İsveç’in başını çektiği 11 Avrupa ülkesinin Rus vatandaşlarına vize verilmesindeki “parçalı yapı”yı kınamasının ardından Brüksel harekete geçme sözü verdi. Fransa, İtalya ve İspanya mercek altında.
Avrupa Komisyonu, her yıl yüz binlerce Rus turisti ağırlamayı sürdüren Fransa, İtalya ve İspanya'ya yönelik siyasi tepkinin ortasında, Cuma günü Rus vatandaşlarına vize verilmesini sıkılaştırma sözü verdi.
Gelecek yıl sunulacak ve dolayısıyla yaklaşan yaz sezonunu etkilemeyecek olan önerinin kapsamı sınırlı olacak; çünkü vizelerin verilmesi üye devletlerin sorumluluğunda kalırken, Brüksel yalnızca ulus‑üstü denetim sağlayacak.
"Üçüncü ülkelerin düşmanca eylemlerinden kaynaklanan güvenlik risklerini daha fazla ele almak için hedefe yönelik kısıtlayıcı vize önlemleri getirmeyi önereceğiz," diye konuştu Avrupa Komisyonu'nun göçten sorumlu sözcüsü Markus Lammert Cuma öğleden sonra.
"Bu, gelecek yılki Vize Kanunu gözden geçirmesinin bir parçası."
Komisyon, daha fazla ayrıntı vermekten kaçındı.
Bu açıklamalar, hafta başında Komisyon'a, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Estonya, İzlanda, Letonya, Litvanya, Hollanda, Norveç, Polonya ve İsveç'ten oluşan 11 Avrupa ülkesinin koalisyonu tarafından gönderilen sert ifadeler içeren bir mektuba yanıt niteliğindeydi.
İzlanda ve Norveç AB üyesi değil ancak pasaportsuz seyahate imkân tanıyan Schengen Bölgesi'ne dahil.
İsveç öncülüğündeki ortak çağrı, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı savaşının ilk aylarında getirilen ve Rusların zorunlu olmayan seyahat başvurularını geri plana itip sınır ve güvenlik risklerine odaklanmayı güçlendirmeyi amaçlayan yönergelerin farklı biçimlerde uygulanmasını eleştirdi. Çok girişli vizeler 2025'te kademeli olarak kaldırılarak yerlerini tek girişli vizelere bıraktı.
Mektupta, "Bu yönergelerin Üye Devletler arasında yeknesak olmayan şekilde uygulanması, hem dayanışma hem de tutarlılık açısından arzu edilenin çok gerisinde kalıyor," denildi.
"Bu parçalanma, nüfuzumuzu zayıflatıyor, kamuoyunun güvenini sarsıyor ve netlik ile kararlılığa en çok ihtiyaç duyulan bir anda çelişkili mesajlar verme riskini doğuruyor."
Mektup, Komisyon'u 2022 yönergelerinin uygulanmasını iyileştirmek ve Rus vatandaşlarına verilen vizelere ilişkin düzenli istatistiksel güncellemeler sağlamak amacıyla, yeni "kısıtlayıcı ve bağlayıcı" vize önlemlerini "en kısa sürede" sunmaya çağırıyor.
Cuma günü yürütme organı, Schengen vizelerinin Rus vatandaşlarına verilme sayısının, geniş çaplı işgal öncesinde yıllık ortalama dört milyondan 2025'te yaklaşık yarım milyona indiğini belirterek sicilini savunmaya çalıştı.
Lammert, "Rus vatandaşlarına vize verilmesini kısıtlama, 2022'de Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırısının başlangıcından bu yana Komisyon için en önemli önceliklerden biri oldu. Emsali görülmemiş adımlar attık ve atmaya devam edeceğiz," dedi.
Ancak, turizm dostu üç ülke blok içinde öne çıkıyor.
2025'te Fransa, Rus vatandaşlarına neredeyse 180 bin vize vererek listenin başında yer aldı; bu, 2024'e kıyasla kayda değer bir artış anlamına geliyor. İtalya, rakamların bir önceki yıla göre hafifçe düşmesine rağmen neredeyse 160 bin vizeyle ikinci sırada yer aldı. İspanya ise yaklaşık 100 binle üçüncü oldu ve yıllık bazda büyük ölçüde istikrarını korudu.
Bu üç ülke, 11 ülkenin imzasını taşıyan mektupta örtülü biçimde eleştirildi.
Belgede, "Füzeler ve insansız hava araçları Ukrayna'da sivilleri ve sivil altyapıyı vurmaya devam ederken, Rus turistlerin Avrupa plajlarında ve tatil beldelerinde giderek artan sayıda tatil yaptığını görmek son derece rahatsız edici oldu," ifadeleri yer aldı.
İsveç girişimine karşı çıkanlar ise vize sayılarının, daha büyük ülkelerin genel olarak küçük ülkelere göre daha fazla başvuru alıp işlemeye alışkın olmasını yansıttığını savunuyor. Ayrıca, seyahat izinlerinin Moskova'ya karşı ortak AB tutumunu zayıflattığı yönündeki iddialara itiraz ediyor ve savaşın sorumlularının zaten yaptırım listesinde olduğunu vurguluyor.