Macaristan Başbakanı Peter Magyar, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile ilişkileri yenilemeyi de içeren görüşmeler için Brüksel’e gidiyor.
Macaristan’ın yeni Başbakanı Peter Magyar, ülkesinin AB ile ilişkilerini yeniden başlatmayı amaçlayan büyük ölçüde sembolik bir anlaşma sağlamak için cuma günü Brüksel’de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile görüşecek.
REKLAM
REKLAM
Magyar’ın perşembe günü Belçika Başbakanı Bart de Wever ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile de görüşmesi planlanıyor. Macaristan Başbakanı ziyareti sosyal medya hesabından duyurdu.
Magyar Facebook paylaşımında, "Yarın NATO Genel Sekreteri ve Belçika Başbakanı ile, cuma günü ise Brüksel’de Komisyon Başkanı ile görüşeceğim. Herkes AB’nin milyarlarını geri getirmek için çalışıyor," dedi.
Magyar’ın Tisza Partisi, nisan ayındaki parlamento seçimlerinde büyük bir zafer kazanarak Viktor Orban’ın milliyetçi ve Avrupa şüphecisi hükümetini devirdi. Magyar, Macaristan’ın AB ile ilişkilerini normalleştirme ve yolsuzluk ile hukukun üstünlüğü konusundaki eksikliklere ilişkin endişeler nedeniyle dondurulan 17 milyar euroluk AB fonunu serbest bırakma sözü verdi.
Cuma günkü görüşmenin, Magyar’ın ağırlıklı olarak taahhütlere dayalı bir "siyasi anlaşma" olarak tanımladığı sonucu güvence altına alması amaçlanıyor. Macaristan’ın fonlara erişebilmesi için kalan tüm koşulları ağustos sonuna kadar yerine getirmesi gerekiyor. İlk ödemelerin yıl sonundan önce yapılması mümkün.
Macaristan’ın 10,4 milyar euroluk toparlanma paketi için zaman daralıyor
Magyar’ın en acil önceliği, AB’nin COVID-19 sonrası Toparlanma ve Dayanıklılık Fonu (RRF) kapsamında Macaristan’a ayrılan 10,4 milyar euroya erişim takvimini güvence altına almak.
Macaristan, ağustos sonuna kadar yönetmelikte belirtilen koşulları yerine getiremezse bu tutarın tamamını kaybetme riskiyle karşı karşıya.
Paket, 6,5 milyar euroluk geri ödemesiz hibe ve 3,9 milyar euroluk krediden oluşuyor. Avrupa Komisyonu daha önce, ülkenin zayıf bütçe pozisyonu nedeniyle Macaristan’a hibeler üzerinde yoğunlaşma çağrısı yapmıştı.
Budapeşte şu anda ulusal toparlanma planını revize ediyor. Magyar, Macaristan’ın RTL Klub kanalına verdiği son röportajda güncellenmiş planın demiryolu projeleri, enerji altyapısı ve kiralık konut programına öncelik vereceğini söyledi.
Magyar ayrıca ilk kez Macaristan’ın tutarın tamamına erişemeyebileceğini kabul etti.
Magyar, "Hedefimiz Macaristan için bekleyen 10,4 milyar euroyu getirmek. Tamamının yüzde 100’ünü getirebiliriz demiyorum ama buraya getirebileceğimiz her euro cent, Macar ekonomisini yeniden harekete geçirmek için gerekli," dedi.
Macaristan ile AB arasındaki teknik müzakerelere aşina kaynaklar Euronews’e, iki tarafın yapıcı şekilde ilerlediğini ancak zamanın dar olduğunu ve Macaristan’ın mali durumunun kırılgan kalmaya devam ettiğini söyledi.
Macaristan’ın ayrıca revize edilmiş ulusal toparlanma planını sunması gerekiyor. Planın başlangıçta bu hafta sunulması bekleniyordu. Macaristan’ın planı cuma günü mü sunacağı yoksa sunumu haziran başına mı erteleyeceği henüz net değil.
Savunma, Erasmus+ ve hukukun üstünlüğü gündemde
Toparlanma fonlarının ötesinde Magyar’ın von der Leyen ile görüşmesinde gündeme alacağı başka başlıklar da bulunuyor.
Milyarlarca euroluk uyum fonu hâlâ dondurulmuş durumda. Ancak toparlanma fonlarının serbest bırakılması, uyum finansmanının büyük bölümünü de otomatik olarak açacak. Bununla birlikte bir dilim, Macaristan’ın önceki LGBTQ+ karşıtı mevzuatını ve iltica yasasını değiştirmesi şartına bağlı.
Macaristan’ın AB’nin ortak savunma borçlanma programı olan Avrupa için Güvenlik Eylemi’ne (SAFE) katılma talebi de Budapeşte’de, Orbán’ın yakın çevresiyle bağlantılı yolsuzluk endişeleri nedeniyle yeniden değerlendiriliyor. Magyar ayrıca Macaristan’ın ilk sunduğu 16 milyar euroluk programın ölçek olarak fazla büyük olabileceğini de söyledi.
Magyar, üniversitelerin özel vakıflara devredilmesinin ardından binlerce Macar öğrencinin yurt dışı değişim programlarından dışlanmasına yol açan Erasmus+ anlaşmazlığının çözümü konusunda da von der Leyen ile uzlaşma arayabilir.
Hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi ise tüm başlıkları kesen ortak bir koşul olmaya devam ediyor. Macaristan’ın diğer reformların yanı sıra Ulusal Yargı Konseyi’nin bağımsızlığını garanti altına alması ve yargı atamaları üzerindeki siyasi etkiyi azaltması gerekiyor.
AB’nin demokrasi, adalet ve hukukun üstünlüğünden sorumlu Komiseri Michael McGrath, salı günü düzenlediği basın toplantısında, "Yeni Macar hükümetinin hukukun üstünlüğü reformlarını hızla ilerletme konusundaki bağlılığını ve kararlılığını görmek cesaret verici," dedi.
Ukrayna’nın AB üyeliği
Von der Leyen ve Magyar’ın Ukrayna’yı da ele alması bekleniyor. Ukrayna’nın üyelik müzakerelerinde bir başlığın açılması, Macaristan’ın vetosunu kaldırmasına bağlı.
Orban hükümeti, Kiev’in AB üyeliği başvurusuna karşı çıkmış ve bunu Avrupa güvenliği ile ekonomisi için bir tehdit olarak göstermişti.
Magyar hükümeti ise Ukrayna’nın Transkarpatya bölgesindeki Macar azınlığın dil ve eğitim haklarına ilişkin endişeleri gidermesi şartıyla ilk başlığın açılmasına hazır olduğunu belirtti.
Budapeşte ve Kiev arasında azınlık meselesine ilişkin teknik görüşmeler sürüyor.
AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, ilk başlığın açılmasına haziran ayında yeşil ışık verilmesini beklediğini söyledi.