Belarus vatandaşı iki kişinin, Litvanya merkezli bir şirket aracılığıyla, Rusya ve Belarus askeri sanayisiyle bağlantılarını gizleyerek, Avrupa'dan yüklü miktarda fon aldığı ortaya çıktı.
Belarus vatandaşı iki kişi, Litvanya merkezli bir şirket aracılığıyla, Rusya ve Belarus askeri sanayisiyle bağlantılarını gizleyerek, Avrupa Birliği'nden (AB) yüksek hassasiyetli uydu navigasyon teknolojisi geliştirmek için yüz binlerce euro fon almakla suçlandıkları davada ceza aldı
Avrupa Kamu Savcılığı (EPPO), 31 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, soruşturmanın Avrupa Birliği Uzay Programı Ajansı (EUSPA) tarafından yönetilen bir proje kapsamında verilen fonlarla ilgili olduğunu bildirdi.
Şirket, tarım makinelerinin yönlendirilmesi ve hassas tarım uygulamalarında kullanılabilecek profesyonel uydu navigasyon alıcıları geliştirmek amacıyla AB desteği almıştı.
EPPO'ya göre sanıklar suçlamaları kabul etti. İki kişiye para cezası verilirken, şirketin aldığı 447 bin 272 euro AB fonu da geri ödendi. Proje kapsamında şirkete verilmesi planlanan toplam destek ise 745 bin 453,67 euroydu.
Bağlantıları olmadığına dair yanlış beyanda bulundular
Savcılığa göre fonun alınabilmesi için AB'nin yaptırım uyguladığı kişi veya kuruluşlarla herhangi bir bağlantı bulunmadığına ilişkin bir "şeref beyanı" sunulması gerekiyordu.
Ancak sanıkların bu belgede gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu tespit edildi.
EPPO, şirketin resmi sahiplik yapısında değişiklikler yapılmasına rağmen Belaruslu iki kişinin şirket üzerindeki fiili kontrolünü sürdürdüğünü ve Rusya ile Belarus'un askeri sanayileriyle bağlantılarının devam ettiğini belirtti.
Savcılığın açıklamasında hüküm giyen kişilerin ve şirketin isimleri paylaşılmadı.
Ancak SpaceNews'e göre, EUSPA'nın 2023 yılı hibe kayıtlarında, söz konusu 745 bin 453,67 euroluk destekle birebir örtüşen fonun Litvanyalı NTLab şirketine verildiği görülüyor.
Fon, EUSPA'nın 43 milyon euroluk "Fundamental Elements" programı kapsamında sağlanmıştı.
Ağustos 2022'de açılan çağrı, Avrupa'nın Galileo uydu navigasyon sisteminin yüksek hassasiyet hizmetinin tarım ve geomatik alanlarında kullanılmasını desteklemeyi amaçlıyordu.
Litvanya istihbaratı NTLab'ı daha önce incelemeye almıştı
Litvanya Devlet Güvenlik Departmanı (VSD) tarafından daha önce yayımlanan bir raporda da NTLab'ın adı geçmişti.
Litvanya istihbaratına göre NTLab, Rusya ve Belarus askeri sanayileriyle bağlantılı kişilerin Litvanya'da faaliyet göstermek için kullandığı iki teknoloji şirketinden biriydi.
Yetkililer, NTLab'ın Belarus vatandaşı Dmitry Tcherniakovski tarafından kurulduğunu ve şirketlerin Tcherniakovski ile oğlu Nikolay ve kızı Daria tarafından yönetildiğini bildirdi.
Ancak Daria Tcherniakovski, EPPO'nun açıkladığı mahkumiyetlerin tarafı değil.
Litvanya istihbaratına göre aile, Litvanya'da faaliyet gösterirken aynı zamanda Rusya ve Belarus'taki şirketleri ve ticari bağlantılarını korudu.
Yetkililer, bu şirketlerin faaliyetlerinin Litvanya'nın ulusal güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu savunuyor.
Raporda, şirketlerin Rusya ve Belarus'taki bağlantılarının, bu ülkelerin askeri sanayilerinin Litvanya'da ve başka ülkelerde geliştirilen teknolojilere erişmesini mümkün kıldığı ve bunun Moskova ile Minsk yönetimlerinin kapasitesini güçlendirebileceği belirtildi.