Microsoft'un yeni bir çalışmasına göre, Çin'in önde gelen yapay zeka girişimi DeepSeek Belarus, Rusya, Suriye, İran ve Etiyopya gibi ülkelerde popüler.
Microsoft’un yeni raporuna göre Çinli yapay zekâ platformu DeepSeek, Batı merkezli ABD’li modelleri geride bırakarak birçok gelişmekte olan ülkede hızla güç kazanıyor.
Küresel yapay zekâ rekabeti giderek sertleşirken, DeepSeek açık kaynaklı ve düşük maliyetli yapısıyla OpenAI’nin ChatGPT’si ve Google’ın Geminisi gibi önde gelen Amerikan modellerine ciddi bir alternatif olarak öne çıkıyor.
Microsoft’un raporuna göre DeepSeek, Belarus’ta tahmini yüzde 56, Küba’da yüzde 49 ve Rusya’da yüzde 43 pazar payına ulaştı. Şirketin modelleri Suriye ve İran’ın yanı sıra Etiyopya, Zimbabve, Uganda ve Nijer gibi Afrika ülkelerinde de güçlü bir performans sergiledi.
DeepSeek’in en baskın olduğu pazar ise kendi ülkesi Çin. Rapora göre platform, Çin’in yapay zeka pazarında yaklaşık yüzde 89’luk bir payla açık ara lider konumda.
DeepSeek, Küresel Güney’de neden bu kadar popüler?
Rapora göre DeepSeek’in Çin dışındaki ülkelerde artan popülaritesi, çoğu zaman bu bölgelerde Amerikan teknoloji hizmetlerine getirilen kısıtlamalar ya da yabancı yazılımlara erişimin sınırlı olmasından kaynaklanıyor olabilir.
Microsoft’un değerlendirmesinde, Huawei gibi Çinli üreticilerin geliştirdiği akıllı telefonlarda DeepSeek’in varsayılan sohbet botu olarak yüklü geldiği de vurgulandı.
DeepSeek, web ve mobil üzerinden ücretsiz erişim sunan bir sohbet botuna sahip. Ayrıca geliştiricilere, çekirdek motoru üzerinde değişiklik yapma ve kendi uygulamalarını bu altyapı üzerine inşa etme imkânı tanıyor.
Microsoft’un raporuna göre abonelik ücreti bulunmaması, “özellikle fiyat hassasiyetinin yüksek olduğu bölgelerde milyonlarca kullanıcı için erişim engelini önemli ölçüde düşürdü.”
Microsoft raporunda, platformun açık yapısı ve düşük maliyetinin “Batılı yapay zekâ yeterince hizmet veremediği pazarlarda DeepSeek’in hızla tutunmasını sağladığı” belirtildi.
Raporda, “DeepSeek’in yükselişi, küresel yapay zekâ benimsenmesinin yalnızca model kalitesiyle değil, erişim ve bulunabilirlikle de şekillendiğini gösteriyor,” ifadesine yer verildi.
Microsoft ayrıca, DeepSeek’in Küresel Güney’deki artan popülerliğinin jeopolitik sonuçlarına da dikkat çekiyor. Şirkete göre teknoloji, Batılı platformların sınırlı faaliyet gösterebildiği bölgelerde “Çin’in etkisini genişletmek” için potansiyel bir araç haline gelebilir.
Öte yandan DeepSeek’in benimsenmesi Kuzey Amerika ve Avrupa’da oldukça sınırlı kaldı. İtalya, Danimarka ve Çekya gibi bazı Avrupa ülkeleri veri gizliliği ve siber güvenlik endişeleri nedeniyle kamu kurumlarının cihazlarında DeepSeek kullanımını yasakladı. Belçika’daki yerel medyaya göre, hükümet yetkilileri Aralık ayında platformu tamamen kullanmayı bıraktı.
Küresel Kuzey’de, Küresel Güney’e kıyasla iki kat daha hızlı
DeepSeek’in Küresel Güney’deki popülerliğine rağmen, Kuzey yarımkürede yapay zekâ adaptasyonu çok daha hızlı ilerliyor. Microsoft’un AI for Good Lab biriminin baş veri bilimcisi Juan Lavista Ferres, Associated Press’e (AP) yaptığı açıklamada, “Bir ayrışma görüyoruz ve bu ayrışmanın giderek derinleşmesinden endişe duyuyoruz,” dedi.
Rapora göre üretken yapay zekâ araçlarının küresel ölçekte benimsenme oranı, Aralık ayında sona eren üç aylık dönemde dünya nüfusunun yüzde 16’sına ulaştı. Bir önceki çeyrekte bu oran yüzde 15’ti.
Microsoft raporuna göre dijital altyapıya ve yapay zekâya erken ve istikrarlı biçimde yatırım yapan ülkeler, kullanıcı oranlarında küresel lider konumda. Bu ülkeler arasında Birleşik Arap Emirlikleri, Singapur, Fransa ve İspanya öne çıkıyor.
Ancak bu bulgu, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü’nün (OECD) aralık ayında 14 binden fazla katılımcıyla gerçekleştirdiği araştırmayla çelişiyor.
OECD’nin verilerine göre, Küresel Güney’deki genç Z kuşağı kullanıcıları, hem daha yaşlı nesillere hem de Küresel Kuzey’deki yaşıtlarına kıyasla yapay zekâyı çok daha hızlı benimsiyor.