İzlandalılar bugün AB üyelik görüşmelerinin yeniden başlayıp başlamayacağını referandumda oyluyor. Anketlere göre yarış başa baş. İlk sonuçlar pazar sabahı bekleniyor.
İzlandalılar bugün, AB'ye üyelik sürecini yeniden başlatma ya da öngörülebilir gelecekte birliğe katılma ihtimalini rafa kaldırma konusunda oy kullanıyor.
Sandıklar yerel saatle 09.00'dan 22.00'ye kadar açık; seçmenler, üyelik müzakerelerine geri dönülüp dönülmeyeceğine ya da olası bir anlaşmanın nasıl görüneceğini araştırma fikrinin bile reddedilip edilmeyeceğine karar veriyor.
'Evet' oyu, İzlanda'yı AB'ye katılmaya zorlamayacak; ancak katılım görüşmelerini yeniden başlatacak ve ortaya çıkacak herhangi bir üyelik anlaşması yeniden referanduma götürülecek.
İzlanda, mali krizinin ardından 2009'da birliğe katılmak için başvurdu. Ancak 2013'te göreve gelen yeni AB karşıtı hükümet, AB'ye katılım müzakerelerini askıya aldı ve ülkenin adaylığını 2015'te resmen geri çekti.
Ardından AB yanlısı bir koalisyon, o sürece geri dönülmesi için referandum düzenleme vaadiyle 2024 seçimlerini kazandı ve oylama bugün gerçekleşiyor.
Nüfusu 400 binin biraz altında olan İzlanda, üye olması halinde AB'nin nüfus bakımından en küçük üye devleti olacak; bu unvan şu anda Malta'da. Ancak bu oylamanın önemi, ülkenin büyüklüğünün ima ettiğinden çok daha büyük görülüyor.
Birleşik Krallık'ın Brexit referandumunun üzerinden on yıl geçmişken Avrupa projesi, yeniden genişleme ivmesi kazanma ve özellikle de daha zengin İskandinav ülkeleri için hâlâ cazip olduğunu kanıtlama fırsatına sahip; Norveç'in de süreci yakından izlediği bir dönemde.
İzlanda medyasına göre, olağan dışı bir canlılık gösteren erken oy kullanma sürecinde Çarşamba gününe kadar 40 binden fazla kişi, yani seçmenlerin neredeyse yüzde 15'i sandığa gitmişti. Bu rakam, erken oy kullanmanın yalnızca 27 Temmuz'da başlamış olması nedeniyle dikkat çekici; ancak erken oy verme süresinin alışılmadık derecede uzun olması, önceki seçimlerle karşılaştırmayı zorlaştırıyor.
Kamuoyu yoklamaları giderek birbirine yaklaşarak sonucun kestirilemeyecek kadar başa baş olduğunu gösteriyor. Bir zamanlar sağlam görünen 'Evet' cephesinin üstünlüğü erimiş durumda: Pazar araştırma şirketi Maskína'nın 21-25 Ağustos tarihlerinde gerçekleştirdiği son ankete göre, müzakerelere yeniden başlanmasına destek yüzde 51,3, 'Hayır' oyları ise yüzde 48,7 seviyesinde.
Son düzlüğe girilirken ivme daha da değişmiş olabilir. Perşembe günü açıklanan bir Gallup anketi, fark hata payı içinde kalsa da 'Hayır'ı az bir farkla önde gösterdi.
Referandumun sonucu bağlayıcı değil, sadece tavsiye niteliğinde olacak; ancak net bir 'Evet', Reykjavik üzerinde süreci ilerletmesi için kaçınılmaz olarak baskı yaratacaktır.
İlk sonuçların Pazar sabahının ilk saatlerinde açıklanması bekleniyor.