İki ölümün ardından Cyclospora paraziti ABD'de yeniden gündemde. Belirtiler, bulaş yolları, riskli gıdalar ve Avrupa'daki durum hakkındaki tüm detaylar haberimizde.
Michigan'da iki kişi, bağırsak enfeksiyonu cyclosporiasis ile bağlantılı komplikasyonlar sonucu, parazit Cyclospora cayetanensis'in neden olduğu sorunlar yüzünden hayatını kaybetti. Bu, Birleşik Devletler'i etkileyen büyük salgınla ilişkilendirilen ilk ölüm; Amerika Birleşik Devletleri'nde sezon başından bu yana 18 binden fazla vaka kaydedildi, bu da önceki yıllara göre olağanüstü yüksek bir sayı.
REKLAM
REKLAM
Michigan sağlık yetkilileri, her iki hastanın da halihazırda ciddi rahatsızlıkları bulunduğunu ve ishalin yol açtığı dehidrasyonun klinik durumlarını ağırlaştırmış olabileceğini belirtti. Eyalette 11 bin 200'den fazla vaka bildirildi ve yaklaşık 200 kişi hastaneye kaldırıldı.
Cyclospora nedir ve nasıl bulaşır?
Cyclosporiasis, taze gıdaları ve suyu kirletebilen mikroskopik bir parazitin neden olduğu bir hastalık. Pek çok bağırsak enfeksiyonundan farklı olarak insandan insana doğrudan bulaşmıyor; enfeksiyon neredeyse her zaman kirlenmiş meyve, sebze ya da suyun tüketilmesiyle ortaya çıkıyor.
Belirtiler arasında şunlar yer alıyor:
- şiddetli ve uzun süren ishal;
- karın krampları;
- bulantı;
- iştahsızlık;
- yorgunluk;
- bazı vakalarda ateş.
Tedavi edilmezse hastalık haftalarca sürebiliyor. En büyük risk, özellikle yaşlılarda, bağışıklık sistemi zayıf kişilerde ve kronik hastalığı olanlarda tehlikeli olabilen ciddi sıvı kaybı, yani dehidrasyon.
Vaka sayısı neden özellikle yaz aylarında artıyor?
Yaz aylarında vakalardaki artış tesadüf değil. Amerika Birleşik Devletleri'nde cyclosporiasis mevsimi genellikle mayıs ile ağustos ayları arasında yaşanıyor; bu dönem, salatalar, taze otlar, orman meyveleri ve çiğ tüketilen diğer sebzeler gibi taze ürünlerin tüketiminin arttığı zamana denk geliyor.
Yüksek sıcaklıklar ve meyve-sebze ürünlerinin daha yoğun dolaşımı, parazitin gıda tedarik zinciri boyunca yayılmasını kolaylaştırıyor. ABD'deki salgında soruşturmayı yürüten yetkililer, olası bulaş kaynağı olarak tespit edilen ve bu nedenle piyasadan toplatılan Taylor Farms tarafından dağıtılan iceberg marul üzerine yoğunlaşıyor.
Peki Avrupa'da durum ne? Büyük bir salgın yok ama gözetim artıyor
Şu anda Avrupa Birliği'nde, Amerika Birleşik Devletleri'ni etkileyenle kıyaslanabilecek ölçekte bir cyclosporiasis salgını yaşanmıyor.
Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi'ne (ECDC) göre kıtada kaydedilen vakalar genellikle tekil ve çoğunlukla parazitin endemik olduğu Meksika, Peru, Guatemala ile diğer tropikal ve subtropikal bölgelere seyahat eden kişilerde görülüyor. Son yıllarda Avrupa'da yalnızca birkaç küçük salgın belgelendi; bunlar da neredeyse her zaman ithal gıdalara ya da yurt dışında kapılan enfeksiyonlara bağlandı.
Ancak İngiltere'den dikkat çekici bir uyarı geliyor: 2026 Nisan ile Temmuz ayları arasında 67 cyclosporiasis vakası bildirildi ve bunların neredeyse tamamı Meksika seyahatleriyle ilişkilendirildi. Bu nedenle Avrupa'daki sağlık otoriteleri, yaz aylarında gözetimi yüksek tutuyor; zira uluslararası seyahatlerin artması ve taze meyve-sebze tüketiminin yükselmesi, yeni vakaların kıtaya taşınmasını kolaylaştırabiliyor.
Bu dönemde neden bu kadar çok konuşuluyor?
Amerika Birleşik Devletleri'ndeki olağanüstü büyüklükteki salgın ile tatil sezonunun çakışması, paraziti yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı. Yaz aylarında uluslararası seyahatler, salata ve pişmemiş gıda tüketimi ile kirlenmiş su ve gıdalara maruz kalma olasılığı artıyor.
Bu nedenle sağlık yetkilileri birkaç basit önlem öneriyor: meyve ve sebzeleri iyice yıkamak, seyahatlerde güvenli su tüketmek, gıdaların soğuk zincirini korumak ve özellikle sıvı kaybı belirtileriyle birlikte görülen ya da hassas grupları etkileyen uzun süreli ishal durumunda doktora başvurmak.