve bölgeyi istikrarsızlaştıran vekillerini desteklemesinin ve uluslararası deniz yollarını abluka altına almasının barışa yönelik zorluklara yol açtığına dikkat çekti.
Costa, "Bu savaşın şimdiden tüm dünyada hissedilen feci sonuçları oldu ve bir çözüm bulunmazsa daha da kötüleşecek," dedi.
Doha'da gazetecilere yaptığı açıklamada Costa, Katar'ın "Gazze'deki savaş sırasında bölgede barış ve istikrar için kanıtlanmış dürüst bir aracı" olarak oynadığı rolü selamladı.
AB'nin ateşkesin istikrara kavuşturulmasına yönelik çabalarını sürdürmesi için Katar'a güvendiğini belirten Costa, Doha'nın da Katar'ın AB ile olan "stratejik ortaklığını" defalarca selamladığını söyledi.
AB Konseyi Başkanı çarşamba günü Katar Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani ile Gazze'deki savaş ve Lübnan'da ortaya çıkan kriz konularına da odaklanan bir görüşme gerçekleştirdi.
Katar devlet haber ajansının bildirdiğine göre, küresel enerji piyasalarının istikrarı ve enerji sevkiyatları için hayati önem taşıyan deniz yollarının istikrarı görüşmelerin kilit noktalarını oluşturdu ve iki liderin görüşmeleri Katar-AB stratejik ortaklığının bir parçası olarak enerji, ticaret ve yatırım konularına odaklandı.
İsrail-Lübnan görüşmeleri 'halkın iyiliği için' devam edecek
Buna paralel olarak AB Konseyi Başkanı, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun'u "Lübnan için varoluşsal bir tehdit ve uluslararası barış ve güvenlik için istikrarsızlaştırıcı bir faktör" teşkil eden Hizbullah'ın askeri faaliyetlerinin yasaklanması yönünde aldığı "tarihi karar" dolayısıyla takdir etti.
Costa, "Avrupa Birliği Lübnan'ı desteklemeye devam edecek ve Lübnan'ın uluslararası istikrarının yeniden tesis edilmesi için tek sürdürülebilir çözüm olan Hizbullah'ın silahsızlandırılması konusunda yetkilileri güçlendirecektir," dedi.
Costa ayrıca, "Lübnan'ın egemenliğini sağlamak için... halkın iyiliği ve barış ihtimali için" İsrail-Lübnan görüşmelerinin devam etmesi çağrısında bulundu.
Konsey Başkanı Körfez turunu "bu zorlu zamanlarda uluslararası kurallara dayalı düzeni korumamız gerektiğini, zira bunun alternatifinin kaos olduğunu" söyleyerek tamamladı.
Costa sözlerini şöyle tamamladı: "Ukrayna'da gördüğümüz buydu, burada Körfez'de ve İran'da gördüğümüz de bu."
Costa'nın ziyareti, AB özel temsilcisi Luigi Di Maio ve AB diplomatlarının özellikle İran savaşı sırasında Körfez'de yürüttükleri yoğun temasların ardından geldi.