BM Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) genel sekreteri, Euronews’e deniz taşımacılığının çatışmalarda 'yan hasar' haline gelmemesi gerektiğini söyledi.
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Başkanı Arsenio Dominguez, Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişleri konusunda Washington ile Tahran arasında süren kriz devam ederken Euronews’e yaptığı açıklamada, hiçbir ülkenin uluslararası suyollarında "seyir serbestisini yasaklayamayacağını" söyledi.
REKLAM
REKLAM
ABD donanmasının bu hafta başlayan İran limanlarına yönelik ablukası sorulduğunda Dominguez, Euronews’e, uluslararası seyrüsefere açık boğazlarda herhangi bir ülkenin seyir serbestisini yasaklamasına izin veren hiçbir uluslararası hukuk anlaşması bulunmadığını belirtti ve Ortadoğu’yu sarsan çatışmanın hızla düşürülerek deniz trafiğinin yeniden sağlanması çağrısında bulundu.
ABD, Hürmüz Boğazı’nı deniz trafiğine yeniden açması için Tahran üzerinde ekonomik baskı kurmak amacıyla, İran limanlarına erişimi kontrol etmek ve Tahran’ın petrol ihracatından elde ettiği geliri sınırlamak için donanma filosuna dayanıyor.
Halen yürürlükte olan iki haftalık ateşkese rağmen, küresel ticaret için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı fiilen kapalı kalmayı sürdürüyor ve bu da dünya ekonomisi genelinde ciddi dalgalanmalara yol açıyor.
Sefer verileri, savaşın şubat ayı sonunda patlak vermesinden bu yana boğazdan 300’den az geminin geçtiğini gösteriyor. Oysa daha önce günde ortalama 138 gemi geçiyor ve dünya ham petrolü ile sıvılaştırılmış doğal gazının (LNG) yaklaşık beşte birini taşıyordu.
Dominguez, Tahran’ın boğazda IMO tarafından tanınan koridordan farklı bir koridor belirlediğini, ancak her iki koridorun güvenliğine ilişkin elinde bilgi bulunmadığını anlattı.
Kurumu adına, çatışma kesin olarak sona erdiğinde mahsur kalan gemiler ile denizcilerin tahliyesini ve geçişlerin yeniden başlamasını sağlayacak bir çerçeveyi hayata geçirmeye hazır olduklarını söyledi.
"1968’den bu yana Umman ile İran arasında koordine edilen bir trafik ayrım düzenlememiz var ve bu, uluslararası hukuka uygun şekilde tesis edilmiş durumda. Faaliyete yeniden başlamaya hazır" diyen Dominguez, Euronews’in 12 Minutes With adlı söyleşi programına konuştu.
"Her iki ülkeyle de çalışıyoruz, ancak gemilerin ve özellikle de mürettebatın faaliyetlere yeniden başladığında risk altında olmaması için bölgede güvenliğe ihtiyacımız var" diyen Dominguez, bu teknik planların hem Washington hem de İran ile paylaşıldığını da sözlerine ekledi.
Cuma günü Fransa ve Birleşik Krallık, çatışmaların yatışmasının ardından boğazın yeniden açılması için atılabilecek adımları görüşmek üzere ortak bir zirveye ev sahipliği yapacak. Başbakan Keir Starmer, 40’a yakın ülkenin bu koalisyonun parçası olduğunu belirtiyor.
Girişime yanıt veren Dominguez, "Bu, ihtiyaç duyduğumuz türden çok taraflılık" dedi. "Fransa ve Birleşik Krallık’ın liderliğine çok müteşekkirim ve onlarla temas halindeyim. Kuruluşun bugüne kadar ortaya koyduğu tüm çalışmalardan doğan uzmanlığı sağlıyoruz."
Deniz taşımacılığı rehin olarak kullanılmamalı
IMO Başkanı, deniz taşımacılığının çatışmada "rehin" olarak kullanılmasına da karşı çıkarak, "her bir ülkenin" küresel nüfusa hizmet edebilmek için seyir serbestisi ilkelerine saygı göstermesi gerektiğini söyledi.
"Deniz taşımacılığı bu siyasi çatışmada baskı unsuru olarak kullanılmaya devam ediyor; ancak gezegendeki herkesin, deniz taşımacılığı etkilendiği anda bunun diğer herkes üzerinde, günlük yaşam biçimimiz üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını fark etmesi önemli" diye konuştu.
Hürmüz Boğazı’nın küresel ticaret, özellikle de petrol ve gaz geçişi açısından stratejik önemi göz önüne alındığında, savaşın dünya ekonomisi üzerindeki kalıcı etkilerine dair kaygılar artıyor.
Deniz taşımacılığının "dayanıklı" olduğunu belirten Dominguez, ancak bölgeden çıkan kritik yakıt ve gaz, gübre, kimyasal maddeler ve otomotiv parçalarının taşınmasında bir alternatif bulunmadığını vurguladı.
"Bu, üstesinden gelemeyeceğimiz bir etki; çünkü bu yüklerin dökme halde taşınması için deniz taşımacılığına ihtiyaç var" diye açıkladı. "İşte bu yüzden, çatışma ne kadar çabuk sona ererse, deniz taşımacılığı da o kadar hızlı bir şekilde kademeli olarak normal işleyişine dönecek ve ekonomi üzerindeki bu olumsuz baskı hafiflemeye başlayacak."