Komisyon, dış politikayla uyum, hukukun üstünlüğü ve seçim mevzuatındaki reformları gerekçe göstererek AB ülkelerine Sırbistan’la 3. müzakere başlıkları grubunu temmuz ayında açma çağrısı yaptı. Ancak girişimin bazı üye ülkelerin muhalefetiyle karşılaşması bekleniyor.
Avrupa Komisyonu, Sırbistan’ın Avrupa Birliği’ne katılım müzakerelerindeki kümelerin açılması için girişimlerini yeniden hızlandırdı. Komisyon, Belgrad’ın çeşitli reform alanlarında üyelik sürecinin ilerletilmesini haklı çıkaracak ölçüde ilerleme kaydettiğini savunuyor.
AB büyükelçilerinin çarşamba günü yapacağı görüşme öncesinde Komisyon, üye ülkelere 3. Küme’nin neden açılması gerektiğini açıklayan bir bilgi notu sundu. Brüksel, Sırbistan’ın tartışmalı yargı düzenlemelerinden geri adım attığını; medya özgürlüğü, seçim reformları ve AB’nin dış ve güvenlik politikasıyla uyum konusunda ilerleme sağladığını belirtiyor.
Komisyon’un ilk kez 2021’de açılmasını önermesinden bu yana 3. Küme; hukukun üstünlüğü, medya özgürlüğü, Sırbistan’ın dış politikadaki uyumu ve Kosova ile ilişkilerin normalleştirilmesine ilişkin kaygılar nedeniyle bloke ediliyor.
Euronews’in gördüğü 3 Temmuz tarihli bilgi notunda, "Komisyon, Sırbistan’ın temel konulardaki çabaları ve bu adım için gerekli genel dengenin şu anda sağlanmış olması dikkate alındığında, 3. Küme’nin Temmuz 2026’da açılması gerektiği görüşündedir," ifadeleri yer aldı.
Belgeye göre Sırbistan, üye ülkelerin kaygılarını gidermek amacıyla verdiği taahhütlerin önemli bir bölümünü yerine getirdi. Bunlar arasında tartışmalı yargı yasası değişikliklerinin geri çekilmesi ile medya özgürlüğü, seçim sistemi ve AB’nin dış ve güvenlik politikasıyla iş birliği alanlarında kaydedilen ilerleme bulunuyor.
Sırbistan, Rusya’nın Ukrayna’yı geniş çaplı işgali nedeniyle uygulanan AB yaptırımlarına henüz uyum sağlamadı. Ancak Komisyon, Belgrad’ın yaptırımların delinmesini önlemek için AB ile iş birliği yaptığını, Ukrayna’ya önemli destek verdiğini ve Kiev ile üst düzey siyasi temaslarını yoğunlaştırdığını belirtiyor.
Belgede, Sırbistan’ın çalışmalarının tamamlanmaktan uzak olduğu da kabul ediliyor. Yargı reformu ve savcılık sistemi konusunda "daha fazla çalışma gerektiği" vurgulanıyor.
Değerlendirme, Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in mayıs ayında Çin’e yaptığı resmi ziyarette ülkesinin Pekin ile ilişkilerini savunmasının ardından geldi.
Komisyon, yargı alanında Sırbistan’ın bu yılın başında tespit edilen "gerilemeyi giderdiğini" ve Organize Suçlar Savcılığı’nı güçlendirmek için adımlar attığını belirtti. Bununla birlikte yargı ve savcılık sisteminde "daha fazla çalışma gerektiğini" yineledi.
Komisyon ayrıca Elektronik Medya Düzenleme Kurulu’na azınlık temsilcilerinin atanmasını ve seçimlerle ilgili dört yasada yapılan değişiklikleri de ilerleme göstergeleri arasında sıraladı.
Ancak Komisyon’un değerlendirmesinin bütün üye ülkeleri ikna etmesi beklenmiyor. Yeni bir katılım kümesinin açılması için üye ülkelerin oy birliği gerekiyor. Bazı AB başkentleri, Sırbistan’ın son reformlarının demokratik gerileme, yargı bağımsızlığı ve hukukun üstünlüğüne ilişkin daha geniş kaygıları gidermeye yetmediği görüşünde.
Bilgi notu, "Komisyon, Sırbistan’ın beklenen reformları hayata geçirmesini sağlamak için güçlü biçimde sürece dahil olmayı sürdürecektir," ifadeleriyle sona eriyor.