Avrupa Konseyi’nin üyeleri, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni yeniden yorumlayan bir bildiriyi kabul etti. İtalya hükümeti, Roma‑Tiran arasında imzalanan geri gönderme modelinin benimsenmesini kendi başarısı sayıyor.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin toplantısı Cuma günü Moldova'nın başkenti Kişinev'de sona erdi. Avrupa liderlerinin gündeminin merkezinde Ukrayna'ya sarsılmaz destek, demokratik güvenliğin güçlendirilmesi, bilgi manipülasyonu ve yabancı müdahaleyle mücadele ile göç hareketlerinin yönetimi yer aldı.
REKLAM
REKLAM
İtalya'nın girişimiyle alınan en önemli kararlar arasında, bazı göçmenlerin sınır dışı edilmesini – üçüncü ülkelerdeki 'geri gönderme merkezlerine' yollanmasını da içerecek şekilde – kolaylaştırabilecek, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne ilişkin yeni bir yorumun benimsenmesi öne çıkıyor.
Avrupa Konseyi bildirisi ne öngörüyor
Ayrıntılara bakıldığında, kabul edilen bildiri, Sözleşme'nin işkence ile insanlık dışı ve aşağılayıcı muamele yasağı ile özel ve aile hayatına saygı hakkını düzenleyen 3. ve 8. maddelerindeki hakları tanımlıyor. Belge, göç alanında üçüncü ülkelerle işbirliğini, 'geri gönderme merkezleri' de dahil olmak üzere, bu ülkelerin insan hakları sözleşmesine riayet etmesi şartıyla onaylıyor.
Metinde, işkence ile insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele yasağının mutlak olduğu vurgulanıyor, ancak 'insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ya da ceza teşkil eden kötü muamelenin asgari ağırlık düzeyine ilişkin değerlendirmenin göreli olduğu ve somut olayın tüm koşullarına bağlı bulunduğu' belirtiliyor.
Hukuki çerçeveye ilişkin olarak, bildirinin 8. maddeye dair bölümü, devletlerin yabancı uyrukluları, özel ve aile hayatına saygı hakkına rağmen sınır dışı edebileceğini, bunun ulusal güvenlik gibi meşru bir amaçla dengelenmesi koşuluyla mümkün olacağını ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin bir devletin kararının önüne geçebilmek için 'geçerli gerekçeler' arayacağını ifade ediyor.
İtalyan Dışişleri Bakan Yardımcısı Massimo Dell'Utri, 'Günümüzün zorluklarına yeni araçlarla cevap verebilmek hayati önem taşıyor' diyerek, belgenin düzensiz göçün ortaya çıkardığı sorunlarla etkin ve zamanında mücadele edilmesi gereğini kabul ettiğini vurguluyor; sınırların korunmasını güçlendirmek ve ulusal güvenliği sağlamak amacıyla, göç akımlarının yönetimi ile göçmen kaçakçılığı ve organize suçla mücadelede üçüncü ülkelerle işbirliğini de içeren araçlar kullanılmasını öngördüğünü belirtiyor. Aynı zamanda belgenin, Sözleşme'nin Avrupa hukuk düzeninin temel dayanaklarından biri olarak merkezi rolünü yeniden teyit ettiğinin altını çiziyor.
Meloni: İtalya-Arnavutluk modelinin meşruiyeti tanındı
Zirvenin sonucu, Roma'da Başbakan Giorgia Meloni tarafından büyük memnuniyetle karşılandı. 'Bugün Avrupa Konseyi'nin 46 üye devleti tarafından kabul edilen Kişinev Bildirisi, göç akımlarının yönetiminde, İtalya'nın Arnavutluk'ta başlattığı modele benzer şekilde, üçüncü ülkelerdeki geri gönderme merkezleri gibi çözümlerin uluslar açısından meşruiyetini tanıyor' dedi.
Meloni, sosyal medyada yayımladığı mesajda bunun, 'İtalya'nın, Danimarka Başbakanı Frederiksen ile birlikte cesaret ve kararlılıkla açılmasına katkıda bulunduğu bir sürecin ürünü olan önemli bir sonuç' olduğunu vurguladı. Meloni, 'Sadece bir yıl önce tartışma konusu olan bu model, bugün Avrupa Konseyi'nin 46 üye devleti arasında paylaşılan ortak bir ilkeye dönüştü ve hükümetimizin ciddiyet ve tutarlılıkla yürüttüğü, göç akımlarının düzenli yönetimine ilişkin İtalyan yaklaşımının artık Avrupa'nın da benimsediği yaklaşım haline geldiğini bir kez daha gösteriyor' diye ekledi.
Göç dosyasının yanı sıra, Avrupa Konseyi üyesi devletler, özellikle Rusya'nın saldırganlığa ilişkin sorumluluğunun tespitini hedefleyen uluslararası mekanizmalara atıfla, Ukrayna'ya verdikleri sarsılmaz desteği yeniledi. Otuz altı ülke, aralarında İtalya'nın da bulunduğu bu devletler ile Avrupa Birliği, Ukrayna'ya karşı işlenen saldırı suçu için Özel Mahkeme kurulmasına yönelik kurucu kararı kabul etti.