Bu el koyma işlemi, Fransa'nın, Moskova'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından uygulanan yaptırımları delmesine yardım ettiğinden şüphelenilen gemilere karşı yürüttüğü mücadelenin son halkası oldu.
Rusya’nın "gölge filosunun" bir parçası olduğundan şüphelenilen bir petrol tankeri, salı günü Fransız Donanması eşliğinde Fransa'nın batısındaki Douarnenez Körfezi'ne ulaştı.
Cumhurbaşkanlığı Sarayı Elysée, "Tagor" adlı tankerin pazar günü Britanya açıklarında, uluslararası sularda İngiltere'nin de desteğiyle durdurulduğunu ve gemiye girildiğini doğruladı.
Fransız yetkililer, geminin Rusya'nın Arktik bölgesindeki Murmansk limanından hareket ettiğini ve durdurulduğu sırada sahte Kamerun bayrağı altında seyrettiğini belirtti.
Yetkililer, geminin Rus kaptanının başlangıçta durma emirlerine uymadığını, bunun üzerine gemiye zorla girme operasyonu düzenlendiğini ifade etti. Kremlin ise bu operasyonu bir "uluslararası korsanlık" eylemi olarak nitelendirdi.
Bu, Eylül 2024'ten bu yana Rusya'nın gölge filosuyla bağlantılı olduğu gerekçesiyle Fransa tarafından alıkonulan dördüncü tanker oldu. Gölge filosu gemileri genellikle şeffaf olmayan sahiplik yapıları, sık bayrak değişimi, gemiden gemiye kargo transferleri ve yetersiz sigorta kapsamı ile biliniyor. Batılı hükümetler, uluslararası kısıtlamalara rağmen bu şebekenin Rus petrolünü ihraç etmek için kritik bir araç haline geldiğini söylüyor.
Fransız makamlarına göre Tagor, durdurulduğunda Kamerun'un Limbe limanına doğru ilerliyordu. Sahte veya geçersiz bir bayrak taşımak, ciddi bir denizcilik ihlali sayılıyor ve genellikle yaptırımları delme girişimleriyle ilişkilendiriliyor.
Rus petrol ihracatıyla bağlantılı İranlı denizcilik baronu
Gemi, veri tabanlarının kendisini hem Rus hem de İran petrol ihracatını kolaylaştırmakla suçlanan en önemli isimlerden biri olan İranlı petrol tüccarı Muhammed Hüseyin Şamhani geniş denizcilik ağına bağlaması nedeniyle özel bir dikkat çekti.
İran eski Ulusal Güvenlik Şefi Ali Şamhani'nin oğlu olan Şamhani, ağırlıklı olarak Birleşik Arap Emirlikleri merkezli faaliyet gösteren devasa bir nakliye ve lojistik şirketi ağı kurdu. Temmuz 2025'te Avrupa Birliği, Admiral Group ve Milavous Group da dahil olmak üzere onun iş imparatorluğuyla bağlantılı birkaç şirkete ve Şamhani'ye yaptırım uygulayarak onu Rusya'nın gölge filosunun merkezi bir oyuncusu olarak tanımlamıştı.
AB, bu şebekenin Rus ham petrol ihracatı için önemli bir kolaylaştırıcı haline geldiğini ve Rus enerji sektörüne ciddi gelir sağlanmasına yardımcı olduğunu iddia etti. Amerika Birleşik Devletleri de daha sonra Şamhani'ye "muazzam denizcilik imparatorluğu" olarak adlandırdığı yapıya yönelik yaptırımlarını genişleterek ağla bağlantılı 100'den fazla kuruluşu, bireyi ve gemiyi hedef aldı.
ABD makamları, bu yapının Rus ve İran petrolünün taşınması ve satışı yoluyla milyarlarca dolar gelir elde ettiğini belirtiyor ancak Fransız yetkililer Şamhani'nin Tagor'a doğrudan sahip olduğunu kamuoyuna açıkça iddia etmedi.
Fransa'da son dönemde alıkonulan dördüncü gemi
Fransa, geçtiğimiz yıl gölge filosu gemilerine karşı denetimlerini sıkılaştırdı. Yetkililer, Akdeniz'de benzer gerekçelerle "Deyna" ve "Grinch" tankerlerini de alıkoymuş ancak her 2 gemi de para cezası ödedikten sonra serbest bırakılmıştı.
Başka bir vakada ise Fransız mahkemesi, Eylül 2024'te Britanya sahili açıklarında durma emirlerine uymayan "Boracay" tankerinin Çinli kaptanını gıyabında bir yıl hapis cezasına çarptırdı ve 150 bin euro para cezası verdi.
Fransız hükümeti, nisan ayında geçerli bayrak tescili olmadan faaliyet gösteren veya denizcilik denetimlerini reddeden gemilere yönelik cezaları artıracağını duyurmuştu. Bu durum, Avrupa'da yaptırımların delinmesi ve gölge filonun yarattığı deniz güvenliği risklerine yönelik artan endişeyi yansıtıyor.
Avrupa Birliği'ne göre, hükümetlerin Moskova'nın petrol ihracatına yönelik kısıtlamaları sıkılaştırma çabaları kapsamında, şu anda Rusya ile bağlantılı yaklaşık 600 gemi yaptırım listesinde bulunuyor.