Avrupa Komisyonu, Ceuta'ya yasa dışı giren göçmenlerin kıta Avrupası'na alınmayacağını duyurdu. AB ülkeleri ise sınır kontrolündeki aksaklıklar nedeniyle İspanya'nın Schengen'den çıkarılmasını istiyor.
Avrupa Komisyonu cuma günü yaptığı açıklamada, Ceuta'dan Avrupa anakarasına hiçbir düzensiz göçmenin geçmediğini bildirdi.
İspanyol özerk bölgesindeki ani göç krizi Avrupa genelinde şok dalgaları yaratıp İspanya'nın Schengen serbest dolaşım alanından çıkarılması yönündeki çağrıları tetiklerken, AB yetkilileri sınırı yasa dışı yollarla geçen göçmenlerin diğer üye ülkelere gidemeyeceği konusunda ısrarcı.
Bir AB yetkilisi, Avrupa genelindeki bazı önde gelen merkez sağ figürlerin iddiasının aksine göçmenlerin Avrupa içinde serbestçe hareket edemeyeceğini savunarak, "Bugün itibarıyla Avrupa kıtasına doğru gerçekleşen bir ilerleyiş yok," dedi.
Çoğunluğu Faslı olan yaklaşık 60 bin göçmen, perşembe günü Afrika'daki İspanyol bölgesi Ceuta'ya akın ederek AB topraklarında bugüne kadar kaydedilen en büyük düzensiz akını gerçekleştirmişti. Aralarında İtalya, Finlandiya ve Danimarka'nın da bulunduğu birkaç AB ülkesi, dayanışma sergilemek yerine İspanya Başbakanı Pedro Sánchez hükümetini Avrupa'nın dış sınırlarını yeterince koruyamamakla suçlamıştı.
Ceuta İspanya toprağı olmasına rağmen serbest dolaşımı düzenleyen özel kurallara tabi. Bir Avrupa Komisyonu yetkilisi, "Ceuta ve Melilla'dan ayrılan kişilere yönelik kontroller Schengen sistemi kapsamında yürürlükte. Söz konusu bölgeler AB'nin dış sınırı muamelesi görüyor," dedi.
Schengen'in serbest dolaşım kuralları da yalnızca AB vatandaşları, geçerli oturum izni olan kişiler ve yasal giriş şartlarını karşılayan yolcular için geçerli.
Buna karşılık, Ceuta'ya izinsiz giren kişiler önce kimlik kontrolünden geçmeden İspanya anakarasına giden feribot veya uçaklara binemiyor; bu da bölgeden ayrılmalarını zorlaştırıyor.
Düzensiz bir göçmenin sığınma talebinde bulunması durumunda, geçen haziran ayında yürürlüğe giren hızlandırılmış sığınma prosedürü uyarınca gözaltı tedbirleri uygulanabilir.
Başvuru sahiplerinin sığınma talepleri hakkında bir karar verilene kadar İspanya'dan ayrılmalarına izin verilmiyor ve Avrupa Birliği'nin başka bir yerinde bulunmaları halinde iade edilebiliyorlar.
Sadece uluslararası korumadan yararlananlar, Schengen alanında dolaşım hakkına sahip; ancak Fas, AB kurallarına göre "güvenli kaynak ülke" olarak kabul edildiğinden vatandaşları koruma hakkından yararlanamıyor.
AB Sığınma Ajansı'na göre, Fas vatandaşlarının sığınma onay oranı (yüzde 6) oldukça düşük; bu da Ceuta'ya geçenlerin büyük çoğunluğuna geldikleri ülkeye iade kararı çıkarılmasının beklendiği anlamına geliyor.
İspanyol yetkililere göre, perşembe günü Ceuta'ya giren kişilerin yaklaşık yarısı kendi istekleriyle Fas'a geri döndü.