Alman hükümeti, çarşamba günü ülkenin istihbarat teşkilatlarında kapsamlı bir reform paketini onaylayarak kurumlara örtülü operasyonlar yürütme ve dış tehditlere karşı doğrudan eyleme geçme konusunda geniş yeni yetkiler tanıdı.
Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt, bugüne kadar ağırlıklı olarak yalnızca bilgi toplamakla sınırlandırılmış olan Alman gizli servisleri için "yeni bir çağın" başladığını duyurdu.
REKLAM
REKLAM
Gelecek yılın başlarında yürürlüğe girmesi için parlamentodan geçmesi gereken reformlar kapsamında teşkilatlar; düşman sunucularını hacklemek veya sabotaj düzenlemek gibi ölümcül olmayan operasyonları yürütme konusunda daha geniş bir serbestliğe kavuşacak.
Şansölye Friedrich Merz liderliğindeki koalisyon hükümeti, düşman yabancı güçlerin, terör örgütlerinin ve siber suçluların oluşturduğu tehditlerle mücadele edebilmek için daha güçlü istihbarat kurumlarına ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.
Alman yetkililer, Rusya ile savaşta Ukrayna'nın en büyük askeri destekçileri arasında yer alan ülkelerine karşı Moskova'yı sabotaj, casusluk ve dezenfeksiyondan oluşan bir "hibrit" kampanya yürütmekle suçluyor.
Parlamento İstihbarat Denetim Komitesi Başkanı Marc Henrichmann, AFP haber ajansına yaptığı açıklamada, "Sadece Rusya ile değil, diğer aktörlerle de hibrit bir çatışmanın tam ortasındayız" ifadelerini kullandı.
Henrichmann, Almanya'nın bugüne kadarki temkinli yaklaşımının ülkeyi "çağın gerisinde" bıraktığını ve Avrupa güvenliğine yeterince katkı sağlayamaz hale getirdiğini belirtti.
Değişikliklerin önemini vurgulamak için geçen hafta Leipzig Havalimanı'nda bulunan patlayıcı yüklü insansız hava aracı da dahil olmak üzere son dönemde yaşanan bir dizi olaya dikkat çeken Henrichmann, "Hiçbir kurala uymayan rakiplerle karşı karşıyayız. Hukuk ve düzeni hiçe sayıyorlar. Amaçları sadece Batı'yı, AB'yi ve Almanya'yı baskı altına almak değil, ideal olarak dize getirmektir," dedi.
Ölümcül operasyonlara izin yok
Almanya onlarca yıldır dış istihbarat teşkilatı BND ve iç istihbarat servisi Anayasayı Koruma Teşkilatı'nı (BfV), ABD'nin CIA veya İsrail'in Mossad teşkilatlarının yürüttüğü türden doğrudan ve potansiyel olarak ölümcül operasyonları kesin olarak dışlayan sıkı kısıtlamalara tabi tutuyordu.
Bu kurallar kısmen Nazi diktatörlüğü ve komünist Doğu Almanya döneminde yaşanan ağır ihlallerin yanı sıra Alman toplumundaki güçlü kişisel verilerin gizliliği hassasiyeti nedeniyle uygulanıyordu.
London King's College Güvenlik Çalışmaları Profesörü Peter Neumann, AFP'ye yaptığı değerlendirmede, "Alman istihbarat servisleri yakın zamana kadar esasen yalnızca bilgi toplama servisleriydi. Bilgi toplamak ve karar alıcılara daha net bir tablo sunmak için bazı yetkileri vardı ancak bu bilgilerle ne yapabilecekleri konusunda son derece kısıtlıydılar" şeklinde konuştu.
Almanya, Rusya'nın 2022'deki kapsamlı Ukrayna işgalinin ardından ordusunu yeniden yapılandırmak için rekor düzeyde yatırımlar yaptı. Henrichmann ve diğer yetkililer, benzer bir genişlemenin casusluk servisleri için de gerekli olduğunu savunuyor.
Reformlar, casusluk teşkilatlarına düşman aktörler tarafından kullanılan yabancı BT sistemlerini devre dışı bırakmak veya ödeme akışlarını engellemek gibi kendi siber saldırılarını düzenleme imkanı tanıyabilecek.
Ayrıca hem BND hem de BfV için veri toplama ve analiz yetkileri genişletiliyor. Bu kapsamda, devasa veri kümelerini taramak için yapay zeka kullanılmasına ve belirli verilerin daha uzun süre saklanmasına izin veriliyor.
700 sayfayı aşan yasa paketi, çevrim içi gözetleme ve takip gibi tartışmalı tedbirlere ilişkin yetkileri de düzenliyor.
Nadir durumlarda BND, yurt dışında sabotaj görevleri yürütmek için izin alabilecek; ancak suikastlar ve diğer ölümcül operasyonlar kesin olarak yasak kalmaya devam edecek.
İçişleri Bakanı Dobrindt düzenlediği basın toplantısında, Almanya'nın "gizli servislerin daha fazla hareket alanına sahip olduğu diğer Avrupa ülkelerindeki imkanları yakaladığını" belirtti ve "İstihbarat servislerimizi gerçek gizli servislere dönüştürüyoruz" dedi.
Neumann, Almanya'nın örtülü operasyonlardaki katı sınırlamalarının müttefik istihbarat teşkilatlarıyla iş birliğini zaman zaman zorlaştırdığını ve ortak operasyonları nadir hale getirdiğini vurgulayarak, "Alman istihbarat servislerinin diğer Avrupa demokrasileriyle benzer yetkilere sahip olmasının zamanı gelmişti" ifadelerini kullandı.
Planlar çok mu ileri gidiyor?
Ancak yasa tasarısına yönelik ciddi eleştiriler de mevcut.
İstihbarat Denetim Komitesi Başkan Yardımcısı, Yeşiller Partisi Milletvekili Konstantin von Notz, "Mevcut zorlu güvenlik iklimi göz önüne alındığında, yeni ve güçlü yetkilerin ilkesel olarak uygun olduğunu" ifade etti.
Sivil Haklar Derneği ise yeni dijital gözetleme yetkilerinin "temel hakları derinlemesine ihlal edeceğini" savundu.
Tagesschau'nun aktardığına göre Sol Parti iç politika uzmanı Clara Bünger de sert eleştirilerde bulundu: "İstihbarat servislerine operasyonel müdahale hakları, sabotaj yetkileri ve devlet eliyle karşı siber saldırı (hackback) imkanı veren herkes, yeni bir Alman gizli polisi planlıyor demektir."
Bünger bu durumu "tarihten ders almamak ve sorumsuzluk" olarak nitelendirerek, reformun gözetleme yetkilerini "anayasayla bağdaşabilecek her türlü seviyenin ötesine" taşıyacağını söyledi.
FDP lideri Wolfgang Kubicki de benzer bir görüşü paylaştı. Kubicki, Augsburger Allgemeine gazetesine yaptığı açıklamada, "Dobrindt'in planladığı şey tarihi bir tabunun yıkılmasıdır. Muhafazakar bloğun çok fazla hukuki engele takılmadan müdahale yetkileri hususunda her zaman istediği ne varsa, şimdi Anayasayı Koruma Teşkilatı'na devredilmek isteniyor. Anayasa Mahkemesi'nin buna müdahale etmemesi neredeyse imkansızdır" değerlendirmesinde bulundu.
Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen yasa tasarısının onaylanması için yaz tatilinin ardından Federal Meclis'te (Bundestag) oylanması gerekiyor.