Sırbistan'ın Kanjiza bölgesinde, TürkAkım doğal gaz boru hattı yakınlarında iki çantada patlayıcı madde bulunduğu duyurulmuştu. Olay, pazar günü Macaristan'da yapılacak seçim öncesinde tansiyonu yükseltiyor.
5 Nisan'da, Sırbistan'ın Kanjiza bölgesinde, TürkAkım doğal gaz boru hattı yakınlarında iki çantada patlayıcı madde bulunduğu duyurulmuştu. Sırbistan sabotaj girişimiyle ilgili soruşturma başlatırken, askeri istihbarat, sabotaj için bir göçmenin eğitim aldığından şüpheleniyor.
REKLAM
REKLAM
Bu durum, pazar günü Macaristan'da yapılacak önemli seçim öncesinde tansiyonu yükseltiyor.
Askeri güvenlik ajansı VBA Başkanı Đuro Jovanić, Belgrad'ın Rusya'dan Sırbistan ve Macaristan'a gaz taşıyan boru hattına sabotaj girişimini soruşturduğunu ve şüphelinin "bir grup göçmen içinden biri" olduğunu söyledi.
Olay, TürkAkım boru hattının bir uzantısı olan Balkan Akımı boru hattı üzerinde meydana gelmişti. Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić pazar sabahı yaptığı açıklamada, Sırbistan'ın kuzeyindeki Kanjiža'da "gaz boru hattına birkaç yüz metre mesafede" sırt çantaları içinde "fünyeli iki büyük patlayıcı paketi" bulunduğunu duyurmuştu.
Vučić ayrıca aynı gün bir güvenlik toplantısı düzenleyen Macaristan Başbakanı Viktor Orbán'ı da derhal uyardığını söylemişti.
Jovanić'e göre ise Sırp istihbarat servisleri Belgrad'ı "aylardır" gaz altyapısının tehlikede olabileceği ve bir komplo sonucu zarar görebileceği ya da yok olabileceği konusunda uyardı ancak "şüphecilikle" karşılaştı.
Şüphelinin "gözaltına alınacağını" söyleyen Jovanić, zanlı ya da zanlılara yönelik soruşturmanın günler ya da aylar sürebileceğini sözlerine ekledi.
Bu arada Orbán resmi bir suçlamada bulunmasa da Ukrayna'nın olaya dahil olduğunu ima etti. Pazar akşamı X'te yayınlanan bir videoda Orbán "Ukrayna yıllardır Avrupa'yı Rus enerjisinden koparmak için çalışıyor" dedi ve Macaristan'ın boru hattı çevresindeki güvenliği güçlendirdiğini söyledi.
Kiev derhal cevap vererek suçlamayı reddetti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heorhii Tykhyi Pazar günü X 'te yaptığı açıklamada "Ukrayna'nın bununla hiçbir ilgisi yoktur" dedi.
Bu arada Moskova da Ukrayna'yı işaret etti ve Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov pazartesi günü gazetecilere yaptığı açıklamada Kiev'in bu sabotaj girişimine karışmış olma ihtimalinin "yüksek" olduğunu savundu.
Macaristan ve Ukrayna arasındaki gerilim, savaşta kritik altyapının hedef alınması ve Orban'ın pazar günü önemli bir seçimle karşı karşıya olması nedeniyle son aylarda yükseliyor.
Rus petrolünü Macaristan ve Slovakya'ya taşıyan ayrı bir boru hattı olan, Sovyet döneminden kalma Druzhba boru hattı da Macaristan ve Ukrayna arasında bir anlaşmazlığa neden oldu.
Kiev, Druzhba'nın ocak ayı sonlarında bir Rus insansız hava aracı saldırısında hasar gördüğünü ve henüz onarılmadığını söylerken, hem Macaristan hem de Slovakya Ukrayna'yı konuyu siyasi kazanç için kullanmakla suçluyor.
Bu arada Sırbistan'ın kuzeyindeki Voyvodina eyaletinde yaklaşık 8 bin nüfuslu bir kasaba olan Kanjiža'da çoğunlukla etnik Macar azınlık yaşıyor.
Avrupa'da 2010'ların ortalarında yaşanan göçmen krizi sırasında Kanjiža, Balkan rotasında önemli bir geçiş noktasıydı ve kasaba yakınlarında kurulan geçici kamplar daha sonra yıkılmıştı.
Bu arada Orbán, pazar günü yapılacak seçimleri kazanmak için ana rakibi Peter Magyar'a karşı kampanya yürütürken, Sırbistan'ın boru hattı komplosunun seçimlerle ilgisi olduğu iddialarını da reddetti.
"Herkese bunu bir kampanya konusu olarak görmemelerini tavsiye ediyorum. Görüyorum ki bunu kampanya konusu yapan biz değiliz, rakiplerimiz" diyen Orbán pazartesi sabahı yaptığı açıklamada ülkenin çok kritik bir dönemden geçtiğini vurguladı.
Orbán, TürkAkım doğalgaz boru hattının Macaristan bölümü için önceki gün verilen güçlendirilmiş askeri koruma emrini bizzat denetlediği Kiskundorozsma'da, "Ülkenin enerji güvenliği bir kampanya meselesi değil, bir hükümet meselesidir ve bu da sakin, istikrarlı, emin bir el gerektirir," dedi.
Vance yola çıktı
Macaristan'ın mevcut başbakanına Atlantik'in diğer yakasından da önemli bir destek gelmiş, ABD Başkanı Donald Trump mart ayı sonunda yayınladığı bir video mesajında Avrupa'daki önemli müttefiklerinden Orbán'ı destekleyerek onun"ülkesi ve halkı için savaşan güçlü bir lider olduğunu" söylemişti.
Trump "O gerçek bir dost, savaşçı ve kazanan" demişti.
"Benim tam ve eksiksiz desteğime sahip."
Bu arada ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Orbán'ı desteklemek üzere salı günü Macaristan'a gideceğini doğruladı. İki lider ikili bir görüşme gerçekleştirecek.
Bu, Trump yönetiminin bir üyesinin Avrupa'da seçime giren bir parti ya da siyasetçiye ilk kez destek verişi değil.
Şubat 2025'te Vance, Almanya'daki seçimlerden dokuz gün önce Münih'e yaptığı ziyaret sırasında aşırı sağcı AfD partisi lideri Alice Weidel ile bir araya gelmiş, ancak dönemin Şansölyesi Olaf Scholz ile görüşmemişti.