Avrupa, geçtiğimiz Eylül ayında NATO hava sahasına yönelik insansız hava aracı ihlallerinin benzeri görülmemiş bir seviyeye ulaşmasının ardından haftalardır yüksek alarm durumunda bulunuyor. Bu gelişmelerin ardından liderler, sınır hattı boyunca bir 'drone duvarı' geliştirilmesi konusunda anlaştı.
Helsinki Havalimanı, yetkililerin 'drone' tehdidine ilişkin uyarısı nedeniyle üç saat süreyle hava trafiğini durdurmasının ardından cuma günü normal uçuş operasyonlarına yeniden başladı.
Havalimanı yönetimi, Güney Uusimaa bölgesi için güvenlik makamlarının olası bir drone tespitine yönelik tehlike uyarısı yayımlaması üzerine yerel saatle 04.00–07.00 arasında hava trafiğinin askıya alındığını açıkladı.
Helsinki Havalimanı’ndan yapılan açıklamada, “Uçuşlar yeniden başlamış olsa da yaşanan aksama nedeniyle 15 Mayıs Cuma günü gecikmeler ve iptaller yaşanabilir. Sabah saatlerindeki gecikmeler, günün ilerleyen saatlerinde yapılacak kalkış ve varışları da etkileyebilir,” denildi.
Finlandiya Başbakanı Petteri Orpo ise savunma güçlerinin bölgede gözetimi artırdığını belirterek X platformunda yaptığı açıklamada, Uusimaa bölgesindeki “tehlikenin sona erdiğini” duyurdu. Orpo, konuya ilişkin ek bilgi paylaşmadı.
Geçtiğimiz eylül ayında NATO hava sahasını ihlal eden insansız hava araçlarının (İHA) daha önce görülmemiş bir boyuta ulaşması üzerine Avrupalı liderler Avrupa 'nın hava sahasını ihlal eden insansız hava araçlarını daha iyi tespit etmek, izlemek ve durdurmak için sınırları boyunca bir "insansız hava aracı duvarı" geliştirme konusunda anlaşmaya varmışlardı.
Kasım ayında NATO askeri yetkilileri ittifakın doğu kanadına yeni bir ABD anti-drone sisteminin konuşlandırıldığını açıkladı.
Polonya hava sahasının ihlal edilmesinin ardından NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Rusya'nın yeni saldırılarını caydırmayı amaçlayan 'Doğu Nöbeti' programının oluşturulduğunu duyurdu.
Bazı Avrupalı yetkililer bu olayları Moskova'nın NATO'nun tepkisini test etmesi olarak tanımladı ve ittifakın Rusya'dan gelebilecek tehditlere karşı ne kadar hazırlıklı olduğu konusunda soru işaretleri yarattı.
Kremlin, Avrupa'daki bazı tanımlanamayan insansız hava aracı uçuşlarının arkasında Rusya'nın olduğu iddialarını "asılsız" olarak nitelendirerek reddetti.
Bu arada Perşembe günü Letonya Başbakanı Evika Silina, bir insansız hava aracı olayının ardından istifa edeceğini açıkladı ve ülkenin aylardır gerginlik içinde olan iktidar koalisyonunun çöküşünü etkili bir şekilde tetikledi.
Düzenlediği basın toplantısında "Benim için en önemli şey Letonyalıların refahı ve ülkemizin güvenliğidir," dedi.
"İçinde bulunduğumuz dönemin tamamen farkındayız. Rusya'nın Ukrayna'da yürüttüğü acımasız savaş tüm Avrupa'daki güvenlik durumunu değiştirdi."
İnsansız hava araçları Rusya sınırında saldırı görevindeydi ve Ukrayna, Rus ordusu tarafından elektronik olarak yönlendirildikten sonra 7 Mayıs'ta Letonya topraklarına düştüklerini söyledi.
Bir tanesi Letonya'nın doğusunda kullanılmayan bir petrol depolama sahasında yangına neden oldu.
Pazar günü Silina bu olay üzerine Savunma Bakanı Andris Spruds'u görevden aldı. Bakan, Letonya'nın anti-drone sistemlerinin drone saldırılarına karşı yeterince hızlı konuşlandırılmadığını söyledi.
Spruds'un görevden alınması, solcu İlerici Parti üyesi dokuz müttefikinin Silina'nın kendisini günah keçisi haline getirdiğini iddia ederek iktidardaki koalisyondan ayrılmasına yol açtı.
Spruds pazartesi günü resmen istifa etti ve Salina onun yerine bir askeri yetkiliyi önerdi ancak İlerici parti onu reddetti.
İnsansız hava araçlarının saldırıları kurbanlara yol açmadı ancak Letonya'nın hava savunma sistemindeki zayıflıkları ortaya çıkardı.
Çarşamba günü Bükreş'te düzenlenen bir zirvede Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkēvičs ile görüşen Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, hava savunma sistemlerine yardımcı olmaları için Letonya'ya uzmanlar göndereceğini söyledi.
Ukrayna ayrıca Letonya ile birlikte "farklı tehdit türlerine karşı çok katmanlı bir hava savunma sistemi kurmak için" çalışacağını söyledi.
Rinkevics "uzun vadeli" bir hava savunma anlaşması hazırlanacağını söyledi.