Fransız ve Polonyalı siyasetçilerin sosyal medya paylaşımlarında, Polonya’da reddedilen Brezilya kahvesi sevkiyatının AB-Mercosur ticaret anlaşmasıyla bağlantılı olduğu yönünde yanlış iddialar ortaya atıldı.
Sosyal medyada geniş yankı uyandıran paylaşımlarda, Polonya’da reddedilen Brezilya kahvesi sevkiyatının AB-Mercosur ticaret anlaşmasıyla bağlantılı olduğu öne sürüldü. Paylaşımlarda, söz konusu anlaşmanın “kontamine ürünlerin” Avrupa’ya girişine izin verdiği iddia edildi.
REKLAM
REKLAM
İddialar, Polonya Tarım ve Gıda Kalitesi Denetim Kurumu’nun (IJHARS) Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, 63 bin kilogram ham yeşil kahvenin ülkeye girişinin engellendiğini duyurmasının ardından gündeme geldi.
Poznan’da durdurulan sevkiyatta “hasarlı çekirdekler” ve “canlı zararlılar” bulunduğu belirtildi.
Polonyalı aşırı sağcı AP milletvekili Ewa Zajaczkowska-Hernik ile eski Fransız AP milletvekili ve Avrupa şüphecisi Patriots partisinin kurucusu Florian Philippot, reddedilen sevkiyatı 1 Mayıs’ta geçici olarak uygulanmaya başlayan AB-Mercosur ticaret anlaşmasıyla ilişkilendirdi.
Zajaczkowska-Hernik, sevkiyatın anlaşmanın “pratikteki sonucu” olduğunu savunarak, AB-Mercosur anlaşmasını “Alman ekonomik çıkarları uğruna insanları zehirlemekle” suçladı.
Philippot ise Polonya’ya hiç giriş yapmayan sevkiyatın “kurtçuklarla dolu” olduğunu öne sürdü. Ancak Polonyalı denetçiler, yükte hangi tür canlı zararlıların bulunduğuna dair açıklama yapmadı.
Zajaczkowska-Hernik’in paylaşımı daha sonra sağ görüşlü Polonya sitesi wPolityce tarafından da yayımlandı ve sevkiyatın “kurtlu” olduğu iddia edildi.
Ancak Euronews’ün doğrulama servisi The Cube’un incelediği resmi açıklamalar ve ticaret verileri, sevkiyatın AB-Mercosur anlaşmasıyla bağlantılı olduğu yönündeki iddiaları desteklemiyor.
Yeşil kahve zaten gümrüksüz giriyordu
AB ile Mercosur ülkeleri arasındaki ticarette ithalat vergilerini kaldıran anlaşmayı eleştirenler, düşük tarifelerin Avrupa’ya AB standartlarını karşılamayan tarım ürünleri akışını artıracağını ve Avrupalı çiftçiler ile denetim sistemleri üzerinde baskı yaratacağını savunuyor.
Ancak kamuya açık belgeler, kahve çekirdeğinin kavrulmadan önceki hâli olan yeşil kahvenin, AB-Mercosur anlaşmasının geçici uygulamaya girmesinden çok önce de Avrupa Birliği’ne gümrüksüz girdiğini gösteriyor.
BM Comtrade verilerine göre Brezilya, yalnızca 2024 yılında Polonya’ya 15 milyon kilogramdan fazla yeşil kahve ihraç etti.
Uluslararası Kahve Örgütü’nün 2011 tarihli raporunda da “kafeinsiz olmayan yeşil kahvenin Avrupa Birliği’ne gümrüksüz ithal edilebildiği”, işlenmiş kahvede ise daha yüksek vergi uygulandığı belirtiliyor.
ABD Tarım Bakanlığı’nın Şubat 2026’da yayımladığı ayrı bir ticaret analizinde de, “Brezilya’nın AB’ye yaptığı kahve ihracatının yüzde 97’sini oluşturan yeşil kahve çekirdeklerinin zaten Avrupa pazarına gümrüksüz girdiği” ifade edildi.
Sevkiyat AB-Mercosur kapsamında mıydı?
IJHARS, Euronews’e yaptığı açıklamada sevkiyatın mevcut ulusal kurallar kapsamında “standart ticari kalite denetiminden” geçtiğini bildirdi.
Kurum, sevkiyatın AB-Mercosur anlaşmasına bağlı ayrıcalıklı ticaret koşulları kapsamında Polonya’ya giriş yaptığına dair bir bilgi paylaşmadı ve gümrük işlemlerinin vergi ve gümrük makamlarının yetki alanında olduğunu belirtti.
IJHARS ayrıca standartları karşılamayan gıda ürünlerine el konulmasının olağan bir durum olduğunu vurguladı. Kurum, yalnızca 2025 yılında AB dışı ülkelerden Polonya’ya girmesi planlanan 121 parti gıda ürününü kapsayan 95 ayrı engelleme kararı aldı.
Brezilya’nın AB Büyükelçisi Pedro Miguel da Costa e Silva da sevkiyat ile AB-Mercosur anlaşması arasında bağ kuran iddiaları reddetti.
“Yeşil kahve zaten sıfır gümrük tarifesiyle AB’ye giriyordu. Hiçbir şey değişmedi,” diyen Silva, Brezilya’nın “19'uncu yüzyıldan bu yana” Avrupa’ya yeşil kahve ihraç ettiğini söyledi.
AB-Mercosur anlaşmasına yönelik eleştiriler, gıda güvenliği, tarım ithalatı ve Avrupalı çiftçilerin ekonomik geleceğine ilişkin kaygılar nedeniyle sürüyor. Çiftçiler, Brezilya, Arjantin, Paraguay, Uruguay ve Bolivya’yı kapsayan Mercosur ülkelerinden gelecek daha ucuz tarım ürünlerinin geçim kaynaklarını tehdit edeceğini savunuyor.
Ancak çevrim içi paylaşımların aksine, mevcut bulgular söz konusu kahve sevkiyatının AB-Mercosur ticaret anlaşmasıyla bağlantılı olduğunu göstermiyor.