3,2 milyar euroluk ödeme, Kiev’in mali ve bütçe ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olacak. İHA üretimine ayrılacak yaklaşık 6 milyar euroluk ikinci ödemenin ise önümüzdeki günlerde yapılması bekleniyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Birliği’nin 90 milyar euroluk destek kredisi kapsamında Ukrayna’ya ilk ödeme olarak 3,2 milyar euro aktarıldığını açıkladı.
REKLAM
REKLAM
3,2 milyar euroluk ödeme, Kiev’in bütçe açığını kapatmaya ve mali istikrarı güvence altına almaya yardımcı olacak.
Yaklaşık 6 milyar euro değerinde ve insansız hava aracı üretimine ayrılacak ikinci ödemenin ise önümüzdeki günlerde açıklanması bekleniyor.
Açıklama, Ukrayna’nın Rus birliklerine karşı sahada yeniden ivme kazandığı ve Moskova’nın savaş makinesinin artan baskı altında olduğuna dair işaretlerin güçlendiği bir dönemde geldi.
Von der Leyen, perşembe günü Polonya’nın Gdansk kentinde düzenlenen Ukrayna Yeniden İnşa Konferansı’nda, "Bugün bu kredi kapsamında ilk dilimi aktarıyoruz sevgili Yulia. Bu, makro-finansal yardım olarak tam 3,2 milyar euro," dedi.
Von der Leyen bu sözleri Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko’ya hitaben söyledi.
Von der Leyen, "Bu gerçekten sahada dayanışma anlamına geliyor. Avrupa’nın Ukrayna’ya desteğinin kalıcı olduğunu gösteriyor," ifadelerini kullandı.
Açıklama, kredinin hayata geçirilmesi için altı aydır süren siyasi mücadelenin ardından bir dönüm noktası niteliği taşıyor.
27 AB lideri, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının kullanılması yönündeki yaratıcı önerinin son anda çökmesinin ardından aralık ayında olağanüstü yardım paketi üzerinde anlaşmaya varmıştı.
Alternatif olarak liderler, 90 milyar euroluk kredinin ortak borçlanma yoluyla oluşturulmasını kararlaştırdı. Macaristan, Slovakya ve Çekya ise bu mekanizmadan muafiyet müzakere etti.
Brüksel, nakit sıkıntısı yaşayan Kiev hükümetinin temerrüde düşmesini önlemek için ödemeleri mümkün olan en kısa sürede başlatmak amacıyla teknik ve hukuki hazırlıkları hızlandırdı.
Ancak şubat sonunda, Rusya’nın geniş çaplı işgalinin dördüncü yılına yaklaşılırken Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Ukrayna ile Druzhba petrol boru hattı üzerinden yaşanan bağlantısız bir anlaşmazlık nedeniyle son yasal düzenlemeyi aniden veto ederek diğer liderleri şaşırttı.
Veto, Budapeşte ile Kiev arasında sert suçlamalara yol açarken Brüksel arada kaldı. Çıkmaz, Orban’ın Macaristan’daki genel seçimlerde ağır yenilgi almasının ardından ancak nisan sonunda çözülebildi.
Şimdi, aralıktaki kritik zirveden altı ay sonra AB nihayet parayı aktarmaya başlayabileceği aşamaya geldi.
3,2 milyar euroluk ödeme, yıl sonuna kadar kademeli olarak yapılacak bir dizi ödemenin başlangıcı olacak. Brüksel, 2026 için 16,7 milyar eurosu mali destek ve 28,3 milyar eurosu askeri destek olmak üzere toplam 45 milyar euro ayırdı.
Ödemeler, Kiev’deki reformlara bağlı olacak. Yolsuzlukla mücadelede herhangi bir geri adım, yardımların geçici olarak askıya alınmasına yol açabilecek.
Kredinin askeri ayağı ise "Avrupa üretimi" silah ve mühimmata fayda sağlamasını güvence altına alacak koşullara bağlı olacak.
Ancak bir sonraki 5 milyar euroluk ödeme bu yükümlülükten muaf tutulacak. Bunun nedeni, Ukrayna’nın düşük maliyetli insansız hava araçlarını üretmek için bazı bileşenleri Çin’den satın almak zorunda olması.
Kiev ayrıca ABD yapımı Patriot hava savunma sistemleri tedarik etmenin yollarını arıyor. Avrupa kredisinin ilerleyen dönemde bu amaçla kullanılıp kullanılmayacağı ise net değil.
Kalan 45 milyar euro 2027 için ayrılacak ve Ukrayna’nın finansman ihtiyacının üçte ikisini karşılayacak. Batılı müttefiklerin ise diğer üçte birlik kısmı karşılaması bekleniyor.
Von der Leyen perşembe günü, "Tüm ortaklarımıza desteklerini sürdürmeleri çağrısında bulunmaya devam ediyoruz. Çünkü güçlü ve bağımsız bir Ukrayna hepimizin çıkarınadır," dedi.
Von der Leyen, "Hedefimiz yalnızca Ukrayna’nın dayanmasına yardım etmek değil; Ukrayna’nın özgür ve Avrupalı bir ülke olarak büyümesine ve refaha ulaşmasına yardımcı olmaktır," ifadelerini kullandı.
Ortak borçlanmaya katılan 24 üye devletin yıllık yaklaşık 3 milyar euro faiz ödemesi yapması bekleniyor.
Ukrayna’dan 90 milyar euroluk krediyi ancak Rusya’nın savaş tazminatı ödemeyi kabul etmesi halinde geri ödemesi istenecek. Moskova ise bunu kategorik olarak reddediyor.
Avrupa Komisyonu, savaş tazminatı olmaması halinde Rusya Merkez Bankası’nın dondurulmuş 210 milyar euroluk varlığını kullanma hakkını saklı tuttuğunda ısrar ediyor.