Fransız astronot, Avrupa’yı ve ülkesini ESA’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki bir sonraki görevinin bilimsel getirisini artırmaya çağırırken, uzay uçuşunun Avrupa’nın uzaydaki stratejik egemenliği için önemini vurguladı.
Fransız astronot Thomas Pesquet, Euronews'a, ESA'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) PAM-6 ile gerçekleştireceği bir sonraki özel görevden Avrupa ve Fransa'nın "bilimsel getiriyi en üst düzeye çıkarması" gerektiğini söyledi; Pesquet'in komuta edeceği görev 2027 yazında gerçekleştirilecek.
Paris'te çarşamba ve perşembe günleri düzenlenen Uluslararası Uzay Zirvesi'nde Euronews'a konuşan Pesquet, "ISS'nin ömrünün yakında sona ereceğini biliyoruz ve ISS'ye yönelik uzun süreli görevler dönüşümlü olarak verildiği için, Avrupa'nın ve özellikle de Fransa'nın bir sonraki sırasının ne zaman geleceğini bilmiyoruz" dedi.
ISS'nin, yaşlanan donanımı ve bakım sorunlarının yanı sıra uzay sektörünün ticari faaliyetlere yönelmesi nedeniyle 2030'da emekliye ayrılması ve yörüngeden çıkarılması planlanıyor.
İlk modüller, Rusya ve ABD tarafından 1998'in sonunda fırlatıldı; astronotlar iki yıl sonra istasyona yerleşti. Avrupa ve Japonya kendi modüllerini ekledi, Kanada ise robotik kollar sağladı.
Pesquet, ABD ve Rusya'nın uzay görevlerine mürettebat seçen, eğiten ve sağlayan Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Astronot Kolordusu'nun bir üyesi.
Fransa ve Almanya'nın ortak ev sahipliği yaptığı Uluslararası Uzay Zirvesi, uzay sektöründe daha büyük Avrupa egemenliği ve daha fazla yatırım çağrısında bulunmak üzere uzay sanayisi liderlerini, devlet başkanlarını ve astronotları bir araya getirdi.
Şu anda ESA'nın faaliyette olan, insanlı bir uzay aracı ya da insanlı uçuşlara uygun bir fırlatma sistemi bulunmuyor.
Pesquet'ye göre, Avrupa'nın uzayda daha fazla egemenlik kazanma yönündeki hamlesi doğru yönde atılmış bir adım; zira dünya sahnesinde istikrarlı ortaklıklar kurmak artık ciddi bir "meydan okuma" haline geldi.
"Jeopolitik manzaradaki altüst oluşlar düşünüldüğünde, ayrıntılara girmeden söylemek gerekirse, uzun vadeli ortaklara güvenmenin zor olduğu açık; uluslararası arenada tutarlılık artık nadir bulunan bir nitelik. Önce bazı şeyleri kendi başımıza yapmamız gerektiğine inanıyoruz."
"Bu, önümüzdeki yıllarda da değişmeyecek bir gerçek" diye ekledi.
Avrupa'nın askeri uzay kapasitesini artırma yönündeki hamlesini, Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve uzay alanındaki uzun yıllara dayanan ABD bağımlılığından uzaklaşma kararı tetikledi.
Kiev'in Elon Musk'ın Starlink ağına bağımlılığı, uydu ağlarının altyapı zarar gördüğünde ya da yok edildiğinde bile bağlantı sağlayabilmesi nedeniyle, savaşta uzay hizmetlerinin stratejik önemini gözler önüne serdi.
"Bundan sonra, tek bir büyük istasyon yerine belki daha fazla sayıda küçük istasyon olacak; bir Avrupa istasyonu. Amerikan, Hint ve Çin istasyonlarını da görmeyi gerçekten isterim. Biz de çok hızlı bir şekilde yaklaşan o dünyaya hazırlanıyoruz" dedi Pesquet.
Buna rağmen, astronotlar havalandıktan sonra Dünya'daki jeopolitik gerilimlerin genellikle geride bırakıldığını vurguladı. Tek bir uzay mürettebatında, Avrupa'nın ESA'sı, Rusya'nın Roscosmos'u ve ABD'nin NASA'sı gibi birden fazla ajansa bağlı astronot ve kozmonotlar bulunabiliyor.
"Kariyerimin ilk yıllarını, 2011 civarını hatırlıyorum; o zaman bile, bizi bir araya getiren ortak noktalara odaklanmaya, bizi bölen konuları konuşmaktan kaçınmaya meyilliydik."
"Bir mürettebatın parçası olduğunuzda, ister bir gemide, ister bir uçakta ya da bir denizaltıda olun, bu kolektif zekânın bir parçasıdır; biz de bu tutumu sürdürüyoruz. Elbette kurumlar arasındaki ilişkiler her zaman kolay değil. Ama en azından bizim seviyemizde bunun işimizi etkilemesini, güvenliği riske atmasını istemiyoruz; bu yüzden ilişkilerimizi sağlıklı tutmaya çalışıyoruz."
Avrupa'nın yeni bir uzay stratejisine "ihtiyacı var"
ESA, Kasım 2025'te bütçesini önemli ölçüde artırarak 2026–2028 dönemi için 22,3 milyar avroluk rekor bir bütçeyi ve güvenlik ile savunmaya yönelik uzay faaliyetleri için 35 milyar avroyu onayladı.
ESA'da uzay ulaşımından sorumlu direktör Géraldine Naja'ya göre Avrupa, uzaya genelde ABD ve Çin'den çok daha az yatırım yaptıktan sonra, strateji değişikliğine gitmesi gerektiğini "anlamış" durumda.
"GSYH'yi ve nüfusu karşılaştırdığınızda, ABD'ye kıyasla altı kat daha az harcama yaptığımızı görürsünüz" dedi.
Naja'ya göre, Alman girişim Isar Aerospace'in cumartesi günü Spectrum adlı ilk ticari roketi Avrupa ana karasından yörüngeye başarıyla fırlatması, doğru yönde atılmış önemli bir adımı temsil ediyor.
"Spectrum, Bavyera'da filizlenen ve ürünlerini ticarileştirmelerine yardımcı olmayı amaçlayan çeşitli ESA programlarından yararlanan Isar Aerospace tarafından inşa edilip geliştirilen bir roket."
"Uzay, savunma için çok önemli; çünkü kullanılan teknolojiler farklı ve artık uzay araçlarının herhangi bir savunma politikası için kesinlikle vazgeçilmez olduğunu anladık."
"Çevremizde olup bitene baktığınızda, ne yazık ki çoğu silahın yalnızca uzayın sağlayabileceği haberleşme ve seyrüsefer araçlarına ihtiyaç duyduğunu görürsünüz. Uzayın kendisi de bir savaş sahnesine dönüşebilir" dedi.