Yapay zeka üretimi içerik oluşturan veya kullanan şirketler, AB'de pazar günü yürürlüğe giren yeni kurallar kapsamında, bu içeriklerin yapay zeka tarafından üretildiğini kullanıcıların kolayca anlayabileceği şekilde açıkça etiketlemek zorunda olacak.
Sahte videolar (deepfake) ve yapay zeka tarafından üretilen diğer içerikler, Avrupa Birliği'nin (AB) yeni şeffaflık kurallarının yürürlüğe girmesiyle birlikte pazar gününden itibaren açıkça etiketlenmek zorunda olacak.
REKLAM
REKLAM
Amaç, internet kullanıcılarının karşılaştıkları bir görselin, videonun ya da metnin gerçek mi yoksa yapay zeka tarafından mı üretildiğini ilk bakışta anlayabilmesini sağlamak.
AB'nin Yapay Zeka Yasası (AI Act) kademeli olarak yürürlüğe girerken, yeni aşamayla birlikte şirketler, sohbet botları gibi yapay zeka sistemlerinin kullanıcıya yapay zeka olduklarını açıkça bildirmesini sağlamakla yükümlü olacak. Aynı şekilde, yapay zeka ile oluşturulan veya önemli ölçüde değiştirilen görsel, ses ve metin içeriklerinde bunun açıkça belirtilmesi gerekecek.
Bu yükümlülük, yapay zeka üretimi içeriklere filigran, dijital işaret veya benzeri tanımlayıcı yöntemlerin eklenmesiyle yerine getirilebilecek. Kurallara uymayan şirketleri ise yüksek para cezaları bekliyor.
AB'nin yayımladığı kılavuza göre, yapay zeka sistemlerini kullanan kişi ve kuruluşların aşağıdaki durumlarda kullanıcıları bilgilendirmesi zorunlu olacak:
- Duygu tanıma ve biyometrik sınıflandırma sistemleri kullanıldığında,
- Deepfake içerikler sunulduğunda,
- İnsan incelemesi veya editoryal denetim olmaksızın, kamu yararını ilgilendiren konularda yapay zeka tarafından üretilen metinler yayımlandığında.
Deepfake içerikler mercek altında
Bir AB yetkilisi, “Üretken yapay zeka, dezenformasyonun eşi benzeri görülmemiş ölçekte üretilmesine, belirli kitlelere göre uyarlanmasına ve olağanüstü hızla yayılmasına imkân veriyor,” dedi.
Aynı yetkili, yapay zekanın “hepimiz için gerçeği sentetik olandan ayırt etmeyi giderek zorlaştırdığını” belirterek, AB kurallarının “vatandaşların gördüklerine, duyduklarına ve okuduklarına güvenebilme yetisini korumayı” hedeflediğini söyledi.
AB açısından özel bir endişe kaynağı ise, gerçekmiş gibi görünen ancak yapay zeka tarafından üretilen ya da manipüle edilen metinler, görüntüler, videolar ve sesler, yani deepfake içerikler.
Kurallar, profesyonel amaçla üretilen içerikleri kapsıyor; AB, yapay zekayı yalnızca kişisel amaçlarla kullanan bireylerin bu kapsamda olmayacağını vurguluyor.
Kamuyu genel çıkar konularında bilgilendirmeyi amaçlayan metinler de, insan editoryal denetimi olmaksızın yapay zeka ile oluşturulmuşlarsa etiketlenmek zorunda olacak.
Mevcut yapay zeka sistemlerinin yeni kurallara uyum sağlamak için 2 Aralık 2026’ya kadar süresi var, “sanatsal, yaratıcı, satirik, kurgusal” çalışmalara ise muafiyet tanınıyor.
AB şirketlere baskıyı artırıyor
Avrupa genelinde yapay zekanın hızla yaygınlaşması nedeniyle tüm içeriğin sonunda etiketlenmesini zorunlu kılacak kurallarla şirketlerden daha fazla şey talep ettiği için AB eleştirilerin hedefinde.
Uluslararası Gizlilik Uzmanları Birliği'nden Ashley Casovan, yeni kuralların uygulanmasının kolay olmayacağını kabul etmekle birlikte, benzer endişelerin geçmişte diğer düzenlemeler için de dile getirildiğini söyledi.
"Bunun uygulanmasının çok zor olacağını sık sık duyuyoruz. Ancak uyum yükümlülükleri söz konusu olduğunda bunu her zaman işitiriz. Buna rağmen dünya dönmeye devam ediyor ve bu tür zorlukların üstesinden geliyoruz," dedi.
Dünyanın önde gelen teknoloji şirketleri ise düzenlemelere hazırlık kapsamında yapay zeka içeriklerini etiketlemeye şimdiden başladı.
TikTok, birkaç yıldır içerik üreticilerinden yapay zeka ile oluşturulan görsel, ses ve videoları etiketlemelerini istiyor. Şirket, otomatik tespit sistemleri ve içerik üreticilerinin bildirimleri sayesinde bugüne kadar üç milyardan fazla içeriğin etiketlendiğini açıkladı.
Meta da Instagram ve Facebook'ta yapay zeka kullanılarak oluşturulan içerikler için "AI Info" etiketini uygulamaya koydu.
Google ise AB'nin yapay zekaya ilişkin gönüllü davranış kurallarını imzalarken, Nvidia, OpenAI ve Apple ile birlikte dijital içerik etiketleme teknolojileri üzerinde çalıştığını duyurdu.
Bununla birlikte Google'ın hukuk müşavirlerinden Karen Massin, aşırı düzenlemenin ters etki yaratabileceği uyarısında bulundu.
Massin, "Çevrimiçi içerikler üst üste gelen yapay zeka etiketleri ve hukuki uyarılarla dolarsa, kullanıcıların ihtiyaç duyduğu açık bağlamı anlaması zorlaşabilir. Bu da kurallarla korunması amaçlanan kişilerin kafasını karıştırma riski taşıyor," dedi.