Askeri ve sivil istihbarat kaynakları, hükümetin Fas Taht Günü’ne denk gelen Ceuta’ya kitlesel göç ihtimalini önceden bildiğini ve bir günde 60 bin kişi sınırı geçmeden önce ardı ardına gelen uyarıları görmezden geldiğini belirtiyor.
Askerî ve sivil birden fazla istihbarat kaynağından elde edilen yeni bilgiler, İspanya hükümetinin bu hafta Kuzey Afrika eksklavı Ceuta'ya kitlesel göçmen akını yaşanabileceği riskine dair önceden uyarıldığını gösteriyor.
REKLAM
REKLAM
Kaynaklar, on binlerce kişinin Fas'tan sınırı geçmesinden hemen önceki saatler de dâhil olmak üzere, günlerce istihbarat uyarıları yayınlandığını belirtti.
İstihbarat servisleri, Kral VI. Muhammed'in Fas'ın Taht Günü kutlamalarıyla eş zamanlı olarak sınırda bir "hoşgörü jesti" yapmasının muhtemel olduğu konusunda uyarıda bulunmuştu. Bu ilk uyarıları, İspanyolca Castillejos olarak bilinen Fnideq'ten yüzerek geçen göçmen haberleri ile Fas'ın farklı bölgelerinden sınırlar yönüne insan taşıyan otobüs raporları izledi.
Yaklaşık 10 günlük süre zarfında bine yakın kişi yüzerek Ceuta'ya girdi. İstihbarat yetkililerinin bunu Fas makamlarının bir testi olarak değerlendirdiği ve bu analizi hükümete ilettiği bildirildi.
Sonuç olarak 60 bin ile 75 bin arasında göçmen Ceuta'ya geçerek özerk kentin tarihindeki en büyük göç krizine yol açtı. İspanya İçişleri Bakanlığı'na göre, ilerleyen günlerde yaklaşık 53 bin kişi Fas'a geri döndü.
Sınır güçleri çaresiz kaldı
Farklı kaynaklar, Tarajal sınır kapısında konuşlu Sivil Muhafızlar (Guardia Civil) ve Ulusal Polis ekiplerinin göçmen akınını durduramadığını, bunun yerine yaralılara yardım etmeye odaklandığını ifade etti.
The Objective gazetesine konuşan aynı kaynaklar; Ceuta ve Melilla'daki askerî birliklerin teyakkuzda olmasına rağmen orduyu derhâl sahaya sürmediği için Madrid yönetimini eleştirdi.
Kaynaklar, "Önceden toplantılar yapılmasına gerek kalmadan, sadece siyasi bir karar ve operasyon komutanlığından gelecek bir emirle askerler mobilize edilebilirdi" değerlendirmesinde bulundu.
Bölgede görev yapan polisler de göçmenler hem dalgakıran boyunca hem de diğer insanların çitlere ve çatılara tırmandığı sınır kapısı erişim yolunda geçiş denemeleri yaparken, Fas jandarmasının "elleri koynunda" izlediğini bildirdi.
Sivil Muhafız kaynakları; mevcut durumun, Fas'ın Polisario Cephesi lideri İbrahim Gali'nin İspanya'ya kabul edilmesine diplomatik bir tepki olarak sınır kontrollerini gevşettiği Mayıs 2021'deki krizden farklı olduğunu ekledi.
Yetkililer, bu kez Ceuta'ya yüzerek geçenlerin sayısının haftalardır zaten artmakta olduğunu, bunun bir nedeninin de İspanya Yüksek Mahkemesi'nin yüzerek İspanyol topraklarına ulaşan göçmenlerin derhâl geri gönderilmesini yasaklayan kararı olduğunu vurguladı.
Hükümetin yanıtı
İçişleri Bakanlığı saatler sonra yaptığı açıklamada, Fas ile iş birliğinin "örnek teşkil edecek düzeyde, sadık ve kesintisiz" olduğunu savundu.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez kitlesel girişi "İspanya'nın toprak bütünlüğünün ihlali" olarak tanımladı ve insan kaçakçılığı şebekelerini, Yüksek Mahkeme kararını istismar ederek binlerce kişiyi geçiş yapmaya teşvik etmekle suçladı.
Sanchez ayrıca Fas makamlarının en başından beri "hızlı ve tutarlı" bir şekilde iş birliği yaptığını iddia ederek, İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska'nın deniz yoluyla varışlar arttıkça sınır güvenliğini takviye ettiğini ekledi.
Söz konusu takviye nihayetinde yaklaşık 30 ek polis personeli ve birkaç gün sonra arızalanan tek bir tekneden ibaret kaldı.
İstihbarat örgütlerinden gelen ardı arkası kesilmeyen uyarılara rağmen İçişleri Bakanlığı, ordunun yanı sıra Sivil Muhafızlar ve Ulusal Polis'ten ek personelin bölgeye çağrıldığı perşembe gecesine kadar takviye birlik sevk emri vermedi.