Pazar günü sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Trump, amacının Hürmüz Boğazı'nı mayınlardan temizlemek ve deniz taşımacılığına yeniden açmak olduğunu, ancak İran'ın kilit su yolunu kontrol ederek kâr elde etmesine izin verilmemesi gerektiğini yazdı.
ABD'nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası pazartesi günü yürürlüğe girerken, Başkan Donald Trump ablukayı delmeye kalkışan saldırı gemilerinin "yok edileceğini" söyledi.
REKLAM
REKLAM
Trump, Truth Social platformunda, "İran'ın donanması denizin dibinde yatıyor, tamamen yok edilmiş durumda: 158 gemi. Onların 'hızlı saldırı gemileri' dedikleri az sayıdaki gemilerini vurmadık çünkü onları tehdit olarak görmedik," diye yazdı.
"Uyarı: Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizdeki teknelerde uyuşturucu satıcılarına karşı kullandığımız öldürme sistemi kullanılarak derhal ortadan kaldırılacaktır."
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) tüm İran Körfezi limanlarının ve kıyı bölgelerinin abluka altına alınmaya başlandığını duyururken, Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) da ablukanın bayrağına bakılmaksızın tüm gemi trafiği için geçerli olduğuna dair uyarılar aldığını açıkladı.
Trump, Başkan Yardımcısı JD Vance'in hafta sonu İslamabad'da İranlı heyetle yaptığı barış görüşmelerinden anlaşma sağlanamadan ayrılmasının ardından sosyal medyada açıklama yapmış ve daha önce Tahran'dan tamamen yeniden açmasını talep ettiği stratejik Hürmüz Boğazı'nı ablukaya alacağını duyurmuştu.
Düşünce kuruluşu The Soufan Centre, "Muhtemelen Trump'ın amacı İran'ı ihracat gelirinden mahrum bırakmaya çalışmak ve başta Çin olmak üzere İran'ın başlıca petrol müşterilerini Tahran'a boğazı bloke etmeye son vermesi için baskı yapmaya zorlamak," açıklamasında bulundu.
Tehditlere rağmen, ateşkesin ardından savaşın hemen yeniden başlayacağına dair bir belirti yok.
Ateşkesle birlikte düşüşe geçen petrol fiyatları pazartesi günü yüzde 8 civarında artış gösterdi ve hem WTI hem de Brent kontratları varil başına 100 doları aştı.
Hafta sonu yapılan görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması, şubattan beri binlerce kişinin ölümüne ve küresel ekonominin kargaşaya sürüklenmesine neden olan savaşı kalıcı olarak sona erdirecek hızlı bir anlaşma umutlarını suya düşürdü.
Küresel petrol ve gaz sevkiyatı için kilit bir güzergâh olan boğazdaki trafik, savaşın başlamasından bu yana büyük ölçüde kısıtlandı ve İran sadece Çin gibi dost ülkelere hizmet veren bazı gemilerin geçişine izin verdi.
Belirsizlik hüküm sürüyor
"Abluka, Basra Körfezi ve Umman Körfezi'ndeki tüm İran limanları da dâhil olmak üzere, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine giren veya çıkan tüm ulusların gemilerine karşı tarafsız bir şekilde uygulanacaktır," diyen ABD Merkez Komutanlığı, ablukanın pazartesi günü TSİ 19:30'da başlayacağını belirtmişti.
ABD güçlerinin boğazdan İran dışındaki limanlara giden ya da bu limanlardan gelen gemileri engellemeyeceği de eklendi.
Pazar günü bir sosyal medya paylaşımında Trump, amacının boğazı mayınlardan temizlemek ve tüm deniz taşımacılığına yeniden açmak olduğunu, ancak İran'ın su yolunu kontrol ederek kâr elde etmesine izin verilmemesi gerektiğini söyledi.
Sciences Po Uluslararası Araştırma Merkezi'nden Nicole Grajewski, ABD ablukasının "küçük bir zorlayıcı sinyal olmadığını", aksine savaşın aktif olarak yeniden başlaması şeklinde değerlendirilebileceğini dile getirdi.
İran'ın askeri komutanlığı ise ablukayı korsanlık suçu olarak niteleyen bir açıklama yayınladı.
Açıklamada "İran İslam Cumhuriyeti'nin Basra Körfezi ve Umman Denizi sularındaki limanlarının güvenliği tehdit edilirse, Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki hiçbir liman güvende olmayacaktır," ifadeleri yer aldı.
Washington'ın rakibi ve İran petrolünün önemli bir ithalatçısı olan Çin de planı eleştirdi.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, "Hürmüz Boğazı mal ve enerji için önemli bir uluslararası ticaret yoludur ve güvenliği, istikrarı ve engelsiz akışının korunması uluslararası toplumun ortak çıkarınadır," diyerek İran ve ABD'yi savaşı yeniden alevlendirmemeye çağırdı.
Trump'ın savaşa girme konusundaki isteksizlikleri nedeniyle eleştirdiği NATO müttefiklerinden İspanya'nın Savunma Bakanı Margarita Robles, planlanan deniz ablukasının "hiçbir anlam ifade etmediğini" söyledi.
"Bu, içine sürüklendiğimiz bu sarmalda bir başka bölüm."
İngiltere Başbakanı Keir Starmer ise BBC'ye verdiği bir mülakatta İngiltere'nin ablukaya katılmayacağını dile getirdi ve İngiltere'nin savaşa "sürüklenmeyeceğini" de sözlerine ekledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Fransa ve İngiltere'nin bu hafta boğazı güvence altına almak için "barışçıl çok uluslu bir misyona" katılmaya hazır ülkelerle bir konferansa ev sahipliği yapacağını, ancak bunun "kesinlikle savunma amaçlı" olacağını ve yalnızca koşullar izin verdiğinde operasyonel hale geleceğini belirtti.