Almanya, Fransa, İspanya, İtalya ve Polonya’da yapılan yeni bir YouGov anketi, Avrupa’daki neredeyse her iki kişiden birinin (yüzde 47) X sosyal medya platformu, AB kurallarını ihlal etmeye devam ederse platformun AB’de yasaklanmasını destekleyeceğini gösteriyor.
Yeni bir YouGov anketine göre, Avrupa’daki neredeyse her iki kişiden biri, sosyal medya platformu X’in Avrupa Birliği (AB) kurallarını ihlal etmeye devam etmesi durumunda platformun yasaklanmasını destekliyor.
Anket, Almanya, Fransa, İspanya, İtalya ve Polonya’da gerçekleştirildi ve seçmenler arasında Elon Musk’ın sahibi olduğu platformun Avrupa dijital düzenlemelerine uymadığı yönündeki hayal kırıklığını ortaya koydu.
Katılımcıların her ülkede yüzde 60 ila yüzde 78’i, Avrupa Komisyonu’nun geçen yıl tespit ettiği ihlalleri gidermemesi durumunda AB’nin X’e karşı daha fazla adım atması gerektiğini belirtti. Önlemleri destekleyenler arasında çoğunluk (yüzde 62 ila yüzde 73) platform uyum göstermediği takdirde yasaklanması gerektiğini söyledi. Genel olarak, katılımcıların yüzde 47’si olası bir yasaklamayı destekledi.
Avrupa Komisyonu, X’i Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında geçen yıl 5 Aralık’ta şeffaflık yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle 120 milyon euro para cezasına çarptırdı. Soruşturmanın merkezinde, daha önce resmi hesapları göstermek için ücretsiz kullanılan mavi tik bulunuyor; ancak şimdi aylık 7 euroya satılıyor ve bu durum kullanıcıların kimliklerin doğruluğunu anlamasını zorlaştırıyor.
Komisyon ayrıca, X’in sosyal medya platformlarındaki reklam şeffaflığı yükümlülüğüne uymadığını tespit etti; bu durum reklam ile içerik arasındaki çizgiyi bulanıklaştırarak kullanıcıların finansal dolandırıcılıklara maruz kalma riskini artırıyor. Şirketin bulgulara yanıt vermesi için 90 iş günü süresi bulunuyor.
O zamandan bu yana şirket ve entegre yapay zekâ asistanı Grok da daha fazla incelemeye tabi tutuldu. Eleştirmenler, platformun zararlı içerikleri, derin sahte pornografi ve çocuk cinsel istismarı materyalleri dahil olmak üzere, yaymakla suçlanabileceğini söylüyor.
Geçen hafta Fransız savcılar, devam eden çocuk istismarı soruşturması kapsamında X’in Paris ofisine baskın düzenledi.
X’e karşı daha sert önlemler için halk desteği yüksek
YouGov verileri, büyük teknoloji platformlarına karşı daha sıkı yaptırımlar uygulanması konusunda güçlü bir halk desteği olduğunu ortaya koyuyor. Anket, X’in Avrupa Komisyonu’nun para cezasına yeterince yanıt vermemesi durumunda, katılımcıların yüzde 70’inin yaptırımları destekleyeceğini gösterdi.
Bunların arasında yüzde 17 ila yüzde 28’i ek para cezalarının uygulanmasını, yüzde 23 ila yüzde 29’u ise platformun tamamen yasaklanmasını destekledi. En büyük grup (yaptırımları destekleyenlerin yüzde 40 ila yüzde 52’si) Komisyon’un hem para cezası vermesi hem de hizmetin AB’de faaliyet göstermesini engellemesini istedi.
People vs Big Tech hareketinin (149 sivil toplum kuruluşunu temsil ediyor) icra direktörü Ava Lee, “Avrupalılar boş uyarılarla daha fazla oyalanmak istemiyor. X cezalandırıldı, soruşturuldu ve uyum göstermesi için her fırsat verildi – ancak platform AB’ye alay edercesine yanıt verdi,” dedi.
“X, Komisyon’un bu düzeyde inceleme uyguladığı ilk büyük platform olabilir, ama sonuncusu olmayacak,” diye ekledi.
“Son anket verileri, Avrupa yasama organlarının X’i kullanarak önemli bir emsal oluşturmak ve Büyük Teknoloji şirketlerine net bir mesaj vermek için eşsiz bir fırsata sahip olduğunu gösteriyor: Avrupa yasaları her şeyin önünde gelir.”
Ankette güçlü destek görünmesine rağmen, AB yasaları çerçevesinde büyük bir platformu yasaklamak aşırı bir adım olarak kabul ediliyor ve Komisyon şu anda böyle bir adımı düşündüğüne dair herhangi bir açıklama yapmadı.
Sosyal medya yasaklanmalı mı?
Anket, sosyal medyanın nasıl düzenleneceği konusunda artan siyasi tartışmaların yaşandığı bir dönemde gerçekleştirildi.
İspanya, Fransa, Danimarka, İtalya, Yunanistan, Finlandiya, Almanya ve İngiltere, "yasa dışı ve nefret içerikli paylaşımlar"a ilişkin kaygılar nedeniyle, reşit olmayanların sosyal medya kullanımını kısıtlamayı ya da tamamen yasaklamayı öngören önlemleri tartışıyor.
Avustralya, 10 Aralık 2025’te 16 yaş altına yönelik dünyanın en katı sosyal medya kısıtlamalarını getirerek emsal teşkil etti. Bu kapsamda milyonlarca reşit olmayan hesaba son verildi.
Ancak gençler, ebeveynler ve araştırmacılarla yapılan görüşmeler, pek çok çocuğun hâlâ basit yöntemlerle yasaklı uygulamalara eriştiğini ortaya koyuyor. Bu da kuralların gerçekten etkili biçimde uygulanıp uygulanamayacağına dair soru işaretleri yaratıyor.
Araştırmacılar, Avustralya’daki yasağın etkili olup olmadığına dair kesin bir yargıya varmak için henüz çok erken olduğu konusunda uyarıyor.
Batı Avustralya Üniversitesi’nden Profesör Kathryn Modecki, "Çoğu çalışmada ilk veri noktası altı ayı buluyor. Bu nedenle diğer ülkeleri, bu fikre gerçekten hevesli olan politika yapıcıları ve seçmenleri, karar vermeden önce verilerin ortaya çıkmasını beklemeye davet ederim," dedi.