İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Birliği'nin Rusya'ya yaptırım uygulama konusundaki istekliliği ile İsrail'e karşı aynı şeyi yapma konusundaki tereddütleri arasındaki 'çifte standart' olarak adlandırdığı durumu bir kez daha kınadı.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Avrupa Birliği’nin Gazze ve Lübnan’daki askeri eylemleri nedeniyle İsrail’e yaptırım uygulamamasının, Rusya’nın geniş çaplı işgaline karşı Ukrayna’yı savunma konusundaki ortak "inandırıcılığı" ve "meşruiyeti" zayıflattığını söyledi.
REKLAM
REKLAM
Sanchez cuma günü, "Bizi yalnızca dış dünyanın gözünde değil, kendi toplumlarımızın gözünde de meşruiyetsizleştiren şey, Avrupa’nın Ukrayna ve Orta Doğu konusunda uyguladığı bu çifte standart, bu çifte ölçüttür," dedi.
Bu uyarı, İspanya’nın Lübnan’a yönelik ölümcül saldırılara yanıt olarak AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nı feshetme yönündeki yenilenen girişiminin, diğer AB üyesi ülkelerin geniş muhalefetiyle karşılaşmasından birkaç gün sonra geldi.
Kısmi askıya alma için gerekli nitelikli çoğunluğun sağlanmasında kilit önemde olan Almanya ve İtalya ise hâlâ kararsız.
Sanchez, bu görüşünü Güney Kıbrıs’taki gayriresmi zirvede diğer AB liderlerine sundu. Sanchez, Brüksel’in hazırladığı ve İsrail’in insan haklarına saygı konusunda bağlayıcı yükümlülükler getiren Ortaklık Anlaşması’nın 2. maddesini ihlal ettiğini ortaya koyan iç incelemeye işaret etti.
Bu inceleme, İsrail’in Gazze savaşı bağlamında geçen yıl yayımlanmıştı. Savaş, ağır bir insani krize yol açmış ve İsrail’e yaptırım uygulanmasına yönelik çeşitli önerileri gündeme getirmişti. Ancak bu önerilerin hiçbiri AB üyesi ülkeler tarafından onaylanmadı. İnceleme Lübnan’ı kapsamıyordu.
Sanchez, "İşgal girişimine ve toprak bütünlüğüne yönelik meydan okumaya maruz kalan bir halkı, yani Ukrayna halkını, olması gerektiği gibi destekleme konusunda birlik içinde kalıp Orta Doğu’da aynı şeyi yapmamak mümkün değil. Özellikle Lübnan, Filistin, Gazze ve Batı Şeria’dan söz ederken," dedi ve "Ne yazık ki bazı hükümetler lehte, bazıları karşı," diye ekledi.
"Bu konuda birlik yok ve bunun sonucu, en azından Ukrayna gibi haklı davaları savunma söz konusu olduğunda siyasi meşruiyetimiz ve inandırıcılığımız bakımından Avrupa Birliği’nin pozisyonunun zayıflaması oluyor."
İspanya Başbakanı, AB’nin bir "barış projesi" olarak kurulduğunu ve bu nedenle "uluslararası hukuka saygı" talebini dile getirmesi gerektiğini söyledi.
Sanchez, "Bunu yapmazsak, en güçlünün hukuku geçerli hale gelir; şu anda tanık olduğumuz şey de bu. Bu da daha zayıf, çok daha güvensiz ve daha belirsiz bir dünyaya yol açıyor," dedi.
Sanchez, ABD ve İsrail’in İran’a saldırma kararına atıfta bulunarak bu kararı defalarca "yasa dışı" olarak nitelemişti.
"Sonunda bunun can kayıpları, mültecilerin yerinden edilmesi ve elbette üçüncü ülkelerin aldığı tek taraflı ve yasa dışı kararlar nedeniyle bugün ne yazık ki tüm hükümetlerin karşı karşıya kaldığı ekonomik sonuçlar bakımından bir bedeli oluyor."
İsrail, İspanya’nın eleştirilerine uzun süredir karşı çıkıyor. İsrail, Gazze ve Lübnan’daki askeri operasyonlarının sırasıyla Hamas ve Hizbullah’ın oluşturduğu tehditleri ortadan kaldırmayı amaçladığını savunuyor. Her iki örgüt de İran tarafından destekleniyor.
ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü İsrail ile Hizbullah arasındaki kırılgan ateşkesin üç hafta uzatıldığını duyurdu.
Güney Kıbrıs’taki zirveye katılan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da AB’ye, Lübnan’ın "barışını, istikrarını ve egemenliğini" korumak için daha fazlasını yapma çağrısında bulundu.
Avrupalı yetkililer, Lübnan’a yönelik saldırıların sürmesinin hükümetin Hizbullah’ı silahsızlandırmaya yönelik zorlu çabalarını sekteye uğratmasından ve yeni bir göç dalgasını tetiklemesinden endişe ediyor.
'İsrail ile ortaklık anlaşmasını 48 saat içinde feshedin'
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, geçtiğimiz pazar günü düzenlenen "Kamu Hizmetlerini Savun" temalı mitingde, İspanya hükümetinin önümüzdeki salı günü Avrupa’ya, "AB’nin İsrail ile olan ortaklık bağlarını koparması" yönündeki resmi teklifi sunacağını duyurmuştu.
Sanchez, İspanya’nın "İsrail halkının dostu" olduğunu ancak mevcut hükümetin eylemlerini paylaşmadığını belirterek diğer Avrupa ülkelerini de bu girişime katılmaya çağırdı.
Bu hamle beklenmedik bir gelişme değil. Sanchez, Lübnan’a yönelik saldırıların şiddetlenmesinin ardından daha önce de anlaşmanın askıya alınması çağrısında bulunmuştu ancak pazar günkü açıklamasıyla bu çağrı, somut bir tarihe bağlanan kesin bir taahhüde dönüştü.
Sanchez, sosyal medya üzerinden ve meydanlarda verdiği mesajda, "AB'nin İsrail ile Ortaklık Anlaşması'nı feshetme zamanı gelmiştir. İsrail halkına karşı hiçbir önyargımız yok, aksine dostuz. Ancak uluslararası hukuku ve dolayısıyla AB'nin ilke ve değerlerini ihlal eden bir hükümet ortağımız olamaz. Savaşa hayır," ifadelerini kullandı.